• print
سرمقاله ” محمد عسلی” ۹ آذر ۱۴۰۰

سرمقاله ” محمد عسلی” ۹ آذر ۱۴۰۰
مبنای نرخ بندی خطوط هوائی

نظام نرخ بندی هوایی بین المللی «یاتا» بر مبنای دو ضابطه زیر قرار گرفته است.
یکم: احتساب نرخ بلیط هوایی بر حسب کیلومتر
دوم: تناسب قیمت تقاضا شده با خدمات انجام شده
به نظر می رسد خطوط هوایی ایران نرخ بندی مسیرهای مختلف داخلی را به صورت شناور و با تغییراتی به حسب شرایط و نوع هواپیما اعلام می کند هرچند مشاهده می شود هواپیماهای مسافربری فرسوده ای که بعضاً عمر پروازشان به سر آمده و یا از ایمنی استانداردی برخوردار نیستند در رقابت با هواپیماهای جدید و نو، نرخ بندی چندان متفاوتی را ارائه نمی دهند.
آنچه در این میان مهم می نماید سوانح هوایی در طول ۴ دهه گذشته است که نسبت به معیارهای جهانی و عملکرد خطوط هوائی کشورهای دیگر از مقیاس بالایی حکایت دارد.
شرکت هواپیمایی هما از سال تأسیس «۱۳۴۰» تاکنون در حمل بار و مسافر با ۴ سانحه فوتی و ۲۰ سانحه غیرفوتی مواجه شده است.
شرکت هواپیمائی آسمان تاکنون با دو سانحه فوتی و ۸ سانحه غیرفوتی مواجه بوده است شرکت هواپیمایی ماهان که یکی از شرکت های هواپیمایی محبوب ایرانی است تاکنون با هیچ سانحه فوتی مواجه نبوده و تنها چند سانحه جزیی را پشت سر گذاشته است شرکت هواپیمایی کاسپین که در سال ۱۳۷۲ تأسیس شده تاکنون سانحه منجر به فوت مسافر نداشته است.
شرکت هواپیمایی ایران ایرتور نیز چند سانحه منجر به فوت و سوانح غیرفوتی داشته است. شرکت های هواپیمائی دیگری هم به جز معراج سوانحی داشته اند که جای بحث آنها در این نوشتار نمی گنجد.
اگر نرخ گذاری بلیط هواپیماهای داخلی بر مبنای خدماتی باشد که ارائه می دهند و یا ایمنی که برای مسافران دارند باید گفت. فرسودگی و میزان پرحجم پرواز هواپیماهای داخلی به نسبت، خدمات چندی که قابل توجه باشد ارائه نمی دهند و سال به سال خدمات پذیرائی بین راهی آنان از کمیت و کیفیت کمتری برخوردار است.
متأسفانه چند عامل در افزایش بلیط هواپیما که اخیرا تا چند برابر سالهای پیشین اعلام می شود مؤثرند، نخست کمبود هواپیما به نسبت نیاز مسافران. دو دیگر بالا رفتن نرخ ارز و کاهش ارزش پول ملی و افزایش هزینه های حمل و نقل است به گونه ای که در طول دو سال گذشته به علت بیماری همه گیر کرونا که هواپیماهای مسافربری ملزم شدند تعداد مسافران را کاهش دهند و فاصله را رعایت کنند مجوز گرفتند بلیط هواپیما را تا دو برابر نرخ های قبلی افزایش دهند که بعضاً تا سه برابر هم افزایش داده اند.
اگر مسئولان و مدیران سازمان هواپیمایی کشوری ملاک هایی را برای نرخ گذاری عادلانه در نظر بگیرند و با قاطعیت عملکرد شرکت های مسافربری را نظارت کنند شاهد افزایش لحظه ای و شناور بودن بلیط هواپیما نخواهیم بود.
لذا باید یا براساس کیلومتر طی شده، یا براساس خدماتی که ارائه می کنند و یا براساس میزان ایمنی هواپیما نرخ گذاری کنند. اینکه هر شرکت هوایی به زعم خود نرخ بلیط را تعیین کند نشانه ای از ضعف عملکرد مدیران سازمان هواپیمائی کشوری است. مضافاً اینکه مسئله مهم، ایمنی هواپیماهای در حال پرواز است.
محدودیت ها و تحریم های ظالمانه ای که ظرف چند دهه بر ایران تحمیل شده شرکت های هوایی را از خرید هواپیماهای نو محروم نموده و آنها را مجبور به خرید هواپیماهای دست دو و بعضاً فرسوده غیر ایمن و نامطمئن کرده است که سوانح هوایی مذکور در این نوشتار کوتاه حاکی از خطای خلبان و یا فرسودگی هواپیماهای مسافربری است به جز شرکت هایی مانند معراج و ماهان، شرکت های هوایی دیگر مانند ایران ایر، ایران ایرتور، آسمان و امثالهم سوانح هوایی منجر به فوت و یا سوانح غیرفوتی داشته اند که اعتبار هواپیمائی کشوری را خدشه دار نموده است. صدور مجوز شرکت های تازه تأسیس می باید با دقت و وسواس بیشتری انجام شود. هرچند در شرایط تحریم خرید هواپیمای نو با مشکلات و مضیقه هایی مواجه است.
به هر تقدیر شناور بودن نرخ بلیط هواپیما به ویژه در خطوط داخلی راه را برای سوءاستفاده شرکت ها و گران شدن دائمی بلیط ها فراهم می کند که باید با تدبیری روزآمد حل شود.
والسلام

Comments are closed.