سرمقاله محمد عسلی ۹ تیر ۱۳۹۹
اختلاس‌های کلان و چراهای آن
اگر بعد از محکومیت غلامحسین کرباسچی و افراشته‌پور به تخلفات مالی، قوه قضائیه و سازمان بازرسی کشور کمربندهای خود را برای نظارت و اصلاح امور اداری سفت می‌بستند، دیگر شاهد اختلاس‌های ریز و درشت زیر در طول سال‌های متمادی نبودیم.
اختلاس هزار میلیاردی در سازمان بازنشستگی و شستا.
اختلاس میلیاردی شهرام جزائری، اختلاس ۱۵۰ میلیون تومانی صدا و سیما در قرارداد با سازمان تأمین اجتماعی، رانتخواری ۶۵۰ میلیون یورویی شرکت سپید استوار آسیا از بانک مرکزی ایران.
اختلاس ۱۲ میلیاردی در واحد تویسرکان کمیته امداد، اختلاس ۸ هزار میلیارد تومانی از صندوق ذخیره فرهنگیان.
بازداشت عیسی شریفی معاون سابق قالیباف در شهرداری تهران به اتهام فساد مالی.
فرار یک کلاهبردار با مبلغ دزدی هزار و چهارصد میلیارد تومانی به خارج از کشور، کلاهبرداری هزار و چهارصد میلیاردی اعضای یک خانواده از ۸ بانک که رسانه‌ها اعلام کردند «بدهکار بزرگ بانکی از ایران فرار کرد»
فساد پتروشیمی مرجان شیخ‌الاسلامی آل آقا به میزان ۳۱۸ میلیارد و ۶۳۷ میلیون و ۲۷۵ هزار تومان و تحصیل مال نامشروع به مبلغ ۷ میلیون و ۶۵ هزار و ۵۲۹ یورو و ۸ میلیون و ۷۱۰ هزار و ۳۸۴ دلار.
فساد هزار میلیارد تومانی وزارت صنعت در واردات خودرو.
فسادهای مالی مذکور جدای از سوءاستفاده‌های مالی استفاده‌کنندگان از ارز ۴۲۰۰ تومانی است به عنوان مثال بر اساس اظهارات عباس جعفری دولت آبادی دادستان تهران یک زن پیش از تشکیل پرونده قضایی در رابطه با پرونده ثبت سفارش از ایران فرار کرده است.
در همین رابطه احمد عراقچی، معاون ارزی بانک مرکزی توسط قوه قضائیه بازداشت شد. یکی از کارمندان و معاون رئیس جمهور و ۴ نفر دیگر از دلالان ارزی هم که فعالیت غیرمجاز داشتند تحت تعقیب قرار گرفتند و بازداشت شدند.
مضافاً اینکه هر چند دولت احمدی‌نژاد با شعار مبارزه با فساد روی کار آمد لیکن فساد اقتصادی در دوران وی به شدت افزایش داشت.
به عنوان مثال معاون اول ریاست جمهوری (محمدرضا رحیمی) به جرم فساد مالی محکوم و روانه زندان شد.
حمید بقایی معاون اجرایی محمود احمدی‌نژاد نیز به اتهام تصرف غیرمجاز و اختلاس و تبانی در معاملات دولتی محکوم و روانه زندان شد.
اختلاس ۱۲ هزار میلیارد تومانی بابک زنجانی و اختلاس ۱۰۰ میلیارد تومانی یک کارمند ساده در شرکت نفت ایران که به خارج فرار کرد از جمله اختلاس‌های کلان بود که رسانه‌ای شد.
مدیر شرکت پدیده شاندیز «محسن پهلوان» متهم به اختلاس ۹۴ هزار میلیارد تومانی شد.
پرونده‌ی رشوه‌گیری مهدی هاشمی از قرارداد کرسنت و گم شدن دکل نفتی نیز مدت‌ها در رسانه‌های مکتوب و مجازی باز بوده و هست.
و اما بعد:
سؤالاتی که همیشه بی‌جواب مانده است این است که چرا شرایط، انگیزه و ساختار اداری برای اینگونه اختلاس‌های کلان فراهم است؟
شرایطی که پیوسته قوه قضائیه را در موضع دستگیری، محاکمه و مجازات قرار داده است و کمتر به پیشگیری و اصلاح ساختار اداری اقدام شده است.
بی‌شک، ضعف مدیریت اداری، جنگ تحمیلی و تبعات آن، تحریم‌های مستمر آمریکا و اتحادیه اروپا، دور زدن تحریم‌ها برای فروش نفت و صادرات و واردات و نیز قوم‌گرایی مسئولان و توصیه‌طلبی‌ها در ایجاد شرایطی که اقتضای این همه اختلاس‌های کلان و متنوع را کرده است مؤثر بوده‌اند.
مصلحت‌طلبی و اغماض نیز به هر دلیل مجرمان را پررو کرده و دستشان را باز گذاشته است.
اینک رئیس قوه قضائیه به این مهم پی برده که می‌باید بدون اغماض و مصلحت‌طلبی با خاطیان، زمین‌خواران، رشوه‌دهندگان و رشوه‌گیرندگان و نیز سوءاستفاده‌چی‌های بخش دولتی و خصوصی برخوردی قاطع داشته باشد و رهبری معظم هم بر این امر اصرار و تأکید دارند.
مهم‌تر آنکه تمامی ملت ایران در هر شغل و منصب می‌باید خود را موظف به افشاگری در خصوص خاطیان و مجرمان پیدا و پنهان بدانند و به کمک قوه قضائیه برخیزند تا هیچکس وضعیت و شرایط را برای سوءاستفاده از پست و مقام و رانتخواری و پارتی‌بازی مناسب نداند.
اصلاح ساختار اداری، نظارت مستمر بازرسی کشوری و نیز عمل به وظیفه توسط مسئولان حراست ادارات می‌تواند در کاهش اختلاس‌ها و فساد مالی مؤثر باشد.
کوچک شدن دولت به لحاظ اداری و ساختاری و واگذاری بسیاری از خدمات اداری و مالی به بخش‌های خصوصی و نظارت بر عملکرد آنها در آینده کارگشا خواهد بود و بار سنگین دولت را سبک خواهد کرد.
اصلاح سیستم و ساختار دوایر مالیاتی، گمرکات و سازمان‌های درآمدزا و پالایش درون سازمانی ادارات دولتی و خصوصی با توجه به تخصص‌گرایی همراه با صلاحیت‌سنجی می‌تواند هر کس را جای خود بنشاند و عدالت اجتماعی را برقرار نماید.
پرداخت حقوق مکفی به افرادی که مسئولیت‌های خطیر حفظ بیت‌المال را پذیرفته‌اند انگیزه آنان را برای دقت و توجه بیشتر به نظارتی که می‌باید داشته باشند قوت می‌بخشد. و باقی بسیار حرف و سخن‌هاست و چراها و اما و اگرها که در حوصله این نوشتار نیست.
والسلام