سرمقاله سردبیر اسماعیل عسلی ۱۹ مهر ۱۳۹۹
چاووش خوان صد قافله دل
موسیقی سلطان هنرهاست . چرا که جهان آفرینش نیز دارای هارمونی است . موسیقی هم سایر هنرها را در بطن خود می پروراند و به اوج می رساند و هم برخی هنرها را همراهی نموده و پیوندی ناگسستنی با روح و جان انسان برقرار می کند . یک خواننده ی خوب با گزینش اشعار متعالی و خوانش صحیح واژه ها و صدای خوش ، شنونده را به اندیشیدن واداشته و او را با خود به ژرفای معانی چند لایه ی سروده ها می برد . امکان خواندن آواز در دستگاه ها و مقام ها که هر یک به اقتضای حال و هوای اشخاص به آنها حسی خاص می بخشد می تواند همگان را به درکی مشترک از یک سروده برساند و آرایه های نهفته در اشعار بزرگان ادب را آشکار سازد .
زنده یاد استاد محمد رضا شجریان از محدود خوانندگانی بود که پله های ترقی و تکامل را در سایه ی بهره مندی از عزم و اراده ای خلل ناپذیر پشت سر گذاشت . دلنشینی و جنس صدا و حسن و ملاحتی که با منش و شخصیت او در آمیخته بود او را در جهان هنر بلند آوازه ساخت . وی با پشت کردن به روزمره گی و عوام زده گی و با نگاهی عاری از دلبستگی های مادی در گرماگرم رواج موسیقی های بازاری حتی برای لحظه ای موسیقی سنتی و ریشه دار ایرانی را رها نکرد و همواره با کسانی حشر و نشر داشت که دغدغه ای جز اعتلای هنر به مفهوم واقعی آن نداشتند . از جمله امتیازات زنده یاد شجریان این بود که به عنوان شخصیتی به گزین و متین، هنر خود را با هنر بزرگان سخته گوی این سرزمین نظیر حافظ و سعدی و مولانا و خیام و محدود شاعران معاصر گره زد تا بتواند آثاری ماندگار و قابل دفاع از خود به یادگار گذارد . صدای خاطره انگیز او در هنگام افطار هنر او را در معرض داوری تمامی مردم قرار داد و به انبوه مخاطبان او افزود و تصویری دلنشین در قاب ذهن مردم به دیواره حافظه ی تاریخی ساکنان همه ی فارسی زبانان در اقصی نقاط گیتی آویخت . نگاه مردمی و دغدغه های اجتماعی او در بزنگاه های تاریخی و رویدادهای تلخ و شیرین آن روی سکه ی شخصیت چند بعدی اش را نمایاند و شجریان را به عنوان هنرمندی مردمی معرفی کرد . جوایز و نشان های هدیه شده به او از سوی مجامع جهانی و جایگاهش در چشم و دل مردم گواهی بر این ادعاست .
محبوبیت و وجاهت و پایداری اش در اهدافی که دنبال می کرد موجب گردید که موسیقی اصیل ایرانی و قابلیت های نهفته در آن حتی در اوج تنگ نظری ها و کژتابی هایی که ریشه در نگاه های سخت گیرانه داشت مانع از رکود و انزوای موسیقی گردد و همواره روزنه ای برای تابش نور هنر به زاویه خانه ها وجود داشته باشد .
اقدام این هنرمند زمان شناس به ساخت و معرفی سازی بدیع با ویژگی های منحصر به فرد و ثبت آن در ردیف آثار ملی ، میراث گرانبهای دیگری را از او به یادگار گذاشت .
همت بلند زنده یاد شجریان در تشکیل گروه های موسیقی به حفظ و معرفی شخصیت هایی برجسته در عرصه موسیقی و نوازنده گی منجر گردید و به موازات آن با تربیت شاگردانی برخوردار از ذوق و استعداد خدادادی از خاموش شدن مشعل نیمسوز هنر موسیقی در کشاکش های خرد کننده ی تقابل های بدفرجام جلوگیری کرد . شاگردانی که بالیدند و قد کشیدند و شاخ و برگ گستردند و به بار نشستند و ملتی را سایه نشین هنر خود کردند و فرزندانی فراخور نام و جایگاه خود تربیت کرد که به شایستگی جای خود را در دل مردم باز کردند .
این که بهترین شاعران معاصر آرزو داشتند سروده ی آنها در چشم و دل استاد شجریان مقبول واقع شود و به زینت صدای خوش و دلنشین او آراسته گردد و مردم کوچه و بازار آثار آنها را زمزمه کنند از نگاه سخت گیرانه استاد شجریان در گزینش سروده ها حکایت داشت .
نگرانی مردم ظرف مدتی که در جریان روند خاموشی این مشعل فروزان قرار گرفتند و اخبار لحظه به لحظه ای که از اینجا و آنجا رسانه ای می شد و در انتها پیشی جستن برخی مسئولین در ابلاغ تسلیت و دلداری دادن به مردم و بازتاب خبر درگذشت او در داخل و خارج از کشور ، یادآور جایگاه رفیع اوست .
از جمله برجستگی های شخصیتی استاد شجریان انتخاب راهی مردمی برای بهره مندی از این محبوبیت بود به نحوی که بارها از چنین محبوبیت و جایگاهی برای گذاشتن کنسرت و اختصاص در آمد آن به قربانیان سیل و زلزله بهر گرفت و در پایان پس از هشت دهه عمر پر برکت و سرشار از هنرنمایی و خردمندی و مردم داری به کوچی ناگزیر تن داد اما پیش از رفتن در گوشه ی هر دلی خانه ای ساخت تا در سایه سار آن طعم آرامش ابدی را بچشد و خدای خود را در حالی ملاقات کند که صد قافله دل را چاووش خوانی می کرد . رفت و دل برد و آن جهانی شد . روحش شاد .
- جمعه ۱۸ مهر ۱۳۹۹
- سرمقاله

سرمقاله سردبیر “اسماعیل عسلی” ۱۹ مهر ۱۳۹۹