یادداشت سردبیر

اسماعیل عسلی

ظرفیت سازی برای توسعه فرهنگی

از جمله الزامات جوامع در حال گذار ظرفیت سازی برای ایجاد تغییر است به این معنا که چون نمی توان فاصله ی موجود بین واقعیت ها و آرمان ها را در بسیاری از موارد بدون ایجاد بستر و زمینه کاهش داد باید با کار فرهنگی از یک سو و مصوبات قانونی از سوی دیگر با آنچه که واقعیت دارد اما مطلوب نیست مبارزه کرد‏‏.‏ زمانی بود که کسی جرأت نداشت در مورد قبح قمه زنی و حرکات چندش آوری که در عزاداری ها صورت می گرفت سخنی بر زبان آورد اما پس از این که نهادهای مذهبی و متولیان آن دریافتند که انعکاس چنین رفتارهایی توسط وسایل گوناگون ارتباط جمعی تصویر موهنی از برخی اجتماعات در معرض نگاه جهانیان قرار می دهد‏‏،‏ آنچه را که قبلاً به صورت تلویحی و در لفاف نهی و توصیه پیرامون حرمت قمه زنی عنوان می کردند را علنی ساخته و به موازات آن قانون هم با صراحت وارد میدان شد و ضابطین قضایی نیز برخورد عملی کردند و بساط قمه زن ها که اغلب از اقشار ناآگاه‏‏،‏ بیسواد و اغفال شده بودند که تصور می کردند با این کار ارادت خود را به نهضت حسینی ثابت می کنند‏‏،‏ جمع شد‏‏.‏

زمانی بود که برخی از طوایف از طریق خون بس دختران خود را قربانی یک سنت غلط می کردند و برای فرو نشاندن خشم طایفه یا خانواده ای که یکی از بستگانشان در منازعه و دعوا کشته شده بود دختری را به عقد یکی از افراد ذی نفوذ و یا ولی دم مقتول درمی آوردند و هیچ اعتنایی به نظر و رغبت دختر به فرد مورد نظر و یا سن و سال او نمی کردند و دختران که در گذشته اغلب بیسواد بودند و از لحاظ سنی هم در شرایطی نبودند که بتوانند با خواست و اراده رئیس طایفه و یا پدر خود مخالفت کنند به چنین ازدواجی تن می دادند که در بسیاری از موارد به خودسوزی و خودکشی و فرار و یا انتقام های پیچیده می انجامید اما خوشبختانه پس از آسیب شناسی این عادت غلط و فهرست کردن تبعات اجتماعی و روانی آن چنین ازدواج هایی که مورد نفرت دین و انسانیت و نوعی توهین به زن و شخصیت اوست به اندازه ای کاهش پیدا کرده که اگر کسانی هم هنوز به آن باورمند باشند به دلیل غیرقانونی بودن و نهی صریح برخی از بزرگان جرأت بیان آن را ندارند‏‏.‏ (ادامه…)