سرمقاله
اسماعیل عسلی
بسترآفرینی
وقتی از فرهنگ سازی سخن می گوییم، این تصور پیش می آید که فرهنگ سازی یعنی سخنرانی کردن و ترغیب کردن دیگران با پند و موعظه و نصیحت که البته با وجود باور مندی نسبت به تاثیر چنین شیوه ای باید اذعان داشت که بهترین شیوه برای ترغیب دیگران به رفتاری خاص این است که بستر آفرینی کنیم. چرا جای دوری برویم. وقتی من شنیدم که شهرداری شیراز مسیری چند کیلومتری را برای دوچرخه سواری ایمن کرده و با تعیین محدوده به گونه ای مرزبندی معنادار دست زده امیدوار شدم که روزی روزگاری شاهد استفاده ی بیش از پیش مردم از دوچرخه برای عبور و مرور باشیم.
طبیعی است که ما هر چقدر هم مردم را به استفاده از وسایل نقلیه عمومی تشویق کنیم تا زمانی که بسترسازی نکنیم توفیقی نخواهیم داشت چرا که مردم همواره به سمت سهولت و راحتی حرکت می کنند. لذا اگر مردم ببینند که مسیر حرکت اتوبوس های شهری از سایر وسایط نقلیه تفکیک شده و اتوبوس با سرعت و نظم در ایستگاه توقف می کند و می توان روی رفت و آمد و ساعت دقیق توقف و حرکت آنها حساب باز کرد به تدریج ترجیح می دهند که دیگر از خودروهای شخصی که آنها را ساعت ها در ترافیک معطل می کند استفاده نکنند.
مدتی است که مسئولین مردم را تشویق به فرزند آوری می کنند اما تاثیر آنچنانی ندارد چرا که مردم وقتی نمی توانند از عهده ی بزرگ کردن یک بچه برآیند مسلما زیر بار بچه های بیشتر نخواهند رفت. اگر دولت به دنبال جلوگیری از پیر شدن جمعیت است باید با بستر آفرینی امید ایجاد کند. نسل کنونی نسل راحت طلبی است و قابل مقایسه با نسل های گذشته نیست. توقع مردم ۴۰ سال پیش از زندگی هیچ سنخیتی با چشمداشت های امروزی از زندگی ندارد. در گذشته برخی از پدر و مادرها حتی از وضعیت تحصیلی و درس و کلاس بچه هایشان نیز خبر نداشتند و بچه ها اغلب در کوچه بزرگ می شدند و بسیار چشم و گوش بسته بودند. این روزها کمتر پدر و مادری پیدا می شوند که مفهوم سرپا گرفتن بچه را بدانند چرا که اغلب از پوشک استفاده می کنند. زنان کارگر و کارمند نمی توانند پا به پای بچه های خود راه بروند. هزینه مهد کودک، دبستان، دبیرستان و دانشگاه به تنهایی می تواند به عنوان یک دغدغه ی بزرگ برای هر پدر و مادری مطرح باشد.
یکی از ویژگی های جوامع در حال گذار این است که حال و روز ثابتی ندارند و دائما تحت تاثیر مطالبات جدید تغییر وضعیت می دهند و تنها به بسترها و زمینه ها توجه دارند. بنابراین برای فرهنگ سازی نباید به گفتمان قناعت کرد و باید دست به کار شد. دست به کار بسترسازی