یادداشت سردبیر
اسماعیل عسلی
انتظارات مردم از مجلس
قاعده این است که نامزدهای نمایندگی مجلس شورای اسلامی در یک بازه‌ی زمانی مشخص یک هفته‌ای قبل از برگزاری انتخابات اجازه تبلیغ، سخنرانی، برگزاری همایش و مناظره و نصب بروشور و بنر و پلاکارد داشته باشند تا خود را معرفی کنند و برنامه‌های خود را مطرح نمایند و در مناظره‌ها از آن دفاع کنند. اما تبلیغ قبل از موعد نامزدها هم مثل رفتارهای محرمانه نامزدهای جوانی که حتی قبل از انجام آزمایش و جاری شدن صیغه‌ی عقد زاویه‌های خلوت را تجربه می‌کنند به گونه‌ای جا افتاده و دیگر کراهتی ندارد. همایش‌ها عمدتاً قراردادی، صنفی و قبیله‌ای است و در مواردی نیز طیف‌های گوناگون فراهم آمده با خون جگر با جمعیتی فراخور محلی که به آن اختصاص داده شده در یک باشگاه یا تالار میتینگ تبلیغاتی می‌دهند و کارناوال‌های محدودی به راه می‌اندازند. تبلیغات نامزدهای انتخاباتی از طریق رسانه‌ها نیز صرفاً توسط رسانه‌های غیردولتی و مکتوب عملیاتی می‌شود و به جلب توجه اقشار روزنامه‌خوان می‌انجامد. به موازات این اقدامات تبلیغ برای نمایندگان مجلس در مساجد، هیأت‌ها و برخی از تشکل‌های غیردولتی که ریشه‌هایی در سنت دارند نیز دنبال می‌شود. در مدارس و مراکز آموزشی و دانشگاه‌ها نیز کسانی البته نه از روی تکلّف که مستلزم هدرروی اوقات دانش‌آموزان و دانشجویان شود بلکه به صورت غیررسمی و در اوقات فراغت و زنگ تفریح توسط افرادی که اهل فعالیت‌های سیاسی و حزبی و هیأتی هستند به موضوع انتخابات مجلس ورود پیدا می‌کنند و معمولاً از تنوع زیادی برخوردار نیست و نمی‌توان آن را با دهه‌ی اول انقلاب که صدها حزب و گروه در دانشگاه‌ها به تبلیغ و کار سیاسی می‌پرداختند مقایسه کرد، تبلیغات و التهاباتی که گاه به تعطیلی دانشگاه‌ها و حتی مدارس می‌انجامید و درس و بحث و تعلیم و تربیت را تحت‌الشعاع خود قرار می‌داد.
انتخابات مجلس ظرف بیش از دو دهه روال ثابتی پیدا کرده و اغلب، کسانی نامزد نمایندگی مجلس می‌شوند که پیشینه‌ی کار سیاسی، اجرایی و حزبی دارند به دلیل این که فضای حاکم بر مجلس به گونه‌ای است که پس از شروع به کار آن در هر دوره شاهد تشکیل فراکسیون‌ها و جناح‌بندی‌هایی هستیم که نقش تعیین کننده‌ای در مصوبات، خطابه‌ها، بیانیه‌ها، استیضاح‌ها، تذکرها، تحقیق و تفحص‌ها، حضور و غیاب‌ها و چالش‌های لفظی و گاه فیزیکی، بحران‌سازی‌ها و موج‌آفرینی‌ها و… دارند و چون برخی از طیف‌های اجتماعی چنین روندی را برنمی‌تابند، ترجیح می‌دهند که دیدگاه‌های خود پیرامون نحوه‌ی اداره امور کشور و مصوبات قانونی را نه در مجلس و به عنوان نماینده بلکه در نشریات و کرسی‌های دانشگاهی و محافل علمی بازتاب دهند. ضمن این که چارچوب‌های اجتناب‌ناپذیر سیاسی که تدریجاً جامه‌ی قانون بر تن کرده و شرط ورود به چنین میدانی تلقی می‌شود با روحیات برخی سازگار نیست و البته دلیلی هم ندارد که همه مثل هم فکر کنند. کما این که خیلی‌ها ترجیح می‌دهند که با بهره‌گیری از ابزارهای ارتباطی روزآمد دیدگاه‌های خود را مطرح نمایند.
