سرمقاله محمد عسلی ۶ اردیبهشت ۱۴۰۰
از کجا به خودروسواری رسیدیم

ورود ماشین و پیرو آن اتومبیل به درون زندگی مردم بسیاری از مشاغل و رفتارهای فردی و اجتماعی را تغییر و یا تعدیل داد. یادمان بیاید که اصطبل چهارپایان به گاراژ، نعل بندی به پنچرگیری، علافی به پمپ بنزین، مکاری به راننده، افسار به فرمان، جل دوزی به تودوزی، زنگوله به بوق، بیطار به مکانیک و علاقه بندها به قطعات لوکس تزئینی تغییر مکان و تغییر وضعیت دادند.
فرهنگ خرسواری هم به مرور به خودروسواری تغییر کرد تا آنجا که در مکالمات و تعاملات اجتماعی واژه های فرنگی در زبان فارسی آنچنان جا افتادند که در لهجه ها و گویش های محلی هم جاخوش کردند.
اما اتفاقی که باید می افتاد و متأسفانه نیفتاد، نظم پذیری و قانونمندی در جهت رعایت مقررات راهنمایی و رانندگی است که یکی از علل عمده تصادفات رانندگی در ایجاد خسارت های مالی و جانی است.
ترافیک خیابانی و جاده ای علاوه بر دامن زدن به آلودگی های محیطی و هوایی آلودگی های صوتی هم ایجاد کرده است.
سرعت که محصول زندگی ماشینی است و روز به روز فنآوری جدید به شدت و قدرت آن می افزایند بلای تمام نشدنی رقابت پذیری است که همه از مضرات آن غافلند.
هزینه های سوخت، استهلاک، تعمیرات و خسارت های جنبی دیگر به سبد خانوارها اضافه شده و ماشین به طول و عرض شهرها و افزایش جمعیت ها کمک کرده است.
آنان که موفق به خرید اتومبیل شده اند آن را یکی از وسایل حمل و نقل و ضروری می دانند و کسانی که ندارند حسرت آن را می خورند و از وسایل حمل و نقل عمومی استفاده می کنند این مقدمه را از آن رو آوردم تا فراموش نکنیم که اتومبیل در طول ۱۵۰ سال اخیر چه اتفاقات مهم و سرنوشت سازی را برای انسانها رقم زده است.
و اما بعد:
براساس اعلام سازمان پزشکی قانونی فقط در سال ۱۳۹۸ قریب به ۱۷ هزار نفر در تصادفات رانندگی کشته شده اند که نسبت به سال ۹۷ یک و چهار دهم درصد کمتر بوده است. بیشترین تصادفات رانندگی در شهریور ماه بوده که معمولا خانواده ها با استفاده از تعطیلات تابستانی سفر می کنند و بیشترین مرگ و میرها در جاده های برون شهری اتفاق افتاده است.
سرعت غیرمجاز، انحراف به چپ، استفاده از قطعات غیر استاندارد در تعمیرات اتومبیل های فرسوده، عدم رعایت حق تقدم، خستگی و خواب آلودگی راننده، کم عرض بودن جاده های دو طرفه، خرابی بعضی جاده ها و کند و کوب های اصلاح نشده از جمله مواردی هستند که براساس گزارش پلیس به تصادفات دامن زده و موجب خسارت های مالی و جانی شده اند که علاوه بر تألمات روحی بازماندگان و از دست دادن نان آور خانواده آثار فردی و اجتماعی درازمدتی در پی دارد که تاکنون کمتر به آن توجه شده است. رتبه ایران در تصادفات رانندگی بین ۱۹۰ کشور رتبه ۱۸۹ است که خود گویای یک فاجعه مستمر است.
یکی از پژوهشگران عنوان نموده که در طول ۴۰ سال گذشته آمار تلفات تصادفات رانندگی در ایران از تعداد شهدای جنگ تحمیلی بیشتر است. اگر میانگین سنی درگذشتگان را ۳۵ سال فرض کنیم اکثر کشته های تصادفات جوان بوده اند و بیشتر مرد.
آمار کشته های حوادث گوناگون هم کم نیستند. از زلزله و سیل و خفگی در آب گرفته تا موارد دیگر بی شک در کاهش رشد جمعیت تأثیرگذارند. هرچند تعداد قابل توجهی از مرگ های ناشی از حوادث گزارش نشده و در آمارها لحاظ نشده اند.
نتیجه بحث آنکه فرهنگ سازی برای پیشگیری از حوادث به طور اعم و حوادث رانندگی به طور اخص یک ضرورت است که متأسفانه چندان به آن توجهی نشده و بیشتر در وضعیت دفاعی بوده ایم تا پیشگیری. تب بالای رانندگی و ذوق پرواز جوانان در جاده های برون شهری بدون رعایت الزامات قانونی استمرار تصادف و مرگ را در پی دارند آیا گوش شنوایی هست؟
والسلام