یادداشت
محمد عسلی
اقتصاد مقاومتی یا مقاومت اقتصادی
از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون اقتصاد ایران دچار تنش¬ها، چالش¬ها و ضعف و فتورهایی بوده است که علت عمده آن نخست ترفندها و فشارهای خارجی در برابر مسیر انقلاب اسلامی و در مرحله دوم ضعف مدیریت و برنامه¬ریزی اقتصادی است.
فضاسازی رسانه¬ای برای فرار سرمایه از ایران، فرار نیروهای نخبه و تحصیلکرده به خارج از کشور، شناور کردن نرخ ریال، خروج بی¬رویه ارز از ابتدای انقلاب تاکنون، تقلب در چاپ اسکناس توسط جاعلان، تحریم¬های اقتصادی که منجر به چند برابر شدن نرخ واردات به کشور شد، جنگ ۸ ساله تحمیلی و خسارات هزار میلیارد دلاری آن و مسایلی از این قبیل ضرباتی بوده¬اند که بی¬گمان مستقیم و غیرمستقیم دست عوامل خارجی در آن دخیل بوده و هم¬اکنون نیز ادامه دارد.
عوامل داخلی هم که عمده آن ضعف مدیریت اقتصادی و سردرگم کردن سرمایه¬گذاران و تغییر سیستم بانکداری بوده است از یک سو و از دیگر سوی سوء استفاده فرصت¬طلبان و عوامل نفوذی در اقتصاد کلان و خرد کشور است بر هیچ کس پوشیده نیست که ما برای تثبیت نظام جمهوری اسلامی مقاومت کردیم و دشمن نتوانست آن را بشکند. برای مقاومت اقتصادی هم باید فضاسازی و فرهنگ¬سازی کنیم تا مردم به میدان بیایند و ترفندها و جوسازی¬های دشمنان را نقش بر آب سازند.
نتیجه عملکرد فرصت¬طلبان و عوامل نفوذی در اقتصاد کلان و خرد کشور احتکار، گرانفروشی، رانت¬خواری، ایجاد مشاغل کاذب، سرمایه¬گذاری¬های کم¬سود، تعطیلی کارگاه¬ها و کارخانجات دولتی و غیردولتی، واردات کالاهای قاچاق و ارزان و بی¬کیفیت خارجی و برنامه-ریزی¬های دفع¬الوقتی و غیرعلمی اقتصادی شده مانند پرداخت یارانه نقدی را موجب گردیده که افزایش بی¬رویه نرخ ارز خارجی در برابر ریال ایرانی، ندانم¬کاری¬های ناشی از سیاست¬گذاری¬های غلط در صنعت ساختمان و مسکن¬سازی و صدها معضل دیگر را به دنبال داشته که موجب تورم و یا رکود گردیده اقتصاد کشور را در حالت شل کن سفت کن و شکننده¬ای قرار داده که به قول یکی از خیاطان خدابیامرز همانند پارچه¬ای شده که یک خیاط ناشی آن را به گونه¬ای بُرش داده و بریده که لباسی از آن برای هیچکس به درستی دوخته نخواهد شد و باید فلک را سقف شکافت و طرحی نو درانداخت.
و اما بعد:
بحث اقتصاد مقاومتی چند سالی است بر سر زبان¬هاست و بارها مسئولین امر به هر مناسبتی از آن سخن گفته¬اند منجمله تأکید رهبر معظم انقلاب اسلامی که سال ۹۵ را به آن نام¬گذاری کردند و از همگان خواستند از حرف و حدیث و شعار به اقدام و عمل روی آورند.
