سرمقاله
محمد عسلی
ازدواج آسان چگونه و چطور؟
در سال ۷۵ آیت‏الله حائری امام جمعه محترم سابق شیراز و نماینده ولی فقیه در آن زمان طی مصاحبه‏ای با روزنامه عصر مردم موضوع جدیدی را مطرح کرد که عنوان آن را «پیوند دوستی» نام نهاد.
در آن مصاحبه ایشان اعلام کرد ازدواج موقت می‏تواند به یک پیوند دوستی بین پسران و دخترانی تبدیل شود که توانایی و شرایط ازدواج دائم را ندارند و برای جلوگیری از سوء استفاده‏های جنسی از طریق روابط آزاد که معمولاً بدون اطلاع پدر و مادرهای هر دو طرف صورت می‏گیرد و مفسده‏های زیادی به دنبال دارد می‏توان این پیوند را با ازدواج موقت مشروع و قانونی کرد با شرط‏هایی که طرفین ملزم به رعایت آن هستند.
آیت‏الله حائری در آن مصاحبه فلسفه ازدواج موقت از دیدگاه اسلام را تشریح کرد و اظهار داشت: مفسده دوستی‏های پسران و دختران در کشورهای اروپایی که معمولاً با اطلاع والدین است و علنی و آشکار می‏باشد کمتر از دوستی‏های پنهانی است که بعضی پسران و دختران در کشور ما به آن دامن می‏زنند هر چند با خطبه و عقد همراه نیست. زیرا هر دو تا زمانی که با هم هستند خود را ملزم به رعایت وفاداری و با هم بودن می‏دانند و بعضاً حریم‏ها را هم حفظ می‏کنند.
اگر پیوند دوستی دختران و پسران شبیه مراسم نامزدی‏های گذشته باشد که به صورت رسمی و با اطلاع والدین انجام می‏شود و فرصتی برای آشنایی بیشتر هر دو از یکدیگر است کار شرعی و قانونی است و ترسی به دنبال ندارد.
این مصاحبه آیت‏الله حائری واکنش‏های مثبت و منفی به دنبال داشت و ایشان را از ادامه طرح موضوع و پیگیری منصرف نمود.
هر چند مورد اقبال جوانان قرار گر فت و در بسیاری شهرستان‏ها گزارش رسید که از مصاحبه ایشان بارها کپی‏برداری شده است.
و اما بعد:
اگر ما به دنبال ازدواج آسان هستیم و می‏خواهیم حصار حصین مانع ازدواج را برداریم راه‏های شرعی و قانونی چندی را پیش رو داریم از جمله همین طرح پیوند دوستی است اگر تمامی جوانب و شروط آن رعایت شود و رفت و آمد شفاف و علنی بین خانواده‏ها را برقرار کند.
زیرا تهیه تمامی امکانات یک زندگی مشترک که شامل مسکن و دیگر هزینه‏ها می‏شود امروز از عهده بسیاری از جوانان برنمی‏آید.
نکته مهم‏تر آنکه در گذشته هم که دختران و پسران حتی قبل از رسیدن به سن بلوغ نامزد می‏شدند تا مدت‏ها بعد از ازدواج رسمی قادر نبودند به صورت مستقل زندگی کنند و دستشان در سفره پدران بود. هر چند بعضی خانواده‏ها هم همانند امروز چندان دستشان به دهانشان نمی‏رسید.
برگزاری مراسم پرهزینه امروزی و با تشریفاتی که بعضاً برای فیلمبرداری و عکاسی رقمی بالای ۲۰ میلیون تومان صرف می‏شود و معمولاً با چشم و هم‏چشمی هر داماد و عروسی می‏خواهد از دیگری مراسم بهتری داشته باشد بیشتر به یک آرزوی طولانی‏مدت شبیه است که خانواده‏های عروس و داماد را تا مدت‏ها در جهنم غصه قرض فرو می‏برد.
و متأسفانه بدتر از آن مراسمی است که عاقدان در محل دفتر خود تدارک می‏بینند و برای آن مراسم هم پول‏های کلانی دریافت می‏کنند و در خطبه‏ها هم به شیوه پیامبران و ائمه توسل می‏جویند؛ اما هیچکدام سبک ازدواج امام علی (ع) را عملاً تبلیغ و تشویق نمی‏کنند.
مراسم پرهزینه عروسی، مهریه‏های کلان، ایرادهای بنی‏اسراییلی برای خرید زیورآلات و در معذور قرار دادن میهمانان برای رقابت در تنوع هدایا، همه ظاهری جذاب اما پایانی ناخوشایند دارند زیرا بعضی از مدعوین که قادر نیستند هدایای مناسبی تهیه کنند ترجیح می‏دهند به مجالس عروسی نروند.
این روند دارا و ندار هم نمی‏شناسد. چه بسا بعضی از برگزارکنندگان چنین عروسی‏ها و مراسمی با وام‏ بانکی و قرض‏هایی از این و آن تن به صرف چنین هزینه‏هایی می‏دهند.
و اما بعدتر:
هنوز فرهنگ وقف و مؤسسه‏های خیریه به صورت جدی برای تشویق جوانان به ازدواج و تقبل بعضی هزینه‏ها از جمله جهیزیه عروس پای به این عمل خداپسندانه نگذاشته‏اند.
چه اشکال دارد. صندوق‏هایی شبیه به صندوق صدقات در جاهای امن تعبیه شوند و برای همه این امکان باشد که تا هر میزان بتوانند برای تهیه جهیزیه افراد مستمند اقدام نمایند؟
آیا ضرورت امروز نیست که یک بانک اطلاعاتی ساماندهی شود که دقیقاً مشخص شود هر شهر و دیاری چه میزان دختران دم بخت و پسران مجردی دارد که از زمان مناسب ازدواج به دور افتاده‏اند؟
برای حفظ امنیت روانی جامعه همه باید همت کنیم دست دختران و پسران دم بخت را شرعاً و با مقبولیت در دست یکدیگر گذاریم و وضعیت ناگوار فعلی را که در هر کوچه و خیابان می‏بینیم تغییر دهیم.
به امید آن روز