سرمقاله
محمد عسلی
تضادها و مشترکات حقوق بشر اسلامی با حقوق بشر آمریکایی
۱۲ تیرماه ۱۳۶۷ مصادف است با حمله ناوگان آمریکا در خلیج فارس به هواپیمای مسافربری ایران که در تقویم این روز را روز افشای حقوق بشر آمریکایی نام نهاده¬اند.
بعد از جنگ جهانی دوم تاکنون آمریکا خود را مدافع حقوق بشر وانمود کرده و بسیاری از کشورها و دولت¬ها به ویژه دولت¬های کشورهای اسلامی را متهم به زیر پا گذاشتن حقوق بشر می¬کند و به همین بهانه جنگ، تحریم، انزوای سیاسی و دشمنی را بر آنها تحمیل نموده است.
برای روشن شدن مطلب ابتدا باید به طور مختصر اصول و مواد اعلامیه جهانی حقوق بشر را مرور کنیم و یادآور شویم که بر سر این اعلامیه چه آمده است.
و اما بعد:
بر طبق ماده یک اعلامیه جهانی حقوق بشر:
«تمامی ابنای بشر آزاد به دنیا می¬آیند و از لحاظ منزلت و حقوق با هم برابرند. به آنها، موهبت عقل و وجدان عطا شده و باید نسبت به یکدیگر روحیه برادری داشته باشند.»
ناگفته پیداست که روح حقوق بشر و آیاتی که در قرآن اهمیت انسان را یادآور شده در هیچیک از ادیان الهی مشاهده نمی¬شود.
کلماتی که در وصف انسان در قرآن آمده مانند: اشرف مخلوقات، خلیفه¬الله، لقد کرّمنا بنی¬آدم و موارد دیگر ارزش و اهمیت انسان را نسبت به سایر موجودات اعم از زن و مرد به وضوح بیان می¬کنند که نیاز به توضیح بیشتر ندارد.
آزاد گذاشتن انسان در قبول یا رد دین، آزادی انسان در مصرف ماحصل کار و تلاش، شرح حقوق زنان و مواردی از این قبیل که ذکر همه آنها در این کوتاه ¬نوشتار نمی¬گنجد حکایت از حقوقی می¬کند که بشر دیروز و امروز می¬باید از آن برخوردار باشند و اگر به روند تاریخ تدوین و قوانین حقوقی توجه کنیم حقوق «کامن لو» و انگلوساکسون در بسیاری موارد ملهم از حقوق و قوانین اسلام است که قبل از آن در این کشورها خبری از آن نبوده بلکه بعد از رنسانس و فتح قسطنطنیه به دست سلطان محمد فاتح (۱۴۵۳) اروپاییان و ترجیحاً آمریکایی¬ها از حقوق اسلام برداشت¬هایی داشته¬اند.
اینکه انسان فطرتاً آزاد است و بر سرنوشت خود حاکم، برداشت از آیات قرآنی است که با الهام از همین آیات است که امام علی (ع) می¬فرمایند: «کُل مولودا لولد علی الفطره موحدان…» [تمام متولدین فطرتاً یکتاشناسند…] و این پدران و مادران هستند که آنها را مسلمان، یهودی و یا مسیحی می¬کنند.
آزادی به مفهوم غربی آن تابع قوانین داخلی است و آزادی به مفهوم اسلامی آن تابع قوانین اسلامی بدین معنی که هر آنچه مخل آزادی است و برای انسان¬ها تبعات سوء دارد اسلام آن را نمی¬پذیرد مانند تشویق فرهنگ برهنگی و یا بدمستی ناشی از مصرف مشروبات الکلی و موارد ضرر زننده¬ای که در آزادی به سبک و شیوه آمریکایی¬ها بلااشکال است.
از این گذشته در اسلام آمده است که اگر یک انسان را از شروریات نجات دهیم در واقع جامعه¬ای را نجات داده¬ایم.
در اسلام هدف وسیله را توجیه نمی¬کند. یعنی اجازه کشتن حتی یک فرد بی¬گناه برای رسیدن به هدف داده نمی¬شود. حتی پیامبر اجازه نداشته به هر وسیله¬ای مردم را مسلمان کند و یا به راه راست هدایت نماید.
جنگ در اسلام بیشتر جنبه دفاعی داشته و اگر جنگ¬هایی به نام مسلمانان به ثبت رسیده که جنبه کشورگشایی داشته در زمان پیامبر اسلام (ص) نبوده و بیشتر در زمان خلفای بعدی بوده است.
آمریکایی¬ها از بدو تأسیس و اشغال سرزمین آمریکا به کشتار سرخپوستان و منقرض کردن نسل آنها دست زده از هیچگونه کشتار، تجاوز، دستگیری و شکنجه بومیان فروگذار نکرده¬اند و با پررویی و قباحت در باره آن فیلم هم ساخته¬اند.
برده¬داری به شیوه دزدیدن انسان¬ها و اجیر کردن و به فروش رساندن آنها در کارنامه آمریکایی¬ها بیش از دیگر کشورها ثبت و ضبط است.
در جنگ جهانی دوم این آمریکایی¬ها بودند که با پرتاب دو بمب اتمی بر روی شهرهای هیروشیما و ناکازاکی در ژاپن حقوق بشر را به طور رسمی نادیده گرفتند و صدها هزار انسان بی¬گناه را خاکستر کردند و تعداد بی¬شمار دیگری را بیمار و علیل نمودند.
امروز هر جنایتی که مستقیم و غیرمستقیم بر انسان¬های بی¬گناه تحمیل می¬شود رد پای آمریکایی¬ها در آن مشهود است.