ناگفته پیداست که عمده نگرانی فعلی افزایش نرخ بیکاری است و عدم اشتغال ثابت در بسیاری از بخش¬های غیردولتی و وجود مشاغل کاذبی مانند مسافرکشی، دستفروشی، واسطه-گری، قاچاق کالا و امثالهم
این اقتصاد تارعنکبوتی که به هر قسمت آن دست زده می¬شود از گذشته¬های قبل از انقلاب تاکنون متکی به درآمد تک محصولی نفت بوده و نفت هم پاشنه آشیل اقتصاد ایران و سایر کشورهای نفت¬خیز خاورمیانه شده و خریداران عمده آنها که اکثراً شرکت¬های آمریکایی و کشورهای غربی بوده¬اند و بعضاً هستند با راه¬اندازی جنگ، خزانه کشورهای فروشنده را با فروش اسلحه تحمیلی خالی می¬کنند و یک شبه نمی¬توان به اقتصاد مقاومتی دست یافت آن هم در شرایطی که هیچ یک از تولیدکنندگان ما نمی¬توانند در برابر نرخ کالاهای ارزان چین و سایر کشورهای آسیای جنوب شرقی رقابت کنند و یا اینکه در برابر نرخ پایین و پر نوسان نفت خام و سایر فرآورده¬های نفتی به صادرات سایر محصولات تولیدی به نحوی روی آورند که بتواند جای خالی درآمدهای نفتی را بگیرد زیرا فشارهای خارجی و سوء استفاده آمریکا از نفوذ در کشورهای منطقه موجب شده حرکات ایذایی و بهانه¬گیری¬های بنی¬اسراییلی آنها هم چوب لای چرخ صادرات کالاهای ایرانی به کشور همسایه¬های جنوبی و عربی گذارند.
پاسخ این که در این شرایط چه باید کرد چندان ساده نیست.
نخست اینکه با فرهنگ¬سازی مقاومت اقتصادی مردم را بالا ببریم تا به حداقل خرید کالاهای ضروری خارجی روی آورند که این خود موقتاً ضرر و زیان و بیکاری فروشندگان کالاهای خارجی را در پی خواهد داشت.
دو دیگر آنکه هزینه¬های بهداشتی درمانی را با آموزش مردم و ترغیب آنها به ورزش و تربیت بدنی صحیح کاهش دهیم.
سه دیگر آنکه با ایجاد آرامش و فرو نشاندن خشم و تنش¬های ارتباطاتی از جرایمی که بیشتر منجر به دستگیری، محاکمه و مجازات می¬شود پیشگیری نماییم و در جهت رفع عوامل جرم¬زا برآییم.
چهارم بیکاری¬های پنهان را در ادارات شناسایی و برای تمامی کسانی که وبال گردن دولت شده و وقت پُری ندارند ایجاد کار نماییم.
پنجم آموزش و پرورش بخش خصوصی را تقویت کنیم تا کسانی که استطاعت مالی و علمی برای آموزش و تربیت فرزندان خود دارند برای آنها سرمایه¬گذاری کنند و هزینه¬های صرفه¬جویی شده را در ارتقاء سطح علمی و تربیتی اقشار متوسط به پایین هزینه نماییم.
ششم مکان¬های آموزشی و فرهنگی و مدارسی را که در نقاط پر رفت و آمد و تجاری شهر قرار دارند به مراکز آرام و کم¬ ترافیک¬تر منتقل نماییم و از محل فروش آنها به بخش خصوصی نسبت به تجدید بنای مدارس قدیمی و ترمیم ساختمان¬های فرسوده اقدام نماییم.
هفتم دولت می¬باید با واگذاری بسیاری از مراکز اداری و خدماتی به بخش خصوصی بار سنگین حقوق و بیمه و سایر مزایا را از دوش خود بردارد تا بتواند با نظارت بیشتر و وقت بهتر و کافی¬تر نظم و سیستم معقولانه¬ای برای اجراییات و امور اجرایی ایجاد نماید.
هشتم برای کلیه فارغ¬التحصیلان دانشگاهی و دبیرستانی مشاغل موقتی با حداقل حقوق و دستمزد از طریق درآمدهای خاص با اختیارات استانی ایجاد کنیم تا بیکاری موجب انحراف و تنبلی و مطالبه¬گری غیرمنصفانه آنها نشود. حتی اگر کار در مزارع، کارآموزی¬های فنی و یا مأموریت به روستاها و شهرستان¬ها برای آموزش، بهداشت، مسکن¬سازی، ارشاد و… باشد.
نهم سرمایه¬گذاری در جمع¬آوری آب¬های سرگردان ناشی از باران¬های فصلی برای نجات کشاورزی و باغداری از بی¬آبی یا کم¬آبی یک ضرورت است که نباید از آن غافل شد.
در پایان مفهوم اقتصاد مقاومتی را در اجرا و عمل به کار گیریم و مقاومت اقتصادی و حضور همگانی را در این مهم خواستار شویم.
والسلام