سرمقاله
محمد عسلی
آخرین نامه، آخرین پیام
به بهانه بازگشت امام خمینی به میهن
«در این هنگام که پس از ۴ ماه توقف پرحادثه در خاک فرانسه، برای خدمت به وطنم می¬خواهم اینجا را ترک کنم، لازم می¬دانم از دولت فرانسه که وسایل امنیت و آزادی بیان را برای اینجانب مهیا نمود و از اهالی محترم که با حس انساندوستی علاقه¬ی خود را به آزادی و استقلال کشور ایران اظهار کردند، تشکر کنم. امید است مهمان¬نوازی دولت و ملت فرانسه و حس آزادیخواهی آنان را فراموش نکنم. از زحماتی که به همسایگان و اهالی نوفل لوشاتو دادم معذرت می¬خواهم؛ امید است احترامات اینجانب را بپذیرید.
۲ شهر ربیع¬الاول ۱۳۹۹
روح¬الله الموسوی الخمینی»(۱)
و اما بعد:
مطالعه اسناد و مستندات مکتوب از پیدایش و ظهور انقلاب اسلامی ایران تا به اینک می-تواند قضاوت را به جای پیشداوری در خصوص علت قیام و انقلاب مردم ایران و نکات ظریف و به یاد ماندنی عملکرد رهبر کبیر آن و سیره¬ای که مؤثر افتاد در دل¬ها برای پذیرش هر آنچه عاقبت آن معلوم نبود خود تاریخی است گویا و عبرت¬آموز که علیرغم نمایش ۴۰ ساله فیلم¬ها و پخش سخنرانی¬ها هنوز هم بیش از ۹۵ درصد مردم ایران از بسیاری ویژگی¬ها و خصوصیات رفتاری و اخلاقی رهبر انقلابشان و مسایل ناگفته و نانوشته آن بی¬اطلاعند. زیرا سرعت تحولات و تغییرات در انقلاب اسلامی ایران به گونه¬ای بود که رسانه¬ها بیشتر به انعکاس اخباری می¬پرداختند که گاه حاشیه¬ها بر متن غالب می¬شدند و خبرهای سرنوشت¬ساز جلوتر از نگاه خبرنگاران در بوته غفلت و فراموشی می¬افتاد.
و اما بعدتر:
اگر از تک¬تک مردم ایران سؤال شود که امام خمینی چگونه به خاک وطن وارد شدند همگان خواهند گفت؛ توسط هواپیمای ایرفرانس همراه با خلبان فرانسوی از پلکان هواپیما پیاده شدند و مورد استقبال مردم مشتاق کشور قرار گرفتند…
لیکن این آگاهی¬ها که بارها از صدا و سیما و شبکه¬های رادیویی و تلویزیونی داخل و خارج رسانه¬ای شده¬اند؛ صورت ظاهر و آشکار یک رویداد تاریخی است و در عقب آن ماجراها، گفت¬وگوها، برنامه¬ریزی¬ها و رایزنی¬هایی شده است که ای کاش همه رسانه¬های داخلی گهگاهی به آن می¬پرداختند تا مردم قهرمان ایران بدانند این انقلاب با کدام مدیریت و تدبیری و با چه نیرویی تا بدینجا دوام آورده است.
اینجانب ضمن مطالعه و بررسی متون کتاب¬ها و اسنادی که در این مورد به زیور طبع درآمده¬اند و نیز با غور و بررسی آرشیو مطبوعات سعی بر آن دارم بخش¬های کوچکی از هر آنچه به فراموشی رفته است را برای نسل امروز و جوانانی که در پی دانایی بیشتر در خصوص انقلاب ایران هستند را در حد ظرفیت روزنامه به بهانه ایام¬الله دهه فجر اطلاع¬رسانی کنم.
دکتر ابراهیم یزدی در کتاب «آخرین تلاش¬ها در آخرین روزها» صفحه ۱۷۵ در بخشی از خاطرات خود در مورد بازگشت امام خمینی نوشته است: «دولت بختیار از پرواز انقلاب جلوگیری کرد. همراهان امام خمینی برای اجاره هواپیما با شرکت¬های هواپیمایی وارد مذاکره شدند؛ آنها حاضر نمی¬شدند که قبول ریسک کرده حامل امام و همراهان به سوی ایران بشوند.
سرانجام شرکت هواپیمایی ایرفرانس با شرایطی این مسافرت را قبول کرد. شرکت ایرفرانس دو مشکل داشت؛ عدم تأمین امنیت از طرف دولت ایران و عدم آمادگی فرودگاه تهران به دلیل تعطیلی چند روز گذشته و ادامه اعتصاب.
