سرمقاله
محمد عسلی
آسیب¬شناسی روند تبلیغات انتخاباتی شوراهای شهر
حجم وسیعی از پوسترها، بروشورها، تراکت¬ها و بنرهای تبلیغاتی در و دیوار و فضای شهرها را پوشانده¬اند تا به آنجا که شیشه مغازه¬ها، بدنه اتومبیل¬ها، شاخه درخت¬ها و کابل-های هوایی هم از این عکس¬ها، شعارها و خط و نشان کشیدن¬ها بی¬نصیب نمانده¬اند.
فضاهای مجازی هم بخواهی نخواهی با ترافیک گفته¬ها و بافته¬ها مواجهند و این بمباران کلمات و جملات و عکس¬ها و طرح¬ها به گونه¬ای لحظه به لحظه ظرف این هفته بر سر ذهن و اندیشه و چشم و گوش مخاطبان سایه افکنده¬اند که گویی قیامت کبری است و پرس و سؤال روز حشر و انتخاب شدن و یا نشدن عبور از سر پل صراط است.
و اما بعد:
امروز در اتومبیل با همسرم گشت و گذاری کوتاه در خیابان¬های شهر داشتیم، عکس¬ها و شعارها به وسیله اوراق چاپی و بنرهای عریض و طویل مثل سایه آفتابی شدن اشباح از جلو چشمانمان عبور می¬کردند.
پس از گفت¬وگویی کوتاه و اینکه چه کسانی برای عضویت در شورای شهر شیراز مناسب¬ترند همسرم گفت: نمی¬دانم به چه کسانی رأی بدهم. من کسی را نمی¬شناسم.
به او گفتم این همه نام و نشان و عکس و نگاره و خط که از زمین و آسمان پیدا و پنهان ما را به خود می¬خوانند کافی نیست؟
او گفت: فقط نام و نشان است، پس کو طرح و برنامه؟ کو نوشته و سندی که شخصیت و هویت نامزدها را به روشنی بنمایاند؟
گفتم: بالاخره تعدادی از این داوطلبان سابقه عضویت در دوره¬های قبلی داشته¬اند و کم و بیش مطالبی و عملکردی از اینان در خاطره¬ها هست.
در همین بحث و گفت¬وگو بودیم که برای صدمین بار اتومبیل کور ما به داخل چاله خیابان افتاد و مثل بادبادک از زمین بلند شدیم.
همسرم گفت: بفرمایید این هم عملکرد آقایان اعضای فعلی که هنوز خیابان¬های شهر در خم یک کوچه¬اند…!
راستی اگر اعضای محترم شورای فعلی شهر کارنامه¬ای از عملکردها ارائه می¬کردند و به جای چاپ عکس و شعار در روزنامه¬ها حداقل گفت¬وگویی، مصاحبه¬ای، نقدی از عملکرد خود ارائه می¬نمودند بیشتر برای مردم توانمندی و عملکرد آنها روشن می¬شد و تصمیم برای انتخاب مطمئن¬تر می¬نمود.
به نظر می¬رسد هنوز فرهنگ استفاده از رسانه¬ها به نحو مطلوب جا نیفتاده و نامزدهای گذشته و حال با گذشت بیش از ۳۸ سال از پیروزی انقلاب اسلامی نحوه اطلاع¬رسانی دقیق و کاربردی را یا نمی¬دانند و یا از زیر بار آن شانه خالی می¬کنند و یا حرفی برای گفتن ندارند.
نکته مهم¬تر اینکه بیشتر تبلیغات حول و حوش نام و نشان و مدرک تحصیلی و عکس و نگاره دور می¬زند تا آنکه از مردم سؤال شود انتظاراتشان از اعضای شورای شهر چیست و کمتر مشاهده می¬شود که مردم چه می¬خواهند. چون رسانه¬ها تاکنون از مردم سؤال نکرده-اند از اعضای شوراهای اسلامی شهر چه انتظاراتی دارید؟ مشکل شهر شما چیست؟ چه پیشنهادی برای اعضاء دارید؟ به چه کسانی با چه دیدگاهی رأی می¬دهید؟ چه کسانی را برای عضویت در شوراها نسبت به کسان دیگر ارجح می¬دانید؟
و اما بعدتر:
برای آسیب¬شناسی تبلیغات انتخاباتی لازم است صاحب¬نظران و کارشناسانی به صورت تخصصی مأمور شوند به این سؤالات پاسخ تحقیقی و منطقی دهند تا مشخص شود آرای مردم تا چه میزان به صورت صحیح و آگاهانه در انتخاب نامزدها مؤثر است.
یکم، آیا کسانی از نامزدها توانسته یا خواسته¬اند آرای مردم را خریداری نمایند و مثلاً در روستاها مبادرت به خرید شناسنامه یا کارت ملی نمایند؟
دوم، آیا برای پشتیبانی از بعضی نامزدها به صورت لیست¬های ائتلافی از آنها تعهداتی اخذ شده که مثلاً شهردار فعلی باشد یا نباشد؟
سوم، آیا اسپانسرهایی توانسته¬اند با هزینه¬های کلان تبلیغاتی نامزدهایی را مدیون و بدهکار خود نمایند؟
چهارم، آیا ارائه مدارک تحصیلی مورد لزوم از اصالت و درستی برخوردارند؟
پنجم، آیا وعده¬های داده شده عملی است و به نوعی عوام¬فریبی نیست؟
و نهایتاً آیا احزاب، نهادها و جناح¬های خاصی در تأیید یا عدم تأیید بعضی نامزدها تأثیرگذار بوده¬اند؟
و در پایان علاوه بر شرایط لازم نامزدی مصرّح در قانون برای داوطلبان، بهتر است قوانینی وضع شود که میزان توانمندی نامزدها برای مسئولیتی که عهده¬دار آن می¬شوند هم مطمح نظر باشد.
و نکته مهم¬تر اینکه نباید کسانی به این باور برسند که جوانان به زیبایی چهره بعضی داوطلبان و عکس روتوش شده آنان رأی می¬دهند که متأسفانه مدتی است این وضعیت رخ نموده است و در گذشته هم شاهد بوده¬ایم که گر چه ظاهر خوب، نعمتی است خدادادی اما باطن خوب و توانمندی، ملاک مهم¬تر و اصلی¬تری است.
به قول سعدی خودمان:
صورت زیبای ظاهر هیچ نیست
[ای برادر!
ای تو خواهر!] سیرت زیبا بیار
والسلام