سرمقاله
محمد عسلی

تحریم ترامپ و تحریم خدا
وقتی ترامپ اعلام کرد کاری می کنیم تا صادرات نفت ایران به صفر برسد هیچوقت فکر نمی کرد خدا کاری می کند که فروش نفت آمریکا تا این اندازه پایین بیاید. و مکروا مکرالله والله خیرالماکرین. قرآن به ما آموخته است که مکر خدا بالاترین مکرهاست و به قول قدیمی ها چوب خدا صدا ندارد!
بله، فروش نفت ایران در سال ۱۳۹۸ بعد از اعلام تحریم به شدت کاهش یافت اما به صفر نرسید و به قولی تا سقف یک میلیون بشکه در روز هم فروش رفت.
اینک ویروس کرونا وسیله ای شده است برای تعطیلی تمامی کارگاه ها و کارخانجات و حتی کسب و کارهای ریز و درشت و خانه نشینی اجباری که بلای جان جویندگان و دارندگان کار شده است و معلوم نیست چه زمانی این وضعیت غیرقابل تحمل تمام خواهد شد.
بی شک بعضی از خوانندگان ممکن است این باور برایشان سخت باشد و بگویند در عصر الکترونیک و فضا و فن آوری های نو به نو که تمامی چشم های حریص به علم و دانش دوخته شده و همه به دنبال کشفی و نهایتا واکسنی برای رهایی از این بلای همه گیر هستند، این چه حرفی است که می زنید و این سخنان عوام پسند است و خواص آن را برنمی تابند؟ در پاسخ به چنین اعتراضی باید گفت: همه ی گذشتگان، زنده های فعلی و آینده گان به این باور رسیده و می رسند که بسیاری از وقایع و اتفاقات که بشر آن را دیده و شنیده و بعضا تجربه کرده است بین آنها رابطه ی علت و معلولی علمی نیافته مانند معجزات پیامبران و بلاهای آسمانی که چه بسا شهرهای بزرگی را ویران کرده و یا تحولات و تغییراتی که به صورت غیرمترقبه چه بر سر طبیعت و انسان ها آورده است.
این ویروس ناخوانده، ناآشنا و ناشناس هم به هر نامی که خوانده شود، توانسته جهانی را به تعطیلی بکشاند و بر کلیت اقتصاد و نظام های اقتصادی سایه افکند و برای اولین بار بهای نفت را به حداقل میزان قابل تصور برساند.
آیا می توان این واقعه را امری طبیعی تلقی کرد؟
آیا می توان پیش بینی کرد که این ویروس بعد از گذشت چند ماه یا چند سال چه بر سر نظام های اقتصادی خواهد آورد؟ آیا تدبیرهای اندیشیده شده توسط اقتصاددانان آمریکایی می تواند سناریو در حال اجرای فعلی را متوقف کند و یا تغییر دهد؟
آیا می توان ضرر و زیان های ناشی از این بلای همه گیر را در جهان و کشورهای درگیر به تفکیک دقیقا برآورد کرد؟
اگر بپذیریم که پذیرفته ایم بر اساس کشفیات محققان و پژوهشگران، جهان بر مبنای نظم و تدبیری متعالی اداره می شود و هیچ رویدادی بدون علت نیست، آیا می توانیم بگوییم ویروس کرونا ناشی از یک تصادف است؟
اگر بپذیریم که قطعا این ویروس بی دلیل به همه جای دنیا رخنه نکرده پس باید به دنبال یک اراده و هدف برتر از قدرت بشر باشیم و آنرا ناشی از یک مشیت الهی بدانیم و باور کنیم که ستم و ستمگری، زورگویی و قدرت طلبی پایدار و دائمی نیست.
تاریخ گواه است که بسیاری از امپراتوری ها، تمدن ها، قدرت های تسلیحاتی و شکست و پیروزی ها، همه و همه بعد از گذشت زمان به هر دلیل دچار دگردیسی شده و از میان رفته اند.
نفت که ظرف دو قرن اخیر مانند خونی در رگ رگ اندام و پیکره صنایع گوناگون جاری بوده و به رونق کشاورزی، حمل و نقل و تولید انواع کالاها کمک شایانی کرده و ارائه ی انواع خدمات را آسان نموده اینک مانند بیماران کرونایی از نای و نفس افتاده و در سراشیبی سقوط قرار گرفته است.!
آیا پشت این تحولات اقتصادی هم یک سیاست پنهان نهفته است و باید حتما از آن یک تحلیل سیاسی داشته باشیم؟
خیر ، عقلمان قد نمی دهد و نمی توانیم بپذیریم که سیاستمداران قهار در تله افتاده و در دام کرونا از سر بی تدبیری و به زیان خود نظم جهانی حاصل از رویکردهای تمامیت خواهانه ی خود را دچار آشفتگی کرده باشند!
مثل این که بگوییم این ویروس در آزمایشگاه های چین و یا آمریکا تولید شده و به جان مردمان افتاده است. این یک وهم و تصور بیش نیست زیرا اگر کشوری دست به چنین کاری زده باشد؛ مثل این است که چاهی بکند و نخست خود در آن بیفتد!
شاید از منظر افکار عمومی قدرت آزمایشگاهی چین و آمریکا آنقدر باشد که در ما چنین ذهنیتی ایجاد کند تا تصور کنیم همه چیز در ید قدرت این کشورهای پیشتاز در اقتصاد و سیاست است! نه این گونه نیست. قدرت بشری همیشه تعیین کننده نیست و گاه همانند موریانه هاست که چون زیاد شوند شروع به خوردن خود می کنند و یکدیگر را از بین می برند و از میان می روند!
بگذریم و بیندیشیم به روز واقعه و بدانیم که اراده ی خداوند از تمامی اراده ها قوی-تر، بالاتر و تاثیرگذارتر است.
به قول مولانا:
نردبان این جهان ما و منی است
عاقبت این نردبان افتادنی است
لاجرم آن کس که بالاتر نشست
استخوانش بیشتر خواهد شکست
والسلام