یادداشت سردبیر
اسماعیل عسلی
سرای مهربانی در شیراز جنت طراز
همگرایی و هم افزایی با محوریت کم کردن فاصله های طبقاتی از دغدغه های ارجمندی است که دستاورد آن افزایش امنیت اجتماعی و روند کاهشی بزهکاری هاست. این سخن حکیمانه ای است که همواره کوخ در برابر کاخ ساخته می شود. طبیعی است که وقتی رفاه طلبی ناشی از انباشت ثروت های بادآورده اقلیتی برخوردار را به سمت اسراف و مصرف گرایی افسارگسیخته سوق می دهد، فقر و ناداری نیز در بین اکثریت مردم گسترش می یابد به طوری که نشانه های آن را در بالارفتن سن ازدواج، طلاق های سریالی، چالش های اجتماعی، تنوع و تعدد بزه کاری ها و عریانی چهره ی فقر در کوچه و خیابان و حاشیه ی شهرها و پیرامون مزبله ها و… می توان دید.
همین صحنه های مشمئز کننده بود که عده ای را بر آن داشت تا دیوار مهربانی را در چندین نقطه از شهر شیراز راه اندازی کنند و با تحریک عواطف عمومی راهی برای ابراز محبت شهروندان نسبت به یکدیگر پیدا کنند.
دیواری رنگ آمیزی شده با چند رخت آویز نصب شده بر روی آن که شهروندان لباس های اضافی و دست دوم خود را به آن می آویختند و عده ای که احساس می کردند با بهره گیری از این لباس ها می توانند خود را از سرما مصون دارند در استفاده از آن تردیدی به خود راه نمی دادند. این روند ادامه داشت تا این که عده ای با طرح سئوالاتی پیرامون چند و چون این کار برخی از جنبه ها و جهات آن را خوشایند ندانستند و مسایلی از قبیل آسیب های بهداشتی، سوء استفاده های احتمالی و بی حساب و کتاب بودن آن را مطرح نمودند که البته برخی از استدلال ها با منطق نیز همراهی می شد.
متعاقب آن شهرداری شیراز که الحق یکی از سازمان های مردمی و پرکار شیراز لقب گرفته و در کنار فعالیت های عمرانی و ارائه انواع خدمات به شهروندان، جریان های زیرپوستی با هدف فرهنگ سازی را در حوزه های گوناگون رصد می کند به این نتیجه رسید که با توجه به بسترهای فرهنگی موجود و ظرفیت بالای شیرازی ها برای مشارکت در امور خیریه که سابقه ی آن به سالهای دور بازمی گردد، می توان دیوار مهربانی را به سرای مهربانی تبدیل کرد. با این هدف که شهروندان بتوانند بدون احساس محدودیت کمک های غیر نقدی خود به نیازمندان را به سرای مهربانی که اولین شعبه ی آن در خیابان شهید چمران تأسیس گردیده تحویل دهند و در آنجا افرادی که همه ی آنها با اشتیاق و به قصد نهادینه کردن این حرکت اجتماعی – فرهنگی فعالیت می کنند پس از تحویل کمک های مردمی و دسته بندی آنها و انجام ارزیابی های کیفی از جهات بهداشتی و ایمنی در صورت لزوم نسبت به ترمیم و آماده سازی و بسته بندی آنها به گونه ای که فراخور شهروندان نیازمند باشد اقدام نموده و به آنها تحویل می دهند.
بی گمان اگر این حرکت که از مکانی تقریبا پر رفت و آمد آغاز گردیده با استقبال شهروندان مواجه شود قابل توسعه به سایر نقاط شهر نیز خواهد بود. ضمن این که شهروندان نیکوکار و خیر نیز می توانند با هزینه خود در محله های گوناگون نسبت به تاسیس سرای مهربانی اقدام کنند.
مزیت سرای مهربانی نسبت به دیوار مهربانی این است که از نظم و قاعده پیروی می کند و امکان هرگونه سوء استفاده از جهات گوناگون را نیز به حداقل می رساند و لباس های هدیه شده نیز پس از شستشو و اتوکشی و بسته بندی به دست نیازمندان می رسد. ضمن این که در سرای مهربانی به دلیل سقف دار بودن، اجناس و اقلام اهداء شده در معرض سرما و گرما و باد و باران قرار نمی گیرند و محدودیتی هم از لحاظ نوع کمک وجود ندارد به طوری که مردم می توانند از لباس و و انواع ظروف و وسایل منزل گرفته تا کتاب و کفش و… را نیز هدیه کنند.
با راه افتادن و نهادینه شدن سرای مهربانی امکان ارزیابی نیازها نیز فراهم می شود و مردم نیز به داد و ستدهای مبتنی بر نوعدوستی خو می گیرند و تدریجا شاهد تحقق شعار قرآنی تعاونوا علی البر والتقوی نیز خواهیم بود.
نیاز به گفتن نیست که در بسیاری از خانه ها وسایلی وجود دارد که سالهاست در انبار جاخوش کرده و صاحبان آنها به دلیل اینکه وسایلی دیگر را جایگزین کرده اند امکان استفاده از آنها را ندارند و از سویی دیگر چون احساس می کنند که هنوز هم قابل استفاده هستند آنها را دور نمی اندازند. چنین وسایلی را می توانند به سرای مهربانی بیاورند و تحویل دهند.
فرضا کسانی که زمانی فرزند مدرسه ای داشته اند و کیف و کتاب آنها را نگه داشته اند و استفاده ای هم ندارد می توانند آنها را به سرای مهربانی تحویل دهند و به این ترتیب بارمالی خرید چنین اقلامی را از دوش خانواده های نیازمند بردارند.
اگر سرای مهربانی آنگونه که هدف از شکل گیری آن بوده جا بیفتد و شعبات آن نیز در سطح شهر تأسیس گردد گام مهمی تلقی می شود که در جهت کم کردن فاصله ها برداشته خواهد شد.
خوشبختانه ظرف چند سال گذشته شاهد هستیم که شهرداری شیراز با نگاهی عادلانه به شمال و جنوب و شرق و غرب شیراز برای احداث راه های دسترسی، بزرگراه ها، پل های روگذر و زیرگذر و همچنین احداث بوستان ها و فرهنگسراها و پارک بازی و پیاده روها برنامه ریزی می کند که جای تقدیر دارد. مسلماً اگر همان گونه که چهره ی شهر به حالت استاندارد خود نزدیک می شود بتوان در خصوص مناسبات اجتماعی و توسعه ی فرهنگی آن نیز اقداماتی صورت داد شیراز جنت طراز عنوان بامسمایی خواهد بود که در شأن مردم صاحب کمال آن است.