بالاخره مسئولین کمیته¬ی استقبال با مسئولین سازمان هواپیمایی کشوری وارد مذاکره شدند تا فرودگاه را از هر جهت برای فرود هواپیمای امام مهیا سازند. از طرف دیگر مسئولین کمیته با دولت نیز مذاکراتی به عمل آوردند و دولت رسماً موافقت خود را با شرکت ایرفرانس اعلام کرد.(۳)
شرکت ایرفرانس پس از تضمین کافی، بلیط چهارصد نفر از همراهان امام خمینی را صادر کرد. اما در آخرین لحظات دست به یک عمل احتیاطی زد و نیمی از بلیط¬های مسافرین را پس گرفت تا به جای آنها سوخت اضافی بزند که در صورت موفق نشدن به فرود، بتواند به پاریس برگردد.
امام خمینی در عصر روز یازدهم بهمن¬ با پیامی به ملت و دولت فرانسه از مهمان¬نوازی آنها تشکر کردند که در مقدمه این نوشتار عیناً نقل کرده¬ام.
اسماعیل فردوسی¬پور در صفحه ۴۷۳ کتاب همگام با خورشید نقل کرده است: « در آخرین لحظات که امام در حال آماده شدن برای حرکت به سوی فرودگاه بودند دو دختر فرانسوی جلوی اقامتگاه امام خمینی آمدند و با من صحبت کردند و وقت ملاقات با امام خواستند. من عذر آوردم که امام در حال جمع کردن اثاثیه هستند. آنها یک شیشه محتوای خاک که لاک و مهر شده بود را به من دادند و به من گفتند: رسم مردم فرانسه است که کسی را که خیلی دوست دارند هنگام خداحافظی نفیس¬ترین چیز یعنی خاک فرانسه را هدیه می¬کنند امام خمینی نیز در پاسخ آنها دو عکس امضاء کردند و برای آنها ارسال نمودند.
و اما بعد از بعدتر:
هر چند بیان این جزئیات و ناگفته¬هایی که در آن شرایط اتفاق افتاده ممکن است از حوصله بعضی¬ها خارج باشد لیکن گاه می¬شود که این جزئیات و حواشی به لحاظ بیان هرآنچه به اخلاق، انساندوستی و رفتار آدم¬ها در شرایط خاص مربوط است پندآموز ¬باشد.
بارها در رسانه¬های خارجی عنوان شده است که وقتی خلبان اعلام کرد به خاک ایران وارد شده¬ایم یکی از خبرنگاران خارجی از امام خمینی سؤال می¬کند چه احساسی دارند؟ ایشان پاسخ می¬دهند: هیچ.
برای آن خبرنگاران این سؤال پیش می¬آید که وقتی یک تبعیدی هم¬اکنون پیروزمندانه وارد خاک کشورش می¬شود چرا هیچ احساسی ندارد.
بعضی از رسانه¬ها در آن هنگام و بعد از آن تفسیری نامعقول از این پاسخ امام کردند اما واقع قضیه این بود که امام خمینی نمی¬خواست با بروز رفتاری مشابه به افراد احساساتی حاصل سال¬ها مجاهده و تلاش خود و ملت ایران را در یک جمله خلاصه کند . او یک انسان عادی نبود که فوراً همان پاسخی را بدهد که یک فرد احساسی می¬داد و با خوشحالی بیان کند خیلی خوشحالم و یا آرزوی چنین لحظاتی را داشته¬ام. عکس¬العمل امام خمینی در بسیاری موارد قابل پیش¬بینی نبود. بسیاری از تصمیمات او هر چند سرنوشت¬ساز و غیر قابل پیش¬بینی بود از یک شجاعت و ریسک¬پذیری بالا هم برخوردار بود.
یکی از نمونه¬های آن را می¬توان یادآور شد که وقتی در تهران اعلام وضعیت حکومت نظامی شد؛ ایشان صراحتاً اعلام کردند مردم حکومت نظامی را نادیده بگیرند و بریزند داخل خیابان به دنبال این تصمیم¬گیری حکومت نظامی با ورود مردم به خیابان¬ها نتیجه نداد و فرماندهان ارتش تصور نمی¬کردند امام خمینی چنین فرمانی صادر کند.
با گذشت قریب به ۴۰ سال از پیروزی انقلاب اسلامی هنوز هم امام خمینی به عنوان رهبر یک انقلاب دینی که بسیاری از وقایع و رویدادهای جهان را تحت تأثیر قرار داد ناشناخته است زیرا روش¬ها و اهداف وی مشابه هیچیک از دیگر رهبران انقلاب¬های بزرگ جهان نبود.
والسلام
———————————
منابع:
صحیفه امام جلد ۶ صفحه ۶
روزنامه اطلاعات ۱۱/۱۱/۵۷ صفحه ۸