سرمقاله “محمد عسلی” ۶ تیر ۱۳۹۷سرمقاله
محمد عسلی
فرهنگسازی کنیم قبل از تحولات اقتصادی
اقتصاد، علم، دانش و تجربه مبادلات مالی است که تحت تأثیر وقایع و رویدادهای سیاسی، اجتماعی و فرهنگی قرار میگیرد. اولین ضربهای که به اقتصاد کشور وارد میشود جنگ فرسایشی است که کشور ما به مدت ۸ سال آن را تجربه کرده است و جنگهای نیابتی و کمکهای مالی از این طریق نیز بیتأثیر در تحولات سیاسی و و اقتصادی نیست.
متکی بودن به درآمد نفت به عنوان تکیهگاه درآمدزایی پایهای در برابر تهدیدات خارجی و باجخواهیهای دول غربی به علت وابسته بودن بعضی از ساختارهای صنعتی کشور به واردات نوعی آسیبپذیری درازمدت است که بعضی تهدیدات خارجی را به عنوان ضربهای به اقتصاد عملی میکند.
کاهش و نوسانات درآمدهای ارزی و مالیاتی با توجه به رشد جمعیت در تصمیمگیری دولت برای تغییرات مقطعی در نحوه صرف بودجه بیتأثیر نیست. این تأثیرات را میتوان در کاهش ارزش پول ملی و در راستای آن افزایش نرخ ارز، طلا و نهایتاً کالاهای وارداتی بیشتر احساس کرد. فشار سیاسی و اقتصادی و تهدیدات نظامی دولتهای غربی از جمله آمریکا به هر بهانهای در جوسازی برای اعتراض مردمی که از این وضع کجدار و مریز و گرانی بیوقفه متضرر میشوند نیز از طریق رسانههای مجازی و شبکههای ماهوارهای بر روی افکار عمومی بیتأثیر نیست.
تصمیمات عجولانه سیاسی و بیتدبیریهایی که بدون توجه به ضرر و زیانهای حاصله از طریق نظام بانکی کشور و دیگر متولیان در مقاطع حساس تاریخی گرفته میشود و گاه و بیگاه نتیجه عکس میدهد نیز خود حکایت دیگری است که به داروی بیاثری ماننده است که عوارض جانبی آن بسیار بیشتر از اثرات درمانی آنست.
و ما بعد:
سیستم عملکردی و کنترل و نظارت اقتصادی ما به علت تخلفات کسانی که دستی بر اختلاس و جرایم اقتصادی دارند آسیبپذیر است که برای پیشگیری از سوءاستفادهها و تخلفات به اصلاحات و نظارت بیشتری نیاز دارد که معمولاً هزینهها را بالاتر میبرد.
بعضی از قوانین اقتصادی و حقوقی که از قوانین اسلامی و سنت و عرف جامعه ما گرفته شدهاند همخوانی با سیستم پولی و بانکی فعلی دیگر کشورها همخوانی ندارد مانند نحوه محاسبات سود بانکی که معمولاً در قراردادها و عهود مدنی گنجانده میشوند که ما را به دور باطل و پرهزینهای برده است به عنوان مثال در دو دهه گذشته که پول قابل توجهی را به کشور فرانسه به علت سرمایهگذاریهای ایران در زمان شاه بلوکه کرده بود در برابر درخواست یکی از ائمه جمعه که اظهار کرده بود فرانسه باید سود این مدت پولهای بلوکه شده ما را بدهد رئیس جمهوری فرانسه در یکی از اظهارنظرهایش گفت: مگر شما به گرفتن سود بانکی اعتقاد دارید؟
این سوءاستفادهها هم در معاملات و مبادلات بانکی از طرف شرکتهای خارجی به علت ناهمخوانی با قراردادهای بانکی بینالمللی نیاز به بررسی و اصلاح قوانین ما دارد.
و اما بعد:
اگر مردم ما به این مهم توجه داشته باشند که مقابله با باجخواهیهای دولت آمریکا و یا هر دولت دیگری برای حفظ استقلال اقتصادی و سیاسی یکی از اهداف عمده استقلالطلبی ما در انقلاب بوده است برای مقابله با آن با دولت مردمی هماهنگ میشوند و دولت را در معذورات قرار نمیدهند تا برای ایجاد رضایت عمومی به اصلاحات روبنایی و مسکن روی آورد و نوسانات نرخ ارز را با دخالت مستقیم به صورت بخشنامهای حل و فصل کند که نهایتاً به جو بیاعتمادی و ناامیدی دامن میزد.
