سرمقاله سردبیر اسماعیل عسلی ۳ آبان ۱۴۰۰
دورنمای صنعت گردشگری در فارس

کم توجهی به جذابیت آثار باستانی در راستای رونق صنعت گردشگری اکنون ما را به نقطه ای رسانیده که باید بین حراست از میراث فرهنگی و یا بی خیالی نسبت به رفتارهای استاندارد پیرامون مناطق ویژه گردشگری یکی را انتخاب کنیم .اگر برخی ملاحظات مانع از توجه با نگاه اقتصادی به آثارمیراثی نمی شد ایران هم اکنون به یکی از کانون های بزرگ گردشگری در خاورمیانه تبدیل شده بود . به جرات می توان مدعی شد که فارس با برخورداری از ظرفیت های بالای گردشگری می تواند یکی از پردرآمدترین استانها در این حوزه باشد . داشته های فارس از هر نظر متنوع است چه از لحاظ آب و هوایی ، چه از لحاظ میراث های باستانی و تاریخی مربوط به گذشته های دور و نزدیک و همچنین محصولات کشاورزی از انار و زیتون و زعفران و انجیر گرفته تا سیب و انواع مرکبات و گردو و گندم و جو و ذرت که بعضا با کیفیت بالایی تولید می شود و با هزار زحمت بخشی از آن صادر می گردد می تواند تشکیل دهنده ی پازلی باشد که توسعه ارمغان آن خواهد بود . بی تردید اگر صنعت گردشگری رونق بگیرد دیگر نیازی به صدور محصولات کشاورزی هم نیست چون در همین استان توسط گردشگران داخلی و خارجی خریداری و مصرف خواهد شد . درآمد حاصل از گردشگری در فارس و بویژه شیراز به اندازه ای قابل توجه است که با احداث یک فرودگاه بین المللی و احداث هتل های لوکس و افزایش فضای سبز و احداث دهها بیمارستان و اصلاح وضعیت رقت بار پیرامون بقاع متبرکه می توان همزمان گردشگری سلامت ، گردشگری زیارتی و مذهبی ، گردشگری تجاری ، گردشگری غذایی ، گردشگری تاریک و حتی گردشگری ماجراجویانه را در فارس توسعه داد . در این راستا ابتدا باید در جهت آلودگی زدایی از هوای شیراز با ایجاد محدودیت برای تردد خودروهای دود زا و رواج بیش از پیش دوچرخه سواری اقدام کرد . به موازات آن باید حریمی برای شیراز تعریف شود که بیش از این شاهد گسترش بی رویه شهر نباشیم . شورای شهر شیراز می تواند پیشنهاد مدیریت واحد شهری را به صورت آزمایشی برای شیراز مطرح کند . ظرف کمتر از ۱۰ سال می توان با ناگزیر ساختن مهندسین و معماران برای رعایت استانداردهای ساخت و ساز با توجه ویژه به سهم فضای سبز چهره ی شیراز را دگرگون کرد . خروج تمامی کارگاه ها و کارخانجات آلاینده و جایگزینی کارگاه های صنایع دستی و صنایع تبدیلی برای تولید کنستانتره از انواع محصولات کشاورزی ، احداث باغ با سبک های گوناگون ، ایجاد شهربازی های منطقه ای با در نظر گرفتن سلایق مختلف در جای جای شهر ، ایجاد کارگاه های تولید لباس های سنتی که در نقاط مختلف فارس مورد استفاده داشته و دارد ، بازار پر رونقی را راه اندازی می کند ، معرفی برندهای غذایی اعم از غذاهای بومی شیرازی و شهرستانی و سایر استان های ایران در بوستان های شیراز ، دعوت از مردم برای استفاده از پوشش های بومی که بیش از لباس های رایج شده با شاخص های دینی همخوانی دارد در جشن ها و مناسبت های گوناگون شادی و نشاط را به همراه می آورد ، راه اندازی کانون های هنری در رشته های پرطرفدار از جمله تئاتر ، تئاتر عروسکی ، موسیقی ، خوشنویسی ، نقاشی و مجسمه سازی در بوستان ها ، فعال کردن گروه های تواشیح در بقاء متبرکه و تنظیم ساعت اجراء در چند نوبت ، حضور روحانیون آگاه به مسائل دینی و ترجیحأ آشنایی و تسلط بر زبان انگلیسی برای پاسخگویی به شبهات و پرسش های احتمالی گردشگران خارجی بدون واسطه مترجم و حضور دائمی مترجمان در کانون های مهم آثار فرهنگی و تاریخی لازمه توسعه گردشگری مذهبی و سیاحتی است ، پاکسازی فضای پیرامونی بقاع متبرکه از متکدیان ، معتادان ، هنجارشکنان ، فروشندگان لوازم غیر متعارف و ایجاد فضای سبز در اطراف زیارتگاه ها تا شعاعی که چشم نواز باشد ، کاشت درخت نارنج و انواع درختان همیشه سبز باید نشانه ای از ورود به حریم زیارتگاه ها باشد تا ذهنیت های منفی موجود را از بین ببرد . بازارهای پیرامونی حرم باید مخصوص فروش لوازم فرهنگی ، کتاب ، عرضه صنایع دستی و هنری باشد تا سنخیت فضا رعایت شده باشد. تعریف خطوط ویژه برای عبور و مرور گردشگران در سطح شهر محصور شده با انواع درختان و گل و تندیس ها و نمادهای فرهنگی ، برگزاری فستیوال های هفتگی یا ماهیانه به مناسبت های گوناگون مذهبی و ملی و جهانی ، برگزاری مسابقات علمی و هنری با حضور گردشگران ، راه اندازی شبکه گردشگری در صدا و سیمای فارس یا اختصاص ساعاتی ویژه از شبکه استانی به معرفی جاذبه های گردشگری ، احداث بیمارستان های مجهز با فضای سبز چندین برابر زیربنای بیمارستان ها و تعریف خط ویژه ای برای عبور مرور آمبولانس ها از فرودگاه به بیمارستان های پذیرش کننده ی بیماران خارجی ، راه اندازی تراموای شهری ، درختکاری گسترده روی ارتفاعات پیرامونی شیراز ، استفاده از شبکه ی آبرسانی از دریا به فارس برای تغذیه دریاچه های مصنوعی ایجاد شده در شیراز و بوستان ها ، رونق بخشی به کتابخانه ها به طوری که در هر خیابان بزرگ حداقل چندین کتابفروشی وجود داشته باشد ، راه اندازی کتابخانه های شبانه روزی در کانون های فرهنگی و هنری و در مجاورت آثار تاریخی و باستانی و بقاع متبرکه …..
تمامی این اقدامات ظرف کمتر از بیست سال می تواند از شیراز کلان شهری بسازد که حتی برای ایجاد فضای کاراز راه اندازی کارخانه های صنعتی هم بی نیاز باشد . شهری عاری از انواع آلودگی ها . ضمن این که چنین شهری باید قواعد و قوانین خاص خودش را داشته باشد چه از لحاظ تعداد خودرو و نحوه ی رانندگی و نوع وسایل نقلیه و ساخت و ساز و درصد فضای سبز و همچنین تعیین حریم برای اماکن سیاحتی و زیارتی و ساعات شروع و پایان کار اداری و تجاری و … به هر حال تاکنون بارها پیرامون توسعه فارس و شیراز با محوریت گردشگری حرف و حدیث های زیادی مطرح بوده که یا پیگیری نشده و یا طرح موضوعات جدید موجب به حاشیه رفتن این اولویت گردیده است .