سرمقاله ” محمد عسلی” ۲۳ آذر ۱۴۰۰
آسیب شناسی سرقت از شبکه های برق

فارس شاهراه تبادل انرژی جنوب کشور است و برق منطقه ای فارس میزبان تولید انرژی اتمی کشور است و نیز مسیر عبور بیش از ۸۰ درصد گاز نیروگاه های گاز می باشد.
فارس جایگاه نخست به لحاظ کیلومتر خط در طول خطوط را داراست.
از لحاظ ظرفیت ترانس رتبه سوم کشور را در مجموع آمار فارس و بوشهر به دست آورده.
در مقایسه درصد انرژی و تقسیم در مجموع ده درصد از برق استان های فارس و بوشهر به مصارف عمومی می رسد. ۴۱ درصد مصارف خانگی، ۲ درصد مصارف روشنایی معابر، ۱۹ درصد مصرف تجاری،۱۰ درصد اداری و دولتی ۱۹ درصد صنعت و معدن و ۲۳ درصد به مصرف کشاورزی می رسد.
از متوسط برق کشور ۱۴ درصد به فارس و بوشهر اختصاص دارد. افت انرژی یا نشت انرژی به علت عدم استفاده و اصلاح و ترمیم خطوط با تجهیزات روز است.
برای بهبود و بهسازی شبکه به بودجه بیشتری نیاز است زیرا بودجه اختصاصی قادر به تأمین هزینه ها نیست. در مقایسه با کشورهای دیگر و به لحاظ اقتصادی هزینه تولید یک کیلووات برق در ایران بیشتر است زیرا هزینه ساخت نیروگاه برق نیز در ایران بیشتر از سایر کشورهاست.
هرچند سیاست ایران فروش برق به کشورهای دیگر از جمله عراق و افغانستان است اما هنوز زیرساخت های لازم برای این کار آماده نشده و بیشتر در زمان هایی که مصرف برق در ایران کمتر است مانند زمستان ها تبادل انرژی صورت می گیرد با توجه به خشکسالی های مداوم و پایین آمدن آب سدها تولید نیروگاه های آبی کم شده و بعضی از این نیروگاه ها از مدار خارج شده اند.
این مسائل فنی به جای خود قابل نقد و بررسی هستند مضافا اینکه برق دزدی نیز مسئله ای است که سالیانی است اقدامات اساسی و بنیادی برای آن منظور نشده است. فقط در سال های گذشته که کابل های مسی به سرقت می رفتند اقداماتی در جهت تعویض سیم های برق رسان و تعویض کابل های مسی با کابل های دیگر صورت گرفته است.
اما استمرار برق دزدی از طرق گوناگون هنوز انجام می شود که به علت کمبود نیروی انسانی و فنی نظارتی برای پیشگیری اعمال نمی شود.
از جمله مشترکینی که کابل برق رسان را در زیر کنتور وصل می کنند که در همین رابطه بعضی از آتش سوزی ها به علت بالا رفتن ولتاژ و نداشتن فیوز صورت گرفته است. بعضی از ساختمان های در حال ساخت نیز با وصل سیم روی خطوط برق رسان اقدام به سرقت برق می کنند.
دستکاری در کنتور های برق توسط افراد فنی با دریافت دستمزد نیز بارها صورت گرفته و در حال حاضر نیز انجام می شود. خسارت های کابل دزدی و بریدن پایه ها و قطعات فلزی پایه های برق به ویژه در مناطق دوردست از جمله مواردی است که گزارش شده است و می توان برآورد کرد که میزان سرقت برق ۱۰ تا ۱۵ درصد متوسط مصرف برق سالیانه است.
عدم فرهنگ سازی در مصرف بهینه انرژی اعم از مصرف آب، برق، گاز و حتی تلفن و اینترنت علاوه بر اینکه هزینه پرداختی بهای انرژی را بالا برده موجب کاهش افت ولتاژ و کمبود برق و خاموشی ها شده است.
مصرف سوخت های فسیلی برای راه اندازی و روشن نگاه داشتن نیروگاه های برق رسان آلودگی هوای کلان شهرها را موجب شده و از این طریق مردم هزینه های بسیاری را برای درمان می پردازند.
بیدارخوابی برای تماشای تلویزیون های داخلی و ماهواره ای به روستاها هم سرایت کرده و برق رسانی به اکثر روستاها مسائل اخلاقی و خستگی های ناشی از بیدارخوابی را نیز به معضلات شهری از این دست افزوده است.
با تمام ایرادات و تخلفاتی که در نحوه مصرف غیر قانونی برق  صورت می گیرد، برق رسانی به تمام نقاط کشور یک ضرورت است و می باید بودجه و اعتبارات مورد نیاز برای اصلاح و بازسازی شبکه های برق رسان از یک سو و از دیگر سوی خرید تجهیزات مورد نیاز و اصلاح و ترمیم نیروگاه ها صورت گیرد و امروز و فردا نشود.
و آنچه از همه این موارد مهم تر است فرهنگ سازی به منظور استفاده بهینه از برق است که تاکنون نسبت به آن غفلت شده است.
والسلام