چرا بنزین گران شد؟

سرپرســت موزعیــن روزنامه امروز زنــگ زد و گفت: موتورســوارانی که روزنامه را توزیــع میکنند، تقاضای افزایش دســتمزد دارند. من به او گفتم در شرایط فعلی افزایش نرخ روزنامه به مصلحت نیســت؛ چون اول سال آن را ۲۵ درصد افزایش دادهایم عدهای معترض شــده تقاضای قطع اشتراک کرده اند. درآمد دیگری هم نداریم. میفرمایید چه کنیم؟ ایشــان با اعتراض و حالت حق به جانبی که از آن سوی خــط هم معلوم بود، گفت: خالصه گفتم؛ فردا روزنامه را توزیع نمیکنیم، چون با بنزین آزاد برایمان نمی صرفد. گفتــم: تفاوت هفتصد تومان به هــزار تومان مگر چقدر است که شما مدعی افزایش دستمزد هستید؟ گفت: بچه هــا میگویند از کارت دیگران هم اســتفاده میکردیم. در آن لحظــه به خود آمدم و فکرم یک راســت رفت به فوایــد و مضرات کوپن، کارت، حوالــه و امثالهم که آن بــازاری گرم دارد و عدهای را روزانه و شــبانه ســر کار میگذارد تا جلو پمپ بنزین ها بایســتند و بگویند: بنزین لازم داری؟ مثل کوپــن خواروبار که خرید و فروش میشــد و چند دست میگشــت. مثل حواله اتومبیل، حج، اوراق قرضه و… که کاسبی نان و آب داری است. و اما بعد. وقتی بنزین گران میشود، درست یا غلط نه فقط هزینه حمل و نقل و تاکسی افزایش پیدا میکند بلکه هر کاری که به نوعی به اتومبیل سر و کار دارد گران میشود. پیک موتوری هم دستمزد خود را افزایش میدهد؛ حتی اگر با دوچرخه نامهها را جابهجا کند. بــا این وصف افزایش نرخ بنزیــن و گازوییل و هر ماده نفتی دیگری، تورمزاســت و این تورم را نمیتوان مهار کرد. زیرا فرهنگ و ســنت حاکم بر تعامالت اجتماعی و داد و ســتدها حساب قران تا قران را به قضاوت عمومی میگذارد. لذا از بادمجــان گرفته تا پیاز و داروی درمان هم افزایش نرخ پیــدا میکند؛ آن هم نه در حد افزایش ۲۷ درصدی بلکه چه بســا بعضی اقالم تا پنجاه درصد گران شود. نکته مهمتر آنکه کمتر کســی از خود سؤال میکند چرا بنزین گران میشــود در شــرایطی که دولت تمام توان خود را برای کاهش تــورم و افزایش بهای ریال به کار گرفته است؟ پاســخ آن روشن اســت. مســئولین برای مردم تشریح نمیکنند که علت افزایش نرخ مواد نفتی چیست؟ آنهــا نمیگویند چه میزان برای یــک لیتر بنزین هزینه میکنند. آنها نمیگویند بنزین ارزان در ایران روزانه چه میزان به آن طرف مرزهای ایران قاچاق میشود. آنها نمیگویند اگر سیصد تومان مابهازاء را ضربدر میزان مصرف بنزین در کل کشــور کنیــم چه مقدار در بودجه صرفهجویی میشود. آنها نمیگویند اگر بنزین با نرخ واقعی عرضه شــود هر لیتر بنزین باالی ۳۵۰۰ تومان باید به فروش برسد. آنهــا نمیگویند اگــر بنزین با نرخ واقعی عرضه شــود، شــاهد این همه راهبندان و ترافیک در کوچه و خیابانها نخواهیــم بود و هــر رانندهای مجبور میشــود فقط به ضرورت اتومبیل خود را از خانه خارج کند. هر چند بعضی وقتها هم میگویند، اما آهسته و درگوشی. متأسفانه آنها خیلی خبرها را شفاف به مردم نمیدهند که اگر میدادند، شاید کمتر کسی زبان به شکوه و گالیه باز میکرد. آن طرف قصه هم بشــنوید. گاهگاهی بعضی از مسئولین زبان باز میکنند و خبرهایی میدهند اما وقتی که اذهان عمومی دلمشغول کاری است که انجام شده و آثاری است که به جا مانده است. نتیجه: پیشــگیری قبل از درمــان را تجربه نکردهایم با این وصف آیا بهتر نیســت اول افکار عمومی را با استدالل و بیان حقایق آماده کنیم، سپس خبر افزایش نرخ بنزین بدهیم؟ آیا بهتر نیســت برای کاهش مصــرف بنزین و پرهیز از اسراف، برنامههای فرهنگی و تبلیغاتی داشته باشیم؟ آیا بهتر نیســت وســایل نقلیه عمومی را از افزایش نرخ بنزیــن و گازوییل معاف کنیم تا هزینــه پایینتر حمل و نقل عمومی رغبت بیشــتری برای پرهیز از اســتفاده اتومبیلهای شخصی ایجاد کند؟ مســلما وقتی به همه چیز و همه کس با یک چشم نگاه کنیم، نتیجه آن تردیدها و پرسش و سؤالهایی است که ً بعضا و یا کلا بیپاسخ میمانند. امید که مردم ما شــرایط ســخت فعلی را درک کنند و همانند گذشــته با ســختیهای بیشــتری کنار آیند تا دشمن شاد نشویم. و مدیران و مسئولین نیز درد و رنج مردم را بیش از پیش فهم کنند و بر مبنای مقتضیات عمل نمایند. آمین

محمدعسلی