این مطلب را یک مورد دیگر در یکی از سرمقالههایم به عنوان نوعی رفتار عالی یک ملت در مقابله با ورشکستگی شرکت اتومبیلسازی بنز آلمان آوردم که: در چند سال قبل شرکت بنز به علت کاهش درآمد اعلام ضرر و زیان و ورشکستگی کرد و اعلام نمود حدود ۲ هزار نفر از کارگران را اخراج میکند.
مجمع صنفی کارگران آن شرکت با کارگران به این توافق رسید که برای پرهیز از اخراج کارگران آنان اعلام نمایند حداقل دو ماه حقوق دریافت نمیکنند تا شرکت سر پا بماند. با این روش ناشی از یک فرهنگ حمیتی همگانی شرکت اتومبیلسازی بنز از ورشکستگی نجات یافت.
وقتی در چند سال قبل شرکتهای آمریکایی به علت اختلافات مالی با دولت مالزی سرمایههای پولی خود را از بانکهای مالزی خارج کردند مهاتیر محمد نخست وزیر خردمند مالزی از مردم مالزی خواست روزی ۲ ساعت بیشتر کار کنند تا جبران مافات شود این تصمیمات نیاز به فرهنگسازی دارد تا درخواست دولتها مورد قبول مردم قرار گیرد.
و اما بعدتر:
اخیراً که مقام معظم رهبری برای پیشگیری از خروج بیشتر ارز اعلام کردند سفرهای خارجی را کم کنید ابتدا مردم میباید به این مهم توجه کنند برای حفظ امنیت اقتصادی از سفرهای تفریحی و بیاهمیت اجتناب کنند روشهای اقتصاد مقاومتی و اهداف آن میباید فرهنگسازی شود. یکی از وسایل و اسباب این فرهنگسازی رسانهها هستند چه رسانههای مکتوب و چه رسانههای مجازی. اگر این رسانهها حمایت نشوند مانند سرباز بیسلاح میمانند در میدان جنگ رسانهای که تمام هم و غم مدیران آنها صرف جذب آگهی برای تدارکات مواد اولیه و دیگر نیازها میشود و عملاً از رسالت خود باز میمانند چنین پیداست که خواستهای دولت از مردم بیشتر جنبه اطلاعرسانی دارد تا فرهنگسازی و توجیه تصمیمات در شرایط حساس فعلی. آموزش و پرورش، سازمانهای فرهنگی و تبلیغاتی، حوزههای علمیه، دانشگاهها، مساجد و متولیان آموزش و فرهنگ و مروجان دینی و مذهبی همه برای فرهنگسازی میباید کار کارشناسانه کنند نه صرفاً شعار دهند و تبلیغات کلیشهای کنند. شفافسازی و اعلام بموقع زنگ خطر میتواند مردم را در برابر تهاجمات رسانهای و سمپاشیهای پایگاههای خبری دشمن آگاه کند و معنویت بخشد و تدبیر لقمان گونه که به او گفتند: «ادب از که آموختی؟ گفت: از بیادبان. گفتند: چرا؟ گفت هر آنچه آنها کردند من عکس آنها را انجام دادم» مؤثر واقع میشود یعنی مردم عکس خواستهها و دخالتهای دشمنان انجام دهند راستی در این اوضاع و احوال نوسانات ارزی و کاهش نرخ پول ملی چه ضرورتی دارد که این همه سفر تفریحی به کشور ترکیه، تاجیکستان و امثالهم داشته باشیم؟
مهمترین راههای پیشگیری از آن حمایت مردمی است نه آنکه چون طلا و ارز مدام گران میشوند بسیاری برای خرید بیشتر آن در صفهای طولانی بایستند.
بیمناسبت نیست که این مسأله همهفهم را یادآور شوم و آن این است که اگر فضای جامعه ما به علت جنگ رسانهای یا نظامی و یا ناتوانی دولت امنیتی شود چگونه میتوان سرمایهها را حفظ کرد؟
با ارز و طلاهای خریداری شده به کجا میخواهیم پناه ببریم؟
سلامتی افراد خانواده را در شرایط بحرانی چگونه حفظ میکنیم؟
تنها نجات دهنده همدلی، وحدت رویه و در اندیشه حفظ امنیت و زادگاه و وطن بودن است.
ما تجربه کشورهای عراق، افغانستان، سوریه، لیبی و بعضی کشورهای آفریقایی را پیش رو داریم.
اگر خدای ناکرده به سرنوشت آنها گرفتار شویم به کدام کشور پناه میبریم.
این اندیشهها شاید هیچوقت روی ندهند اما تعقل و پیشگیری از این وقایع یک اصل است که در شرایط فعلی هر ملتی را ملزم به وحدت و پرهیز از نفاق میکند.
والسلام
- سه شنبه ۵ تیر ۱۳۹۷
- سرمقاله