یادداشت سردبیر
اسماعیل عسلی
غور در ژرفای نهضت حسینی
از جمله ویژه‌گی‌های ماه محرم این است که چهره‌ای متمایز از ایران به جهانیان ارائه می‌دهد به طوری که اگر فردی خصوصاً غیرمسلمان در چنین فصلی قصد گشت و گذار در این سرزمین را داشته باشد متوجه تغییر رنگ کوچه و بازار می‌شود و این وجه تمایز برای او در دهه اول محرم نمود بیشتری دارد. به طوری که حرکت دستجات عزادار و گونه‌های متفاوت سوگواری را از لحاظ شکلی شاهد خواهد بود. خطبا و مداحان در مجالس و محافل با شور و التهاب خیره‌کننده‌ای مردم را به نوحه‌سرایی و همراهی دعوت می‌کنند. ادا کنندگان نذر و نیاز و هیأت‌ها با راه‌اندازی دستجات و برپایی تکیه‌ها محل استقرار خود را به کانون گردهمایی مردم تبدیل می‌کنند و محله‌محوری، دستجات عزادار را به رقابت‌های کمی و کیفی در برگزاری آیین سوگواری سوق می‌دهد و تأثیر خرده فرهنگ‌ها در نحوه‌ی عزاداری با تنوعی همراه است که عده‌ی زیادی از مردم را به تماشا می‌کشاند هر چند اشتراک احساس برگزارکنندگان آیین‌ها و تماشاگران، ایجاد مرز بین این دو را دشوار می‌سازد. چرا که تماشای مراسم سوگواری صرفاً به نگاه ختم نمی‌شود بلکه تماشاگران اعم از زن و مرد و پیر و جوان و خردسال با حمل نمادها و نشانه‌هایی که بازتاب دهنده‌ی همگامی آنها با دستجات سوگوار است، حرکتی یکپارچه را در راستای بزرگداشت یک مناسبت تاریخی مهم به نمایش می‌گذارند. اگر در این میان کسی از خود نپرسد که این همه شور و التهاب برای چیست، تمامی آنچه در این بازه‌ی زمانی شاهد آن هستیم در همین آیین‌ها و سوگواری‌ها خلاصه می‌شود اما اگر کسی در این میان از خود بپرسد که چرا مردمی پس از گذشت قریب ۱۴ قرن از یک نهضت این‌گونه به کوچه و خیابان سرازیر می‌شوند و به صورت خودجوش و با هزینه‌ی  شخصی، بیرق‌های سیاه را به اهتزاز در می‌آورند آنگاه به دنبال پاسخی منطقی جواب‌هایی را دریافت خواهد کرد. حال اگر چنین پرسشی به همگان تسری پیدا کند بی‌گمان منهای آنچه تحت عنوان عزاداری از آن یاد می‌کنیم، طرح‌ها و برنامه‌های دیگری نیز به ذهن خلاق آنها خطور خواهد کرد که می‌تواند به متمایز شدن چهره ایران نه تنها در ایام محرم و دهه‌ی اول بلکه در طول سال منجر شود. پرسش اصلی این است که فلسفه‌ی قیام امام حسین (ع) چه بود؟ بی‌گمان پاسخ را باید از پیشوای نهضت دریافت کرد. ایشان نیز با صراحت به این پرسش پاسخ داده‌اند و فرموده‌اند که من برای امر به معروف و نهی از منکر قیام کرده‌ام. اینجاست که پرسش بعدی جوانه می‌زند و مردم می‌پرسند امر به معروف و نهی از منکر یعنی چه؟ در اینجا باید پاسخ را از قرآن دریافت کرد زیرا امر به معروف فرمان دادن و مطالبه کردن حق و نهی از منکر نهی کردن به منزله‌ی ایستادگی در برابر باطل است! (ادامه…)