یادداشت سردبیر
اسماعیل عسلی
امام محمد باقر (ع) بنیانگذار کانون های مستقل دینی و علمی
میلاد امام محمد باقر (ع) بهترین دستاویز برای نگاهی تحلیلی به دلایل ماندگاری جریان های مبتنی بر اندیشه است. این که چرا نظریه پردازی و گفتمان سازی در مذهب تشیع را به امام جعفر صادق (ع) و امام محمد باقر (ع) نسبت می دهند به این مهم بازمی گردد که این دو بزرگوار جهاد علمی و فرهنگی را مبنای گسترش مذهب شیعه قرار دادند و با تشکیل کانون های علمی و پرورش شاگردان مبرز که بعدها هر کدام از آنها راهی شهرهای دور و نزدیک شدند و به شکل گیری حوزه های علمی کمک نمودند و تلاش کردند که بدون آسیب رسانیدن به مؤلفه های وحدت اسلامی که بر تخطئه و نفی دیگران استوار بود، تشیع را جریان راستینی معرفی کنند که سعی دارد با تأثیرگذاری بر روی افکار و فطرت حق طلب انسان ها و بدون ایجاد نقار و شکاف در امت اسلامی با حرکتی زیرپوستی آثار وجودی خود را با سمت دهی به رفتارها و ایده ها و دیدگاه ها بروز دهد. این که اکثریت قریب به اتفاق احادیث و روایات از امام جعفر صادق (ع) و امام محمد باقر (ع) نقل گردیده به نقش محوری آنها در شکل دهی به کانون های جهاد علمی و فرهنگی بازمی گردد. پس از این دو بزرگوار اغلب گروندگان به تشیع تا بازه ی زمانی خاصی عمدتاً از خواص و دانشمندان و فرهیختگان زمان خود هستند و همین اشخاص تدریجاً با ترویج نگرش شیعی که در بعد سیاسی بر دو مقوله ی شایسته سالاری و عدالت طلبی استوار است، هسته های مقاومت در برابر ستمگری ها و انحرافات حکومتی خلفای عباسی و حتی پس از آن را تشکیل دادند و تا زمانی که تأکید شیعه بر این دو مؤلفه ی تعیین کننده پر رنگ تر از سایر مؤلفه ها بود، هسته های مقاومت با چنین رویکردی در برابر ظلم و جور در هر کجای جهان خصوصاً مصر و یمن و ایران و شام شکل گرفتند این هسته های مقاومت ضمن این که به یکدیگر نزدیک بودند، نتایج مشترکی را نیز دنبال می کردند. (ادامه…)