پس از توافق

محمد عسلی

بعـد از گذشـت ایـن همـه رفـت و آمدهـا و روزها و سـاعتهای بسـیار چانه زنـی در پشـت میـز مذاکـره بر سـر انـرژی هسـته ای و شـرط و شـروط هایی که یکـی بعـد از دیگـری در آخریـن لحظـات هماننـد دانه هـای تسـبیح پشـت هـم ردیـف میشـوند و پایـان ماراتـن نفسگیری کـه عمـری طولانی برای طرفهـا محسـوب میشـود چـه بایـد کـرد؟ سـیزده سـال بحـث و جدلهـای سیاسـی، تحریمهـای بـه اصطلاح فلج کننـده اقتصـادی، تهدیدهـای نظامـی، جنـگ رسـانه ای و حـرکات ایذایـی سیاسـی، اقتصـادی و حتـی فرهنگـی بـرای چـه بـوده اسـت؟ آیـا همـه ایـن فشـارها تـرس از سـاخت بمـب اتـم توسـط ایران اسـت در شـرایطی که کشـور همسـایه ایـران پاکسـتان سالهاسـت دارای بمـب اتم اسـت بـه هـر تعـداد کـه ایجـاب کنـد یـا موضـوع اصلـی انقلاب اسـت؟ بـه نظـر میرسـد انقلاب ایـران در طـول ۳۶ سـال، تجربـه سیاسـی بسـیار مهـم و پایـه ای اسـت بـرای غـرب، غـرب وحشـی کـه علیرغـم ایـن همه دسـتاوردهای نویـن صنعتـی و تکنولـوژی مدعـی اسـت زندگـی انسـان را در روی کـره زمیـن متحـول کـرده و شهرسـازی و تمـدن جدیـد مدیون تلاشهـای دانشـمندان اوسـت.

 امـا ناگفته پیداسـت کـه غـرب به خـوی وحشـیگری خـود پایان نـداده، بلکـه آن را مدرنیـزه کـرده و بـرده داری داوطلبانـه را بـه گونـه ای مدیریـت کـرده کـه انسـانها بـرای گـذران زندگـی، خود به مـرگ تدریجی عـادت کنند و آن را نـه فقـط پذیرا شـوند بلکه بـا یکدیگر هم در صفـی طولانـی کـه از پدر بـه فرزنـد و از فرزندان به آینـدگان میرسـد رقابت کننـد و به آنچـه کاریابی و اشـتغال نامیـده میشـود دل بندنـد.

 و اما بعد: انقلاب اسلامی ایـران از هفتخـوان عوامـل نفـوذی غـرب، مجادلـه گروهکهـا بـر سـر قدرت، ترورهـای کـور دولتمـردان و نیروهـای تأثیرگـذار، اسلام سـتیزی، ایران هراسـی، جنـگ تحمیلـی ۸ سـاله و تحریمهـای اقتصـادی یکی پـس از دیگری عبـور کـرده اسـت؛ عبـوری هـر چنـد پرهزینـه و دشـوار امـا موفقیت آمیـز تـا جایـی کـه اسـتقلال و تمامیـت ارضـی را حفـظ کـرده و توانسـته دشـمنان متحـد قدرتمنـد را از جنگـی نظامـی منصـرف کنـد و ایـران را هماننـد بعضی کشـورهای مسـلمان فعلی بـه سـرزمین سـوخته تبدیـل نکنـد. پـس آمریـکا و متحدانش راه دیگـری انتخاب کردند و آن مذاکـره بـود. مذاکـره ای کـه ابعـاد مختلـف سیاسـت داخلـی و خارجـی ایـران را در برمیگیـرد. بدیـن معنـی کـه داشـته های ایـران بیشـتر مطمـح نظـر اسـت تـا نداشـته ها. اینکـه انقلاب ایـران تـا چـه میزانـی توانسـته کشـورهای اسلامی را در برابـر اسـتبداد داخلـی و خارجـی بـه انقلاب یا قیـام تحریـک و بسـیج کند.

