سرمقاله
محمد عسلی
هفته دولت و اما و اگرها
بخش دوم
دولت دوازدهم برای ۴ سال دیگر در یک ماراتن سخت باید بدود. در این ماراتن چه بسا موانع بسیاری پیش روی داشته باشد و نتواند بموقع از منابع موجود استفاده کند. مسأله تحریم¬ها روز به روز جدی¬تر می¬شود و شرکت¬های زیادی که با ایران کار می¬کنند به بهانه دور زدن تحریم¬ها ملزم به پرداخت جریمه¬های سنگین می¬شوند و به هر میزان ایران در سوریه، یمن و عراق نقش حمایتی خود را موفق¬تر اجرا می¬کند، فشار دولت آمریکا بیشتر می-شود.
اگر آمریکا از برجام عقب¬نشینی کند و فشارهای تحریمی و تهدیدهای نظامی خود را بیشتر کند و نیش و دندان مستمرتری نشان دهد، حتی اگر کاری از پیش نبرد زحمت¬افزا خواهد بود و بخش عمده¬ای از فرصت¬های تصمیم¬گیری را به خود اختصاص می¬دهد؛ لذا از آغاز پیروزی انقلاب اسلامی تاکنون سایه تهدیدها و تحریم¬ها روی برنامه¬ریزی¬های اقتصادی بوده است و روز به روز بیش و بیشتر شده است.
این جنگ نابرابر از جنگ نظامی هم برای طرفین خسارتبارتر است؛ زیرا هر دو کشور منافع خود را در روابط تجارت بین¬الملل به خطر می¬اندازند. در چنین شرایطی دولت مجبور می¬شود در عقد قراردادهای تجاری و اقتصادی با دیگر کشورها جانب احتیاط را لحاظ کند. دیگر کشورها هم بالطبع به چنین سیاستی روی می¬آورند. با این وضع به هر میزان ایران از صادرات نفت و صادرات کالاها و مواد غیرنفتی باز ماند تأثیرات آنها روی پروژه¬های عمرانی، خدماتی و صنعتی اجتناب¬ناپذیر است.
مسأله کاهش نرخ سود بانکی که اخیراً بحث آن داغ شده است مثل کاهش آب آسیابی می¬ماند که چرخ گردش پول در سرمایه¬گذاری¬ها را معکوس می¬کند. یعنی در شرایط فعلی بانک¬ها که برای دریافت اقساط وام¬هایشان به درد چه کنم گرفتارند با دو مشکل مواجه می-شوند.
یکم، خروج پول از دفترچه¬های پس¬انداز درازمدت که بانک¬ها را با رکود و کاهش شدید نقدینگی مواجه می¬کند.
دوم، عدم درآمد ناشی از سودهای بالا که امروز بخش¬هایی از هزینه¬ها را تأمین می¬کند اما آنچه اینک مهم¬تر از این مسایل مورد بحث است و حرکتی الزام¬آور می¬نماید ایجاد اشتغال از طریق سرمایه¬گذاری است و تا سرمایه¬ها به صورت نقدینگی در بازار به گردش نیایند سرمایه¬گذاری انجام نمی¬شود و کارگاه¬های تولیدی و کارخانجات نمی¬توانند تأسیس شوند و یا تولیداتشان را به فروش برسانند.
مسأله دیگر تنظیم نیازهای بازار است که متأسفانه رابطه غیرمستقیم با صادرات کالاها و فرآورده¬های غیرنفتی دارد. بدین معنی که وقتی بازار صادرات به خارج داغ می¬شود؛ به علت عدم تعادل بین عرضه و تقاضا و کمبود عرضه در بازار برای خریداران داخلی گرانی در پی دارد.
و اما بعد:
وقتی برنامه¬ریزی¬های اقتصادی دولت بدون توجه به منابع و موانع موجود باشد و حالت تدافعی به خود بگیرد، انبساط و انقباض تزریق نقدینگی به کندی عملی می¬شود و شرایط فعلی را پدید می¬آورد زیرا به هر اداره، ارگان، نهاد و یا شرکت دولتی و بخش خصوصی مراجعه می¬کنیم از بی¬پولی و کمبود نقدینگی می¬نالد و بازار دچار سونامی بی¬اعتمادی است؛ زیرا چک¬های برگشتی و عدم توانایی کارآفرین¬ها در پرداخت دیون خود هر نوع سرمایه-گذاری را با تردید مواجه کرده است.
و اما بعدتر:
فرهنگ¬سازی و استمرار آموزش و آگاهی¬های لازم از طریق رسانه¬ها نخست نیاز به تقویت و قدرت بخشیدن به آنها دارد و دوم ارزیابی از کار آنها به منظور تشخیص میزان توان رسانه¬ها در تأثیرگذاری و مدیریت بر افکار عمومی.
سؤال
آیا دولت تاکنون پاسخ این سؤال را دنبال کرده که مطبوعات و رسانه¬های داخلی اعم از رسانه¬های دیداری و شنیداری و یا متولیان خبرگزاری¬ها و فضاهای مجازی میزان توان تأثیرگذاری¬شان بر افکار عمومی چه میزان است؟
آیا دولت¬ها در این اندیشه بوده¬اند که چگونه باید میزان تأثیرگذاری¬ها را افزایش دهند؟
به نظر می¬رسد تاکنون کسی به دنبال پاسخ این سؤالات نبوده و یا پاسخی کاوشگرانه به آن نداده است. حتی میزان تأثیرگذاری خطبه¬ها و سخنان سخنرانان مذهبی در تحقق هدف¬های مورد نظر هم ارزیابی نشده است. اما از آنتن¬های ماهواره¬ای پشت بام¬ها می¬توان میزان تأثیرگذاری شبکه¬های ایران¬ستیز را تشخیص داد.
با چنین وضعیتی دولت می¬باید در عملکرد گذشته و نگاه خود به نیازها و خواسته¬های روز مردم تجدیدنظر نماید تا افکار عمومی را در فرهنگ¬سازی برای اقتصاد مقاومتی تقویت کند.
تربیت نسل فردا در آموزش و پرورش، تشویق سرمایه¬گذاران برای سرمایه¬گذاری، ایجاد اشتغال و همزیستی مسالمت¬آمیز به منظور کاهش جرایم و تخلفات با خود همراه نماید؛ زیرا هیچ نظمی پایدار نمی¬ماند و هیچ قانونی اجرایی نمی¬شود مگر مردم به آن باور داشته و فواید آنها را درک کرده باشند زیرا یکی از زیرساخت¬های حاکمیت دموکراتیک و به تعبیر دیگر مردم¬سالاری حتی از نوع دینی آن تن دادن به قانون و اجرایی شدن آن است.
والسلام