سرمقاله
محمد عسلی
بهزیستی چگونه؟ تأمین اجتماعی تا چند تا کجا؟
بیمارستان شیراز یکی از بیمارستان‏هایی است که زیر پوشش سازمان تأمین اجتماعی است و متعلق به این سازمان است. این بیمارستان یکی از بیمارستان‏هایی است که با تراکم بیماران و مراجعین مواجه است که می‏باید حداقل سه دستگاه سونوگرافی جدید و دارای قابلیت بالا داشته باشد.
متأسفانه یک سونوگرافی کهنه دارد که بعضاً تشخیص بیماری با آن مشکل است. یا سیاه و یا سفید. این گفته یکی از پزشکانی است که تلفنی با من صحبت کرد و گفت: ما که هر چه گفتیم گوش شنوایی نبود لااقل تو بنویس شاید فردی پیدا شود، احساس مسئولیت کند و حداقل یک دستگاه سونوگرافی جدید برای این بیمارستان خریداری نماید.
و اما بعد:
شیراز از گذشته‏های دور تاکنون یکی از قطب‏های پزشکی کشور بوده است. از زمان قطب‏الدین شیرازی تاکنون اطباء و پزشکان نامی از این شهر برخاسته‏اند. شیراز و بیمارستان‏های آن اخیراً با پیوند کبد و کلیه و نیز جراحی قلب باز شهرت جهانی پیدا کرده‏اند.
بسیاری از بیماران کشورهای همسایه برای درمان به شیراز می‏آیند. آیا انصاف است بیمارستانی که بخش خصوصی نیست و بیشتر افراد مستضعف مراجعین آن هستند از یک دستگاه سونو مناسب و باکیفیت برخوردار نباشد؟
ضرب‏المثل قدیمی «بند از هر جا باریک‏تر است پاره می‏شود» حکایت امروز این بیمارستان و بعضی درمانگاه‏ها و بیمارستان‏های دیگر است وگرنه در همین شیراز بیمارستان‏های جدیدالتأسیس بخش‏های خصوصی دائر کرده‏اند که مدرن‏ترین تجهیزات پزشکی را در آن مستقر کرده‏اند.
معنی و مفهوم بهزیستی با شعار، سفارش، توصیه و اعلام گزارش‏های صوری در جامعه نهادینه نمی‏شود.
سازمان تأمین اجتماعی یا همان بیمه وظایفی دارد که مهم‏ترین آن نظارت بر روند کیفی و کمی بیمارستان‏هایی است که خود متولی آن است.
اینکه در بسیاری مواقع نگاه‏ها به بیمه‏شدگان، نگاه دل‏سیری است و توأم با منت است جای بحث دارد که ذکر آن در شماره‏های آینده خواهد آمد. اما ناگفته پیداست که بهزیستی و تأمین اجتماعی دو روی سکه سلامت هستند.
عدالت اجتماعی حکم می‏کند که قشر آسیب‏پذیر جامعه در شرایط اقتصادی فعلی که درآمدها کفاف هزینه‏ها را نمی‏دهند ترتیبی داده شود تا اولاً پیشگیری از بیماری‏هایی که بعضاً قابل درمان هم نیستند اولویت اول وزارت بهداشت و درمان باشد ثانیاً هماهنگی بین ادارات و سازمان‏های تابعه به گونه‏ای باشد که در ازای هزینه‏های کلانی که صرف می‏شود نتایج مطلوبی گرفته شود.
متأسفانه ما در زمینه و موضوعیت بهداشت و درمان در موضع تدافعی هستیم، یعنی بیشتر اوقات را صرف درمان می‏کنیم در قضا هم روند بدین‏گونه است. علت بالا رفتن هزینه‏های درمان و مقابله با جرایم که منجر به افزایش بیمارستان‏ها، درمانگاه‏ها، مطب‏ها، دادگاه‏ها و زندان‏ها شده است عدم برنامه‏ریزی و تحقق اهداف پیشگیری است.
بهزیستی یعنی از آب و نان گرفته تا مواد خوراکی مردم که در فروشگاه‏ها، رستوران‏ها و سوپرمارکت‏ها عرضه می‏شوند کاملاً سالم و بهداشتی باشند.
بهزیستی یعنی پیشگیری از آلودگی هوا، یعنی مقابله با اتومبیل‏ها و کارخانجات دودزا و آلوده کننده.
بهزیستی یعنی مقابله با مصرف داروهای غیرضرور که بعضاً در یخچال خانه‏ها انبار می‏شوند و مورد استفاده قرار نمی‏گیرند؛ اما دولت سوبسید و هزینه آن را می‏پردازد.
بهزیستی یعنی روابط اجتماعی سالم و استفاده بموقع و صحیح از تجهیزات و ابزارهای اطلاع‏رسانی.
بهزیستی یعنی جامعه بدون خشونت و با امنیت به نحوی که دادگاه‏ها با این همه پرونده‏های جزایی و حقوقی مواجه نباشند.
بهزیستی یعنی ثبات شغلی، تأمین نیازهای اولیه و ضروری خانواده‏ها.
بهزیستی یعنی مقابله با تصادفات جاده‏ای و خیابانی که سالیانه بسیاری از افراد هموطن ما که بعضاً سرپرست خانواده می‏باشند بر اثر آن تلف می‏شوند.
بهزیستی یعنی پیشگیری از خفگی در دریا، استخر، رودخانه و یا گازگرفتگی از طریق برداشتن موانعی که موجب این تلفات و مصائب می‏شوند.
بهزیستی یعنی یاری رساندن به ناتوانان جسمی، حرکتی و ناتوانان در کسب معاش و…
سازمان‏های تأمین اجتماعی هم به همان نسبت که برای دریافت حق بیمه و افزایش درآمدهایشان مصرند می‏باید به گونه‏ای خدمات‏رسانی کنند که نگاه‏ها به دفترچه‏های بیمه تفاوتی با بیماران غیربیمه‏ای که به پزشکان و بیمارستان‏ها مراجعه می‏کنند نداشته باشد.
داروخانه‏ها، بیمارستان‏ها و پزشکان تحت خدمات بیمه‏ای از اینکه مطالباتشان دیر وصول می‏شود و می‏باید از هفت‏خوان رستم بگذرند تا به پولشان برسند پیوسته با اما و اگر و خوف و رجا به بیماران بیمه‏ای خدمات می‏دهند.
اگر خدمات‏رسانان دل خوشی از سازمان‏های بیمه داشته باشند و منافعشان اقتضا کند که مبادا از آنها شکایتی شود که سازمان‏های بیمه آنها را حذف کنند، آنوقت همه برای پذیرش بیماران بیمه‏ای سر و دست می‏شکنند؛ نه آنکه با اکراه خدمات‏رسانی کنند.
برای قلمی کردن گله‏ها و درد دل‏های مردم و پزشکان مناسبتی دیدم که مصادف است با جمعه روز بهزیستی و تأمین اجتماعی. امید که گوش شنوایی باشد.
والسلام