یادداشت
محمد عسلی
فرهنگ‌سازی بهداشتی و آنفلوآنزای خوکی
هر چند پیشرفت‌های علم پزشکی و لوازم جدید آن بسیاری از بیماری‌های لاعلاج قبلی را درمان می‌کند و روز به روز به تعداد پزشکان حاذق افزوده می‌شود؛ اما گاه و بیگاه خبر می‌رسد که بیماری‌های مسری و یا غیرمسری جدیدی در فلان نقطه از زمین و یا در فلان کشور دیده شده و عده بسیاری را به کام مرگ کشیده است.
معمولاً بعضی بیماری‌ها فصلی هستند مانند سرماخوردگی که بیشتر در فصل سرما و زمستان شیوع پیدا می‌کنند از جمله آنفلوآنزا که انواع مختلف دارد و به روایتی تاکنون سیصد (۳۰۰) ویروس آن شناسایی شده است.
اخبار پزشکی حاکی از این است که به مرور بعضی از میکروب‌ها و ویروس‌ها در مقابل داروها مقاوم می‌شوند و همانند انسان‌ها مصونیت پیدا می‌کنند. از جمله آنفلوآنزای خوکی که اخیراً در استان‌های سیستان و بلوچستان و کرمان قربانی گرفته است.
عدم توجه به نحوه ارتباطات و تماس با دیگران و عدم رعایت بهداشت در تغذیه از جمله دلایل سرایت این بیماری است که به منظور پیشگیری نیاز به فرهنگ‌سازی و اطلاع‌رسانی بموقع دارد.
پیوسته برای مسئولین این سؤال مطرح بوده است که چگونه اطلاع‌رسانی کنیم تا جامعه دچار التهاب و شوک نشود و یا ترس از سرایت بیماری باعث تعطیلی کار و خسارت‌های پیش‌بینی نشده نگردد؟
به همین دلیل گاه از بیان واقعیت در اطلاع‌رسانی شفاف اجتناب می‌شود و موجب ناآگاهی مردم و عدم توجه به رعایت بهداشت فردی و جمعی می‌گردد.
شیوع بیماری‌های مسری صرفاً به نحوه روابط اجتماعی و نوع ارتباطات فیزیکی برنمی‌گردد. بلکه نظارت در نحوه تهیه و تولید مواد غذایی، نحوه ارائه و فروش میوه‌ها و سبزی‌ها، نحوه تهیه و فروش گوشت و مواد لبنی و نهایتاً رعایت دستورالعمل‌های اداره استاندارد، یک اصل پذیرفتنی و غیرقابل انکار است که متأسفانه ما کمتر به آن توجه داشته‌ایم.
شوربختانه آنکه ارکان مدیریتی ما در ابعاد مختلف اقتصادی، بهداشتی، آموزشی از نظارت و ارزشیابی غافلند و هر صدمه و خسارتی به مردم و کشور وارد می‌شود ناشی از عدم نظارت صحیح و عالمانه است.
رعایت بهداشت برای مصونیت‌سازی و پیشگیری از بیماری‌ها از جمله بیماری‌های واگیر یک اصل است.
دست دادن، سرفه کردن، عطسه، مسافحه و ارتباطات فیزیکی مرسوم و معمول در انتقال ویروس‌های سرماخوردگی تأثیر مستقیم دارند که معمولاً رعایت نمی‌شوند و می‌باید فرهنگ‌سازی کنیم تا حتی برای مدتی همه بپذیرند که به یکدیگر دست ندهند و بهداشت معاشرت‌ها و تعاملات اجتماعی صورت گیرد.
آلودگی آب آشامیدنی، نان، گوشت، غذاهای فست‌فودی، ظروف مورد استفاده، هوا، محیط زیست، ترافیک‌های نفس‌گیر، اتومبیل‌های کرایه‌ای و تاکسی‌هایی که به طور کلی رعایت بهداشت فردی نمی‌کنند، بیمارستان‌هایی که در تراکم جمعیت مجال پاکسازی و ضدعفونی پیدا نمی‌کنند، تراکم تختخواب‌های بیمارستانی در فضاهای محدود و اتاق‌های کم‌حجم، عدم رعایت بهداشت در اتوبوس‌هایی که به صورت فشرده مسافران را جابجا می‌کنند، فضاهای تنگ، آلوده و نفس‌گیر کلاس‌های مدارس، کمبود سرویس‌های بهداشتی در مجامع عمومی و بسیاری از موارد دیگر از جمله علت‌هایی هستند که می‌توانند بیماری‌های مسری را به سرعت انتقال دهند.
ترس از بیماری‌های مسری کشنده و انزوای بیماران در کتمان بیماری و فرار از تشخیص و پنهانکاری معضل دیگری است که در سرایت بیماری به علت عدم آگاهی به شدت تأثیرگذارند.
با این وصف بر مسئولین پزشکی، اصناف، ادارات، آموزش و پرورش و مراکز بهداشتی و درمانی فرض است که به نحو روشن، مستمر و مسئولانه اطلاع‌رسانی کنند و مردم را نسبت به نوع بیماری و عوارض ناسی از آن آگاه نمایند و حتی در صورت لزوم نسبت به تعطیلی مراکز جمعی و اجتماعات که تماس‌های نزدیکی را باعث می‌شوند اقدام کنند.
مردم نیز با احساس مسئولیت و اندیشه و عمل بیماری را جدی بگیرند و برای حفظ جان خود و نزدیکانشان در یک اقدام اساسی و مسئولانه سهیم شوند تا ریشه بیماری کنده شود و شیوع عامه پیدا نکند.
رسانه‌های جمعی نیز اعم از رسانه‌های دیداری و شنیداری و رسانه‌های مکتوب و مجازی از اطلاع‌رسانی و کسب اخبار دریغ نورزند و در این شرایط به صورت جدی ورود کنند.
بدیهی است در چنین شرایطی می‌توان با انواع بیماری‌های مسری از جمله آنفلوآنزای خوکی مقابله کرد.
امید که چنین شود.