یادداشت سردبیر
اسماعیل عسلی
نقبی به فضای مجازی
وقتی جاده ای که قبلاً یکطرفه بوده‏،‏ بدون آن که به عرض آن افزوده شود، دوطرفه می شود، شاهد افزایش تصادفات و تلفات خواهیم بود‏.‏ تا پیش از دسترسی مردم به فضای مجازی که امکان سخن گفتن و عرض اندام افکار عمومی را بیش از پیش فراهم کرد،‏ تریبون ها و کرسی های سخنوری و رسانه های مکتوب و کتاب ها و شبکه های تلوزیونی که قابل مهار و سمت دهی بودند مردم را تغذیه می کردند‏.‏ در چنین فضایی شکار مخاطب کار چندان دشواری نبود و امکان به چالش کشیدن اظهارات و نوشته ها نیز کم بود زیرا ظرفیت محافل متشکل از خواص جامعه و صاحب نظران آگاه به دلیل عدم اتصال آنها به توده ی مردم در حدی نبود که بتواند به برقراری موازنه بینجامد‏.‏ به همین دلیل میدان کاملاً در اختیار صاحبان تریبون‏،‏ رسانه ی ملی و همچنین رسانه های مکتوبی بود که ناگزیر از فعالیت در چارچوب های تعیین شده بودند‏.‏ اهرم های مهار کننده و بازوهای اعمال کننده نظارت بر چنین رسانه هایی نیز در اختیار دولت و در چنبره قدرت بود‏.‏ ورود مردم به فضای مجازی به منزله ی برداشته شدن تمامی این سدها و موانع بود‏.‏ بدین ترتیب مردمی که سالها شنونده بوده و تشنه ی سخن گفتن بودند با شتابی وصف ناشدنی از فضای مجازی استقبال کردند به طوری که سهم هزینه ی فضای مجازی در سبد خرید مردم هم اکنون از نان و مسکن هم پیشی گرفته و من شخصاً کسانی را سراغ دارم که نان خالی می خورند و کارتن خواب هم هستند اما در یکی از جیب هایشان تلفن همراهی پیدا می شود‏.‏ تلفن همراه به عنوان شاخص ترین ابزاری که برای ورود به فضای مجازی مورد استفاده قرار می گیرد حتی مخاطبان اتفاقی را نیز شکار می کند‏.‏ مخاطب اتفاقی به کسی اطلاق می شود که بدون تصمیم و اراده ی قبلی و با واسطه به یک شنونده تبدیل می شود‏.‏ مثل کسی که به احترام بازماندگان یک فرد مرحوم شده در مجلس ختم شرکت می کند و خواه ناخواه به شنونده سخنان خطیب مجلس تبدیل می شود‏.‏ در گذشته سخنران امیدوار بود که حداقل ۲۰ درصد از حاضران در مجلس سخنانش را دنبال کنند اما اکنون بسیاری حتی در حالی که ظاهراً در چنین مجلسی ساکت نشسته اند مشغول پیامک زدن یا فرستادن پیغام و مرور فیلم ها‏،‏ عکس ها و نوشته های دریافت کرده از دیگران هستند‏.‏ این یعنی از هم پاشیدگی مناسبات سنتی که بر اساس آن صاحبان تریبون می توانستند از طریق آن به هدایت افکار عمومی بپردازند! (ادامه…)