در ایران علاوه بر آنکه بیش از ۳۵ سال جنایات و شکنجه¬های ساواک را در دوران ستمشاهی تأیید و تجهیزات آن را برای شاه می¬فرستادند تا زمانی که منافعشان تأمین می¬بود چماق حقوق بشر را بلند نمی¬کردند و اگر برای خالی نبودن عریضه در قبال اعتراض روزنامه¬ها و نشریات خارجی گهگاهی همانند برخورد با دولت سعودی تذکری می¬دادند پشت پرده جنایات و شکنجه¬ها را تأیید می¬کردند و برای ادامه آن کارشناسان امنیتی آموزش دیده هم اعزام می¬کردند.
و اما بعدتر:
حمله ناوگان نظامی آمریکا در خلیج فارس به هواپیمای مسافربری ایران که منجر به کشته شدن بیش از ۲۵۰ نفر مسافر بی¬گناه شد فقط با یک جمله سر و ته آن را به هم آوردند که: «اشتباه شد.» یعنی با آن همه تجهیزات رادار و دوربین¬های قوی فرق هواپیمای مسافربری و نظامی را تشخیص ندادند!
در حمله به عراق، افغانستان، سوریه و بسیاری از کشورهای دیگر ظرف ۷۱ سال گذشته بسیاری از انسان¬های غیرنظامی بی¬گناه را کشته، مجروح و آواره کرده¬اند، اما مدام از حقوق بشر دم می¬زنند.
گویی از نظر آنها بشر فقط خودشان هستند که به خودشان هم رحم نمی¬کنند و پلیس آمریکا در برخورد با معترضین هیچ حقوقی را رعایت نمی¬کند.
اگر بعضی از کشورها و یا اکثر کشورهای اسلامی قوانین و مقررات اسلام را رعایت نمی¬کنند و یا از آن بی¬اطلاعند نقصی بر اسلام نیست.
اگر کرامت انسانی که خداوند به کرات از آن نام برده و بر حفظ و اهمیت آن تأکید کرده به خوبی شناخته و اجرا شود، تعریفی بالاتر از شمول آزادی و حقوق بشر احصا ء شده در اعلامیه حقوق بشر دارد.
اینکه در زندگی اشخاص تجسس نکنید، اینکه خداوند انسان را بر سرنوشت خود آزاد و مختار آفریده، اینکه انسان¬ها در انتخاب دین آزادند، اینکه آزار هیچ ستمگری را بر ستمدیده¬ای روا نمی¬دارد، اینکه زن و مرد هر دو در خلقت وجه اشتراک دارند و تمایزی بین آنها نیست جز آنکه به لحاظ جنسیتی هر یک را توانی داده¬اند تا مانند دو نیمه یک سیب یکدیگر را کامل کنند، اینکه در برخورد با اسرای دشمن چگونه رفتار شود، اینکه انسان¬ها را تشویق به آزاد کردن برده¬ها می¬کند، اینکه در اسلام برای هیچکس حکم ضرری نیست و اسلام اجازه نمی¬دهد حکمی برای شخصی صادر شود که متحمل ضرر برای دیگری باشد، اینکه اولیاء دم را تشویق به بخشودگی در قصاص می¬کند و بسیار موارد دیگر همه حکایت از حقوقی عقلانی و پیشرفته دارد که انسان¬های متدین را مقید به رعایت آ ن می¬کند که خود پلیس خود باشند. همه و همه حکایت یک باور خودجوش است که متأسفانه کمتر شاهد رعایت آن از جانب مسلمانان هستیم و همین امر برای مخالفان و دشمنان اسلام بهانه¬ای به دست داده تا اسلام را دینی عقب مانده تبلیغ کنند و حاکمیت¬های خود را پیشرو و روزآمد بدانند هر چند آنها هم بدانچه می¬گویند و می¬نمایند عمل نمی¬کنند.
این مطالب را بسیار مختصر خطاب به نسلی می¬نویسم که متأسفانه اطلاعات دقیقی از محتوای اسلام ندارند و بیشتر شکل سیاسی آن را شاهدند آن هم از طریق فضاهای مجازی مسموم، هر چند دولتمردان ما هم بعضاً از اسلام بی¬اطلاعند و یا رعایت قوانین اسلامی نمی¬کنند که جای نقد و بررسی دارد.
امید که اسلام محمدی و نه اسلام افراطی من درآوردی بتواند بیشتر شناخته شود و حقوق بشر از دل آن بیرون آید تا دنیا بداند اسلام داعشی، همان اسلام آمریکایی اشاعه دهنده خشونت و کشتار و بیرحمی است تا اسلام صلح و همزیستی مسالمت¬آمیز و عشق-آفرینی به کار و تلاش از یادها برود. و ما نباید با این مسأله غیرمسئولانه برخورد کنیم زیرا بدهکار خدا می¬شویم و روز قیامت باید پاسخگو باشیم هر چند زمانه به گونه¬ای است که در همین دنیا هم کسانی که متضرر می¬شوند باید پاسخگو باشیم.
مگر در قانون اساسی آزادی بیان، آزادی اجتماعات، آزادی مطبوعات و مواردی از این قبیل نداریم؟
مگر قانون اساسی ما بیشتر ملهم از روح اسلام و آیات قرآنی و سیره ائمه (س) نیست؟
هر آنچه در عمل دیده نمی¬شود به اسلام مربوط نمی¬شود بلکه کسانی که آن را اجرایی نمی¬کنند باید پاسخگو باشند برای فرود آوردن چماق حقوق بشر بر سرمان دشمنان بهانه پیدا می¬کنند برای حفظ اسلام، انقلاب و ایران راهی جز اجرای درست قوانین نداریم.
والسلام