سرمقاله
محمد عسلی
جمهوری اسلامی و اما و اگرها
وقتی در ایران انقلاب شد سه عامل عمده را تحلیلگران سیاسی در پیروزی انقلاب اسلامی و لغو رژیم شاهنشاهی تعیین کننده دانستند.
ملت، اسلام و رهبری
علت آن را می¬توان به صورت ریشه¬ای در قیام پانزده خرداد ۴۲ دانست که آیت¬الله خمینی در آن زمان با برنامه¬های ۶گانه شاه که آن را انقلاب سفید خواند به دلایل مختلف صراحتاً مخالفت کرد که عمده آن نفوذ و جولاندهی آمریکاییان در ایران بود. هر چند آن قیام با ورود نیروهای امنیتی به صحنه تظاهرات با شکست مواجه شد و بسیاری از طلبه¬ها و مردم مبارز کشته شدند و نهایتاً امام هم به ترکیه و سپس عراق تبعید شدند.
اما بی¬توجهی به خواست ملت، فساد دربار و وابستگی شدید شاه به غرب و به ویژه به آمریکا موجب شد که مبارزه امام خمینی و اطلاعیه¬های صریح و بی¬پرده ایشان مردم را به قیامی دیگر راغب کند در شرایطی که زندان¬ها از سیاسیون و مبارزین پر شده بود و گروه¬های مسلحی هم دست به مبارزه سیاسی زده بودند.
ملت ایران از انقلاب مشروطه تا وقایع ۲۸ مرداد ۳۲ که همه برای کسب آزادی و تغییر رژیم ناکام شده بودند و نهایتاً منجر به روی کار آمدن بعضی روشنفکران وابسته و غیرمتعهد شده بود این تجربه را داشتند که بدون وحدت تمام عیار نمی¬توانند در برابر رژیمی که تا دندان مسلح و از سازمان اطلاعاتی قوی «ساواک» بیرحم برخوردار بود کاری کارستان و اساسی کنند. (ادامه…)