 اینکـه کمـک ایران بـه کشـورهایی مانند فلسـطین، سـوریه، لبنـان، بحریـن، عـراق، یمـن و امثالهـم چگونـه و چـرا توانسـته کمـک کنـد و بـه مقاومـت آنهـا در برابـر زیاده خواهیهـای غـرب بیافزایـد؟ اینکـه دسـتاورد بومـی انرژی هسـته ای تا چـه اندازه قادر اسـت ایران را به سـاخت سلاح هسـته ای توانا کنـد و چگونـه توانسـته از باتلاق تحریمهـا عبـور کند؟ و نهایتـا اینکـه چـرا پیروزیهـای ایـران الگویـی شـود بـرای دیگـر کشـورهای مسـلمان تحت سـتم بـه گونـه ای کـه آمریـکا هـم اذعـان کنـد بـه اینکه نمیتوانـد بـا ایـران وارد جنـگ نظامـی شـود و اگـر هـم بتوانـد خسـارتهای آن آنچنـان زیاد اسـت که صرفـه اقتصـادی و سیاسـی نـدارد؟ حـال بـا ایـن مقدمـه نسـبتا طولانـی بعـد از ایـن مذاکـرات و احتمـال قریـب بـه یقیـن توافقـی کـه بـه امضـاء خواهـد رسـید جایـگاه ایـران در منطقـه و تعاملات سیاسـی و اقتصـادی و فرهنگـی آن بـا جهـان چگونـه رقـم خواهـد خـورد؟ آیـا مـا از حمایـت خـود از عـراق و سـوریه و یمـن و فلسـطین و امثالهـم دسـت برمیداریـم تـا بـه قـول آمریکاییهـا از تروریسـتها طرفـداری نکـرده باشـیم؟ آیـا بـا آزاد شـدن مرحلـه ای داراییهـای ایـران بـه رونـق اقتصـادی میرسـیم و اقتصـاد مـا شـکوفا میشـود؟ آیـا ایـن توافق شـرایطی ایجـاد میکند بـرای ایجاد رابطـه با آمریـکا و یا کشـورهایی که رابطه سیاسـی و اقتصـادی سـردی بـا مـا دارنـد ماننـد کانـادا و انگلیس؟ آیـا سـه صفـر را از پـول ملـی حـذف میکنیـم و کشـورهای اروپایـی و آمریکایـی پـول مـا را همانند قبـل از پیـروزی انقلاب در تبـادلات ارزی خـود میپذیرنـد؟ و نهایتـا آیـا چمـاق حقـوق بشـر از بـالای سـر مـا برداشـته میشـود؟ بـه ایـن سـؤالات و بسـیاری سـؤالات دیگـر هنـوز پاسـخی داده نشـده، زیرا هنوز شـرایط بعـد از توافق رقـم نخـورده و هیچکـس نمیتوانـد بـا قاطعیـت اعلام کنـد کـه چـه تحولاتـی در چـه سـطحی در طـول چـه مدتـی مـا را در ارتقـاء و اعتلای اقتصاد کشـورمان یـاری خواهـد کـرد.

 لیکـن آنچـه از قبل معلـوم بـوده و هم اینـک نیـز شـاخص تر و قابـل تفهیم تـر اسـت ایـن اسـت کـه توافق خـوب حتی از نـوع میانـه آن هـم در شـرایط فعلـی به نفع ماسـت. زیـرا هـر چالشـی که مـا را بـه جنگی دیگر بکشـاند و خسـارات بیشـتری وارد کنـد، بـرای ملـت زحمـت اسـت هـر چنـد مـردم مـا مثـل گذشـته مـرد جنگ باشـند و از آن هراسـی بـه دل راه ندهنـد و مهمتـر آنکـه جنـگ رسـانه ای هم کـه اهمیـت آن از جنگ نظامـی و نتایج آن بیشـتر اسـت تا حـدودی فروکش خواهـد کـرد لیکـن تمـام نخواهد شـد. و مـا میبایـد هوشـیار باشـیم و بـه داشـته هایی بیاندیشـیم که امروز کمتر کشـور اسلامی دارد و آن اتحـاد اسـت. وحدتـی کـه از آغـاز انقلاب اسلامی تاکنـون زیـر بار سـنگین جنگ و تحریمهـا کمر خم نکـرده اسـت و ایـن باور کـه خداوند اجـر نیکوکاران را ضایـع نمیکنـد و ریاکاران و دروغ پردازان را رسـوا خواهـد کرد.

والسلام