سرمقاله محمد عسلی ۲۸ مرداد ۱۳۹۹
کودتای ۲۸ مرداد و دخالت های آمریکا و انگلیس در ایران
در ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ برابر با ۱۹ اوت ۱۹۵۳ آمریکا و انگلیس توسط سرلشکر فضل اله زاهدی طی یک کودتای نظامی دولت قانونی دکتر محمد مصدق نخست وزیر وقت ایران را ساقط کردند.
کودتای ضد دولت مصدق در شرایطی امکان پذیر شد که ابتدا دولت آمریکا طی عملیاتی که نام «عملیات آژاکس» به خود گرفت ایران را در آشوب و هرج و مرج قرار داد تا راه برای سقوط مصدق هموار شود.
بررسی پیشینه پادشاه جوان ایران بعد از تبعید رضاشاه حکایت از تغییر و جابه جایی نخست وزیرانی چون احمد قوام «قوام السلطنه» علی سهیلی، محمد ساعد مراغه ای، ابراهیم حکیمی و عبدالحسین هژیر دارد که طی سالهای ۱۳۲۰ تا ۱۳۳۰ پانزده بار تغییر کردند.
با پایان گرفتن جنگ جهانی دوم جنبش¬های ضد امپریالیستی و استقلال¬طلبانه در دنیا رو به گسترش نهاد و در ایران نیز نگاه ملی گرایانه جایگاه ویژه ای در سیاست ایران پیدا کرد.
محمد مصدق در سال ۱۳۲۲ پایه گذار جبهه ملی ایران شد. مصدق با سابقه سیاسی مخالفت با رضاشاه در تبعید به شهرت رسید. لذا کینه و دشمنی او با نظام سلطنت ریشه تاریخی داشت. مخالفان سلطنت که طیف های ملی گرا بودند زیر چتر مصدق و با رهبری او توانستند در سال ۱۳۲۸ جبهه ملی ایران را تشکیل دهند و نهضتی متشکل از ملی گرایان، روشنفکران سوسیالیست غیر توده ای، خوانین قشقایی «ناصر، محمد، حسین و خسرو قشقایی» که ریاست ایل قشقایی را عهده دار بودند و افراد طبقه دینی و بازاریان به پا کنند.
مخالفت مصدق با بریتانیا در سال ۱۳۰۲ در دوره تصدی وزارت امور خارجه ایران در کابینه حسن پیرنیا علنی شد، مخالفت مصدق با انگلیس به واسطه آن بود که بریتانیا مدام دم از منافع خود در ایران می زد.
با تبعید رضاشاه و اشغال کشور توسط بیگانگان مصدق کاندیدای دوره چهاردهم مجلس شورای ملی شد و بیشترین آرا را کسب کرد.
مصدق تلاش کرد طرحی را در مجلس تصویب کند که دولت بدون تصویب مجلس اجازه نداشته باشد درخصوص نفت خام با خارجی ها مذاکره کند و یا به کشوری امتیاز بدهد.
با ورود ملی گرایانی مانند کریم سنجابی، حسین فاطمی، حسین مکی و مظفر بقایی به مجلس شانزدهم راه برای تصویب قانون ملی شدن صنعت نفت هموار گردید و سرانجام با رهبری دکتر مصدق ملی سازی صنعت نفت ایران از طرح به قانون تبدیل شد.
با ترور سپهبد علی رزم آرا به دست فدائیان اسلام جو میهن دوستی و بیگانه ستیزی بالا گرفت.
وقتی گفتگوهای پی در پی بریتانیایی ها با میانجیگری آمریکائی ها بی نتیجه ماند و شکایت بریتانیایی ها به دیوان بین المللی دادگستری لاهه و شورای امنیت تأثیری بر روند ملی شدن صنعت نفت ایران نگذاشت ، مصدق به خوبی توانست با حضور در لاهه و نیویورک به دفاع از حاکمیت مردم بر منابع سرزمین خود برخیزد بعد از آن اندیشه کودتا در ذهن انگلیسی ها جرقه زد.
وقتی مصدق به نخست وزیری رسید برنامه خود را اجرای قانون ملی شدن صنعت نفت و اصلاح قانون انتخابات اعلام کرد.
نتیجه آنکه شاه در اثر فشار دولت های انگلیس و آمریکا برای مقابله با مصدق و ناتوانی در برکناری وی به خارج از کشور گریخت.
با تقاضای بریتانیا و هزینه کرد آمریکا کودتای ۲۸ مرداد رقم خورد و مصدق که تنها نخست وزیر و دولت ملی بود سقوط کرد. مصدق پس از محاکمه در دادگاه نظامی شاه به احمدآباد تبعید و در حصر خانگی ماند تا به رحمت ایزدی پیوست. و اما بعد:
کودتای ننگین و ضدمردمی آمریکا و انگلیس در ایران به گونه ای تاریخ ساز شد که بالاخره مردم قهرمان ایران این داغ را تاب نیاوردند و با قیام ۱۵ خرداد ۴۲ و پس از آن انقلاب اسلامی هم شاه را از کشور بیرون کردند و هم آمریکا و انگلیس را که مدعی امنیت منابع نفت و گاز ایران بودند از ایران راندند.
آنچه امروز کشور و ملت ایران در تحریم های ضد بشری آمریکا و فشارهای نظامی و سیاسی با آن روبرو هستند در واقع داغی است که انقلاب اسلامی و مردم قهرمان ایران به دل کشورهای امپریالیستی و استعماری مانند آمریکا و انگلیس گذاشته اند.
نتیجه آنکه، آنچه دکتر مصدق و مبارزان مخالف سلطنت به دنبال آن بودند فقط ملی شدن صنعت نفت نبود، بلکه مخالفت با بیگانگان استعمارگری هم بود که به دنبال منافع خود ایران را به گروگان گرفته بودند.
مردم انقلابی ایران نه تنها خروج بیگانگان و ملی شدن تمام صنایع نفتی و غیر نفتی ایران را تحقق بخشیدند بلکه استقلال طلبی و عدم وابستگی به دولت های بیگانه را نیز وجهه همت قرار دادند.
کودتای ۲۸ مرداد ۳۲ و کودتای نوژه و نیز کودتاهای خزنده و مجازی آمریکا و انگلیس همه درسی بزرگ به ملت ایران دادند که تکیه به بیگانگان هویت و موجودیت ما را به خطر می اندازد و از اصالت پاک می کند.
هرچند امروز آمریکا و انگلیس نتوانسته اند کودتای نظامی در ایران را عملی سازند، اما مدام برای براندازی نظام جمهوری اسلامی برنامه ریزی و توطئه چینی می کنند و از طریق فضاهای مجازی در تمام لحظات به تخریب اذهان عمومی مشغولند هرچند فشنگ های آنان مانند فشنگ های مشقی عمل می کنند و مردم ما بیدارتر از آنند که فریب آنها را بخورند.
روان تمام شهدای میهن اسلامی شاد و خدایشان بیامرزاد.
منابع:
۱: کالبد شکافی توطئه از دکتر ابراهیم یزدی
۲: راز پیروزی کودتا نوشته محمد جعفر محمدی
۳: ناگفته هائی پیرامون فروریزی حکومت مصدق