• print
سرمقاله “محمد عسلی” ۲۲ شهریور ۱۳۹۷

سرمقاله
محمد عسلی
ایرانیان در عراق چه می‌کنند؟
چه آن زمان که در عهد عتیق عراق جزو کوچکی از امپراطوری ایران باستان بود و چه اینک که کشوری مستقل است ایرانیان در عراق بوده و قرن‌ها در آنجا زندگی کرده‌اند.
اما ایرانیانی که با تبار ایرانی در عراق زندگی می‌کنند و به علت باورهای مذهبی از زمان آل بویه و عصر صفویه در آنجا ساکن شده‌اند بیشتر به قصد زیارت و همجواری با قبور ائمه از جمله حضرت سیدالشهدا در آنجا ساکن شده‌اند قبل از شروع جنگ تحمیلی صدام به علت ترسی که از گسترش انقلاب اسلامی ایران داشت و از تحریک شیعیان به ویژه روحانیت شیعه عراق بیمناک بود حدود ۶۰۰ هزار نفر شیعه را از عراق اخراج کرد که در ایران به معاودین عراقی معروف شدند.
زبان محاوره‌ای مردم عراق عربی، فارسی و کردی است و همین زبان نمونه‌ای از ترکیب جمعیت با شاخص‌های جغرافیایی را معرف است.
و اما بعد:
منطقه بین‌النهرین که دارای دو رود پرآب دجله و فرات است از دیرباز مورد توجه ایرانیان بوده است.
مادها به وسیله هوخشتر اولین گروه ایرانیانی بودند که نگاه خاصی به این سرزمین داشتند. با سقوط امپراطوری آشور در سال ۲۶۰۰ پیش از میلاد بین‌النهرین به تصرف مادها در آمد و بعد از آن کوروش بزرگ در سال ۵۳۹ پادشاهی بابل را منقرض کرد و عراق را به خاک امپراطوری خود افزود.
بعد از سقوط امپراطوری هخامنشی توسط اسکندر مقدونی و روی کار آمدن سلسله اشکانی و ساسانی بارها رومی‌ها به قصد تصرف خاک عراق به ایران حمله کردند اما در کنار رود دجله با شکست سنگین ناکام شدند.
بعد از حمله اعراب به ایران تیسفون مرکز فرمانروایی ساسانیان سقوط کرد و با گسترش حکومت اسلامی در سراسر ایران نفوذ تمدن عربی در بین‌النهرین افزایش یافت و شهرهای عربی همچون کوفه و بصره در این سرزمین پدید آمدند.
پس از روی کار آمدن حکومت بنی‌عباس در سال ۱۳۰ هـ-ق نفوذ ایرانیان در دستگاه خلافت عباسی باعث شد دوباره تمدن ایرانی در قالب تمدن اسلامی در عراق صاحب نفوذ شود و این وضعیت پس از فتح بغداد توسط معزالدوله دیلمی در محرم ۳۳۴ تشدید گردید و باز هم ایرانی‌ها بر عراق حاکمیت پیدا کردند و این حاکمیت پس از آل بویه به سلجوقیان و بعد با سقوط خلفای عباسی به ایلخانان، سرداران شیعه مذهب آنها، آل جلایر که از طوایف قاجار بودند بر عراق حاکم شدند.
بعد از آن به ترتیب، آق قویونلوها و شاه اسماعیل صفوی عراق را تصرف کردند تا آنکه در زمان شاه طهماسب عثمانی‌ها توانستند عراق را از حیطه تصرف ایرانیان درآورند. با شکست عثمانیان در جنگ جهانی دوم و تسلط انگلیسی‌ها بر ایالات بغداد، کوفه و بصره در سال ۱۹۱۷ عصر حاکمیت عثمانی بر بین‌النهرین پایان یافت و به دنبال آن دولت انگلیس با پیوستن بغداد و موصل و بصره کشور عراق را تأسیس کرد.
و اما بعدتر:
بعد از جنگ تحمیلی ۸ ساله عراق علیه ایران توسط صدام که در واقع به شکست صدام منجر شد و برای جبران خسارت‌ها و به دست آوردن آبروی از دست رفته به بهانه اختلافات ارضی صدام به کویت حمله کرد و آن را ضمیمه خاک عراق نمود. آمریکایی‌ها به بهانه تنبیه متجاوز و اینکه عراق فعالیت‌های هسته‌ای دارد در دو نوبت به عراق حمله کردند که نهایتاً منجر به دستگیری صدام و اعدام وی گردید. بعد از آن دوستی مردم ایران و عراق وارد فاز جدیدی شد. معاودین عراقی به عراق بازگشتند و مردم دو کشور آزادانه توانستند با یکدیگر تعاملات تجاری، سیاحتی و زیارتی داشته باشند.
این مطلب را به صورت سیر تاریخی نفوذ ایرانیان در عراق از آن رو آوردم تا خوانندگان و به ویژه آمریکایی‌ها بدانند که کشور عراق به لحاظ جایگاه قبور ائمه(س) برای شیعیان ایران و عراق آنقدر مهم است که وجود حوزه‌های علمیه و بزرگانی چون مرجع تقلید آنها آیت‌ا… سیستانی در هویت‌بخشی مذهبی و سیاسی و حفظ کشور عراق از تجاوزات داعش و مقابله با اعمال نفوذ سعودی‌ها نقش قابل توجهی ایفا کردند.
و اگر دلاوران ایرانی برای آزادسازی شهرهای عراق از تصرف داعش به میدان نیامده بودند حتی بغداد هم در تصرف آنها قرار می‌گرفت و امنیت مرزهای ما را خدشه‌دار می‌کرد. حال ترامپ می‌خواهد با ایرانیانی که ریشه در تمدن، زبان، فرهنگ و هویت‌بخشی به عراق دارند چه کند؟
والسلام

Comments are closed.