سرمقاله
محمد عسلی
انتخابات در ایران
«مصمم شدیم که مجلس شورای ملی از منتخبین، شاهزادگان قاجاریه، علما، اعیان، اشراف، ملاکین، تجار و اصناف به انتخاب طبقات مرقومه در دارالخلافه تهران تشکیل و تنظیم شود که در تمام امور دولتی و مملکتی و مصالح عامه مشاوره و مداقه لازمه را به عمل آورده به هیأت وزرای دولتخواه ما در اصلاحاتی که برای سعادت و خوشبختی ایران خواهد شد اعانت و کمک لازم را بنماید.»
۱۴/۸/۱۲۸۵ مظفرالدین شاه قاجار
نخستین انتخابات در ایران در زمان قاجار پس از پیروزی انقلاب مشروطه برگزار شد. در موافقتنامه مظفرالدین شاه ترکیب مجلس شورای ملی به گونه‌ای بود که برای افراد از طبقات مختلف سهمیه‌ای در نظر گرفته شود تا مجلس از توانایی‌های متخصصین و افراد شاخص اعم از اشراف، ملاکین، تجار، اصناف، علما و اعیان بتوانند استفاده کنند. لذا کمیسیون‌های مجلس از افرادی تشکیل می‌شد که در حوزه‌های مختلف اجتماعی، علمی، سیاسی، اقتصادی و فرهنگی تبحر داشتند. پس طبقات خاصی از اجتماع حق داشتند در مجلس نماینده داشته باشند.
فقط از مردم عادی کسانی حق رأی داشتند که ملکی حداقل به ارزش هزار تومان داشته باشند یا جزو اصناف شناخته شده باشند.
زن‌ها حق رأی نداشتند و انتخابات دومرحله‌ای بود. در مجلس اول تهران ۶۰ نماینده داشت و ایالت‌ها ۹۶ کرسی داشتند. نمایندگان ایالت‌ها توسط مجلس ایالتی به صورت دومرحله‌ای انتخاب می‌شدند و با نتیجه رأی مجلس ایالتی نمایندگان مجلس شورای ملی برگزیده می‌شدند. (ادامه…)