سرمقاله
اسماعیل عسلی
ریاض، صادر کننده نفت و ترور
هر چند با گسترده تر شدن شعاع حوزه عملیات تروریستی توسط داعش انتظار می رود که شاهد همگرایی روزافزون بین المللی و خصوصاً منطقه ای برای مهار این سیل ویرانگر باشیم، اما متأسفانه نشانه هایی حاکی از وابستگی و همدستی تروریست ها با برخی از مدعیان مبارزه با تروریسم دیده می شود که دورنمای همگرایی کشورهای آسیب دیده از تروریسم را امیدوار کننده توصیف نمی کند.
اثبات وابستگی داعش به جریان های منطقه ای و برخی قدرت های غربی کار چندان دشواری نیست. این گروه مدعی برخورداری از پشتوانه ی ایدئولوژیک و دینی است، در حالی که نشانه های باورمندی نسبت به هیچ اصل دینی مشترک در بین ادیان توحیدی را نمی توان در اعمال و رفتار آنها مشاهده کرد. قتل عام غیرنظامیان و بی اعتنایی به مرزبندی های اخلاقی در منازعات مسلحانه، استفاده از کودکان و افراد نابالغ برای انجام عملیات انتحاری، همکاری افراد غیرمسلمان با آنها در تولید بمب و طراحی عملیات خرابکارانه و همچنین قساوت قلب و بیرحمی در نحوه ی به قتل رسانیدن مخالفان خود نظیر سوزانیدن، شکنجه دادن و خفه کردن تدریجی و بهره مندی از حمایت های مالی، لجستیکی و خدمات پزشکی دولت های تروریست پروری نظیر اسرائیل و آمریکا و… نشان می دهد که داعش متشکل از گروهی مزدور، وابسته و در خوشبینانه ترین حالت فریب خورده و احمق است که درک واقع بینانه ای از شرایط حاکم بر کشورهای اسلامی ندارد و موج اسلام هراسی که به دنبال ترورهای صورت گرفته توسط این گروه در جای جای جهان به راه می افتد بزرگترین دلیل وابستگی این گروه به کسانی است که اسلام حقیقی را مانع چپاول ها و انحصارطلبی های خود می دانند.
ساز و کار جذب نیرو توسط این گروه که اغلب از طریق فضای مجازی صورت می گیرد بر شیوه هایی تکیه دارد که جوانان فریب خورده در برخورد اول احساس می کنند می توانند با پیوستن به این گروه آغازگر یک جریان اوج گیرنده باشند که آنها را از فقر و احساس حقارت رهایی می بخشد. هر چند برخی از کسانی که به داعش می پیوندند بعضاً سابقه دار، معتاد، بزهکار و افراد زندگی باخته ای هستند که به دلیل غرق شدن در فساد چیزی برای از دست دادن ندارند و سالها با خشونت انس گرفته اند و به زعم خود با عضویت در این گروه می خواهند سال ها تحقیر و سرکوب خود را تلافی کنند.
ناگفته پیداست چنین گروه پراکنده ای که هر کدام به ملیتی خاص تعلق دارند و از لیبی و مراکش و تونس و مصر و اردن و عربستان گرفته تا فرانسه و انگلیس و سوئد و نروژ و پاکستان و… به این گروه جذب شده اند نمی توانند بدون وابستگی به کشورهایی که ید طولایی در سازماندهی گروه های تروریستی و تجهیز و تسلیح آنها دارند به جایی برسند زیرا پیشروی در کشورهایی نظیر عراق و سوریه و علم موجودیت برافراشتن در لیبی و سایر نقاط جهان بدون بهره مندی از مشاوره های نظامی و نقشه ها و نشانه ها و همکاری های فنی و حمایت های هوایی و دریایی و مالی و لجستیکی امکان پذیر نیست و هیچ شکی وجود ندارد که این گروه هیچ پیوند معناداری با اسلام ندارند. برای فهم این که این گروه به چه کشورهایی وابسته هستند باید دید که چه کشورهایی از جولان دادن داعش بهره می برند.
در شرایط کنونی اسرائیل بیش از هر زمان دیگری احساس امنیت می کند چرا که کشورهای معتقد به مقاومت در برابر اسرائیل با داعش درگیر هستند، از طرفی دیگر آمریکا به بهانه ی مقابله نظامی با داعش حضور خود در عراق و سوریه و اردن و حوزه خلیج فارس را توجیه می کند. انجام عملیات تروریستی در تهران همزمان با اوج گیری اختلافات بین قطر و عربستان و امارات و مصر و موضع ایران در این ماجرا چه معنایی دارد؟ هر چند از یک زاویه می توان آن را واکنشی به شلیک تیر خلاص به داعش در عراق دانست اما در مجموع این که بسیاری از اعضای اصلی و تعیین کننده داعش ملیت عربستانی دارند و نوع عنادورزی آنها به شیعیان، شائبه ی وابستگی شان به وهابیت را به یقین تبدیل می کند، تردیدی باقی نمی گذارد که کانون فتنه انگیزی در ریاض قرار دارد.
خوشبختانه همزیستی مسالمت آمیز مذاهب اسلامی در ایران راه های سوء استفاده از اختلافات مذهبی برای جذب نیرو از داخل توسط داعش را مسدود نموده و آنها ناگزیر به نفوذ از طریق همسایگان شرقی و یا ساکن در خارج از کشور هستند و همین مسأله هزینه ی عملیات تروریستی در ایران را برای آنها افزایش می دهد، ضمن این که تجربه ی سالها جنگ و ایستادگی در برابر ترور، ایرانیان را شجاع بار آورده به طوری که داعشی ها هرگز موفق به ایجاد جنگ روانی و رعب و وحشت در ایران آنچنان که در اروپا به راه انداخته اند نخواهند شد و با اتمام کار آنها در عراق و سوریه این آتش ویرانگر تدریجاً رو به خاموشی خواهد رفت. هر چند رسوبات بر جای مانده از پیامدهای میدان داری داعش در میدان ترور و خشونت ورزی مانند جریان خوارج به طور کامل زدودنی نیست و با توجه به بهره مندی غربی ها از داعش بعید نیست که همین جریان و مشابه آن در کشورهای اسلامی و یا غربی باز طراحی و فعال شوند.