سرمقاله
محمد عسلی
اخلاقمداری دینی یا انسانی
رابطه انسان با خدا در طول تاریخ به شیوه‌ها و صورت‌های مختلف و متفاوتی دارای بروز و ظهور بوده است. از دوران شکارگری تا خوراک‌جویی و از خوراک‌جویی تا به اینک انسان در پی پر کردن خلأ تنهایی به مفهوم ذهنی آن بوده است. خدا مظهر قدرتی فراتصور برای ایجاد یک پشتوانه دائمی در شرایط سخت غربت آدمی در ادیان و باورهای مختلف ظهوری دائمی داشته است که نمی‌توان منکر وجود آن شد. به قول سعدی:
هر کس به زبانی سخن از وصف تو گوید
بلبل به غزلخوانی و قمری به ترانه
باورهای الهی هر چند جنبه‌های عینی آن سخت و کمیاب پدیدار می‌شود اما آثار این باورها را می‌توان در رفتار، گفتار و پندار دین‌باوران دید.
رعایت حقوق فردی و جمعی در تعاملات اجتماعی در دین‌باوران با یک پلیس درونی نظارت می‌شود که رابطه مستقیم با باور قلبی و نه باور زبانی دارد.
وقتی دروغگویی، خیانت، کلاهبرداری، قتل، افترا و بسیاری جرائم دیگر در دین اسلام و هم ادیان دیگر الهی گناه است و مجازات دارد، دین‌باور اسلامی خود را در برابر عدم انجام این اعمال مقید می‌داند که مبادا مورد بازخواست خداوند و یا جامعه‌ای قرار گیرد که افراد آن با این باور در کنار هم زندگی می‌کنند. (ادامه…)