سرمقاله سردبیر اسماعیل عسلی ۲۰ مرداد ۱۳۹۹
پیشه ای عاشقانه

تاثیر احساس هم سرنوشتی بر فراگیری استفاده از ماسک جلوه ای از واکنشی ملی به یک بحران را در اقصا نقاط کشور به نمایش گذاشت . بدون تردید این الگوی رفتاری در آینده به عنوان جنبشی همگانی با دستاوردهایی خیره کننده مورد استناد قرار خواهد گرفت که زمینه ی تسری چنین حرکتی را به سایر بحران ها فراهم خواهد ساخت . همگرایی و همپوشانی طیف های گوناگون اجتماعی برای باوراندن لزوم همکاری مردم در جهت اجرای دستورالعمل های تصویب
شده در ستاد کشوری شکل گرفته برای مقابله با کرونا مثال زدنی بود . اگر به دنبال رتبه بندی میزان تاثیرگذاری مولفه های گوناگون بر ترغیب مردم به همکاری باشیم ابتدا باید به سراغ اخبار و گزارش هایی برویم که در سراسر جهان تهیه شده بود و آثار مخرب ابتلا به کرونا را به نمایش می گذاشت . در این زمینه رسانه های دیداری و شنیداری در رتبه ی نخست تاثیرگذاری قرار دارند و به تبع آنها رسانه های مکتوب و فضای مجازی و اینترنت و ماهواره ها نیز به ایفای نقش پرداختند هر چند آغشتن برخی تحلیل ها به سیاست خصوصا در فضای مجازی و وحشت انگیزی های صورت گرفته و توصیه های غیرعلمی را می توان از نقاط ضعف این موج خبری تلقی کرد .
رتبه ی بعدی تاثیرگذاری بر افکار عمومی در خصوص فراخواندن مردم به متخصصان و پزشکان و کادر درمانی تعلق دارد زیرا نگاه تخصصی به امور گوناگون تدریجا در جامعه ی ما در حال نهادینه شدن است . امروزه مردم از گوش دادن به سخنان کسانی که در تمامی زمینه ها اظهار نظر می کنند بیزارند و ترجیح می دهند هر کسی در همان زمینه ای که تخصص دارد سخن بگوید . گذشت آن زمانی که مردم شخصی را علامه ی دهر می دانستند و تصور می کردند چنین شخصی می تواند پاسخگوی تمامی پرسش ها باشد . لذا همین که چهره های شناخته شده در حوزه ی دانش پزشکی از طرق گوناگون وارد عرصه ی اطلاع رسانی شدند و تبعات جبران ناپذیر خودداری از رعایت پروتکل های بهداشتی را یادآور گردیدند و با تبیین علمی و تشریح نتایج آزمایش های صورت گرفته و تجارب کسب شده مردم را با خود همراه کردند ، خیابانها و فروشگاه ها خلوت شد و اتوبوس ها از حرکت باز ایستادند !
رتبه ی بعدی تاثیرگذاری به شخصیت هایی تعلق دارد که دارای نفوذ معنوی هستند . برای برخورداری ازنفوذ معنوی الزاما نباید در کسوت خاصی بود ، هر کسی که جایگاهی در دل و دیده ی مردم داشته باشد دارای قدرت معنوی است . این شخصیت ها با صدور بیانیه ها و بهره گیری از تریبونی که در اختیار داشتند ، طیف های مخاطب خود را به تبعیت از دستورالعمل های بهداشتی فراخواندند و محدود افراد بی اعتنا به پروتکل های بهداشتی را به انزوا کشانیدند تا آنجا که حتی مناسک حج هم که در ردیف واجبات مورد تاکید در قرآن بود نیز تعطیل شد و با محدودیت بسیار و در حد نمادین برگزار گردید .
ارائه ی آمار لحظه ای از ابتلای جهانی به کرونا موجب شد که مردم مسیر حرکت ویروس و گستره ی پیشروی آن را درک کرده و به موازات آن دانشمندان علوم پزشکی به منظور اصلاح برخی باورهای غلط در خصوص تاثیر سن ، گرما ، مصرف برخی داروهای سنتی و مصونیت برخی گروه های خونی به روشنگری بپردازند تا هیچ فردی خود را مصون از ابتلا به کووید ۱۹ نداند . در همین ارتباط برخی از کارشناسان شیوه های گوناگون ابتلا را تشریح کردند و به آموزش مردم برای پیشگیری پرداختند .
حمایت عاطفی و روحی و روانی از کادر درمانی در سراسر جهان خصوصا ایران موجب بالا رفتن ضریب مسئولیت پذیری تمامی عوامل درگیر با بیماری کرونا شد تا آنجا که حتی کارگران شاغل در انبار کپسول های اکسیژن نیز از قلم نیفتادند و ترانه ها و سرودهای برانگیزاننده ای در مراکز گوناگون صدا و سیما تولید شد که آثار انکار ناپذیری بر افزایش روحیه کادر درمانی داشت .
از آنجایی که تاثیر کرونا بر رکود و تورم و بیکاری به عنوان واقعیتی تلخ رخ نشان داد مانند همیشه خیرین و نیکوکاران به میدان آمدند و دولت و نهادها نیز همراهی کردند که البته در این زمینه هنوز کارهای بر زمین مانده ی زیادی وجود دارد اما در عین حال نباید از نظر دورداشت که اگر به طیف های آسیب دیده از کرونا در بحث معیشت رسیدگی نشود جمع کردن و ساماندهی آثار اجتماعی و امنیتی آن آسان نیست و حتی با توجه به اثار درازمدت کرونا بر کاهش قدرت خرید طبقات محروم ، کمک های مومنانه حتی پس از تولید واکسن کرونا نیز باید تا مدتی ادامه داشته باشد .
البته نباید از خیرات و برکات هجوم کرونا و تاثیر آن بر تغییر شرایط منطقه ای و بین المللی غافل بود . شاید هنور برای داوری پیرامون آثار سیاسی و امنیتی کرونا زود باشد اما تردیدی نیست که کمترین تاثیر این ویروس ، تعریفی باشد که از این پس از قدرت ارائه می دهیم . به جرات می توان گفت که هیچ اهرم سیاسی ، نظامی ، اخلاقی و علمی نمی توانست به اندازه ی کرونا به تمامی جهانیان تفهیم کند که همه جهانیان بر یک کشتی سوار هستند . احساس هم سرنوشتی ارمغانی بود که کرونا به بشریت هدیه کرد لذا باید دید انتقال این حس از سوی شهروندان جوامع گوناگون به کانون های قدرت ، بازیگران عرصه ی سیاسی و منازعات اقتصادی را به اتخاذ چه تصمیماتی وادار خواهد ساخت و با آینده ی جهان چه خواهد کرد ؟
همه ی آنچه که گفته شد بدون قلم ، مصاحبه ، عکس و گزارش خبرنگاران و اصحاب رسانه تحقق نمی یافت . اصحاب خبر اگر یک درصد همتی که برای نشان دادن احوال دیگران به خرج می دهند از خود می گفتند روزگاری بهتر داشتند . و همین واقعیت بیانگر این حقیقت است که خبرنگاری پیشه ای عاشقانه است نه حرفه ای سوداگرانه