در حال حاضر کسانی که به عنوان روزنامه‌نگار، نویسنده، طنزپرداز، گزارشگر، خبرنگار، کاریکاتوریست، هنرمند و بازیگر و کارگردان و مجری و تحلیلگر و… در انواع نشریات و کانون‌های هنری فعالیت می‌کنند با وجود محدودیت‌های فراوان بعضاً حتی از برخی نمایندگان مجلس تأثیرگذارتر هستند و روزانه هزاران مخاطب دارند. حتی در مواردی نوشته‌های آنان به مجالس و محافل سیاسی راه پیدا می‌کند و منشأ برخی چالش‌ها و اصلاحات و بازنگری‌ها می‌شود و روی سمت و سوی سخنرانی مسئولین کشور نیز تأثیر می‌گذارد. این افراد در عین حالی که گاه بیشترین اثرگذاری را دارند ناگزیر نیستند وانمود کنند که در چارچوب به رسمیت شناخته شده‌ای رفتار می‌کنند و تابع معیارهای ویژه‌ای هستند.
متأسفانه رفتارهای کلیشه‌ای برخی از نمایندگان مجلس تأثیر غیرقابل انکاری بر سیاست‌زدگی جامعه دارد.
گاهی شخصی که به دنبال احقاق حقوق شهروندی خودش است و هیچ کاری هم با حزب و جناح خاصی ندارد به سیاسی‌کاری متهم می‌شود به طوری که اگر عده‌ای مطالبه‌ای صنفی و حقوقی داشته باشند و بخواهند صدای خود را به گوش مسئولین برسانند قبل از هر چیز باید ثابت کنند که دنبال مقاصد سیاسی خاص نیستند چنین الگویی برای اندازه‌گیری اشخاص حقیقی و مستقل از صف‌بندی‌های سیاسی از کجا آمده است؟ پرواضح است که از مجلس، زیرا تعبیر سیاسی از هر نشست و برخاست و حرف و حدیث و موضع و کنش و انفعالی بیش از هر کجا در مجلس متداول است.
انتظار مردم از مجلس این است که نهادی مستقل از تمامی نهادها باشد و تأثیرگذاری‌اش بر تأثیرپذیری‌اش بچربد، انتظار مردم از مجلس این است که سمت و سوی مردمی داشته باشد و اگر صدایی در مجلس به گوش می‌رسد از سنخ و جنس صدایی باشد که در محافل مردمی شنیده می‌شود، انتظار مردم از مجلس این است که پیشگام‌تر از هر نهادی در ارائه‌ی طرح برای عبور از بحران‌ها به میدان بیاید، انتظار مردم از مجلس این است که زبانش برای قطع کردن دست‌های دراز شده به بیت‌المال کوتاه نباشد، انتظار مردم از مجلس این است که در دفاع از مطالبات قانونی مردم معطل این و آن نباشد، انتظار مردم از مجلس این است که برای به کرسی نشاندن حرف و خواسته‌ی مردم تلاش کند و دنبال چیز دیگری نباشد. انتظار مردم از نماینده مجلس این است که رفتار اقلیتی تندرو را تبلور دیدگاه‌های مردمی نداند و زمانی که سخن می‌گوید حرف‌هایش تعجب اکثریت مردم را به دنبال نداشته باشد.
به هر حال کسانی که قرار است بروند و در مجلس بنشینند و قانون تصویب کند به دنبال جلب آرای مردم از راه‌های غیرقانونی نباشند و شعارهای کلیشه‌ای که خوشایند اقلیتی غیرقابل احتساب است ندهند و به دنبال رفاه و آسایش مردم باشند.