سرمقاله سردبیر اسماعیل عسلی ۱۵ فروردین ۱۳۹۹
ارزیابی عملکرد کرونا

سال گذشته کرونا حرف اول را زد چه در ایران و چه در جهان و رفتار و سکناتش فصل الخطاب بود ؛ این ویروس که ابتدا دست کم گرفته شد و مورد بی اعتنایی قرار گرفت ، بدون توجه به شعارها و تهدیدها و آه و ناله ها و برنامه ریزی ها و فعالیت کانون های علمی و دانشگاهی کار خودش را کرد و تا نفس داشت قربانی گرفت و هنوز هم می گیرد و خیلی ها را سر جای خودشان نشاند . بعضی ها با استناد به عملکرد ویروس کرونا یکدیگر را به باد انتقاد گرفتند و با سنگ به سراغ در چاه افتادگان رفتند و بر سرشان کوبیدند و بطور کلی بازار تخطئه کاملا گرم بود . در میدان کارزار با کرونا سیاستمداران بیش از سایر گروه ها مغلوب و سرشکسته شدند ؛ تاثیر کرونا بر چالش برانگیزترین انتخابات در آمریکا غیر قابل انکار بود ، ایجاد تشتت در اتحادیه اروپا تحت تاثیر بی برنامگی ها و وجود تبعیض در بحث توزیع اقلام بهداشتی و دارویی و واکسن ، بیش از هر زمان دیگر به چشم آمد . طب سنتی بیش از پزشکی نوین به چالش کشیده شد و برای اولین بار شخصیت های وفادار به شیوه های سنتی اداره جامعه ناگزیر به تبعیت از پروتکل های بهداشتی شدند و عبادتگاه ها و مکان های مقدس بی اعتنا به قیل و قال ها تعطیل شد . همه گیری کرونا معیار خوبی برای سنجش میزان تعهد حکومت ها به تامین تندرستی مردمشان بود .برخی دولت ها برای تامین اقلام بهداشتی و دارویی حتی دست به دزدی و تقلب زدند و برخی کشورها کار خاصی انجام ندادند . کرونا نیروهای انسانی ارزشمندی را در مراکز درمانی به مردم معرفی کرد و آزمون بزرگی برای فعالان در حوزه دانش پزشکی سراسر جهان بود . کرونا اهمیت کانون های نیکوکاری و تشکل های مردم نهاد مبتنی بر خدمتگزاری به مردم در شرایط کرونایی را بیش از همیشه آشکار ساخت و در عین حال از چهره ی کسانی که نگاه ابزاری به همه گیری کرونا در موضوع امداد رسانی داشتند و به دنبال عوامفریبی بودند ، پرده برداری کرد و نشان داد جوامعی که از نظم و همگرایی بیشتری برخوردار هستند توانایی زیادی برای مقابله با مخاطرات فراگیر دارند .
از جمله ویژگی های کرونا این بود که به آشکار شدن مشکلات ساختاری در جوامع گوناگون کمک کرد و نشان داد که اقتصاد اگرچه از منظر سیاستمداران اولویتی در خور اعتناست اما در زمان برجسته شدن تهدید هایی که تندرستی عموم مردم را نشانه می رود ، برنامه ریزی های اقتصادی نیازمند دوراندیشی و لحاظ کردن مخاطرات احتمالی است .
نقش کشورهای توسعه یافته و قدرت های بزرگ علمی و اقتصادی در تولید واکسن بار دیگر وجود فاصله ای معنا دار بین این کشورها و کشورهای عقب نگه داشته شده را به رخ کشید .
آمار بالای ابتلا و مرگ و میر شهروندان ساکن در کشورهای توسعه یافته در آمریکا ، اروپا ، روسیه ، هند و برزیل ، بیانگر عملکرد متفاوت این بیماری نسبت به سایر بیماری های واگیردار در جهان بود که نیازمند تحلیل های کارشناسانه توسط متخصصین است لذا این آمارها شاخص تعیین کننده ای برای ارزیابی عملکرد متولیان کشورها نبوده و نیست زیرا آمادگی ساکنان برخی کشورها برای ابتلا به کرونا بیشتر از ساکنان سایر سرزمین هاست و عوامل متعددی در این امر دخیل است . از گروه خونی گرفته تا کمبود برخی ویتامین ها و سبک زندگی تا تراکم جمعیت و آب و هوا و مواردی که شرح جزئیات آن در حیطه ی تخصص نویسنده این مطلب نیست.
آنچه مسلم است کرونا با همه ی خطراتی که داشت نتوانست روند زندگی را مختل کند و تمامی رفتارهای نهادینه شده در امور روزمره با اندک تفاوتی دنبال شد از عروسی و عزا گرفته تا جشن تولد و دورهمی و برگزاری آیین های ملی و مذهبی و اجرای برنامه های هنری و برپایی نمایشگاه ها و خرید و فروش و مسافرت و ….
از همه مهمتر این که رفتار بعضی ها نشان داد که گویی منتظر کرونا بودند تا منویات خود را عملی سازند ؛ از واسطه ها و کلاهبرداران گرفته تا اهل کسب و تجارت و سیاستمداران در گوشه و کنار جهان .
به نظر می رسد برای ارزیابی سود و زیان کرونایی شرکت های هواپیمایی ، بیمه ، صنعت گردشگری ، صنایع مختلف ، آموزش و پرورش ، دانشگاه ها و اماکن مذهبی هنوز زود باشد زیرا تاخت و تاز کرونا کماکان ادامه دارد .
کرونا یک کار دیگر هم کرد و آن این که همه را از پیشداوری پیرامون رویدادهای طبیعی پرهیز داد و به همین دلیل خیلی ها نمی توانند برای این مسئله به سرهم بندی موهومات بپردازند زیرا دکان خودشان هم تخته شده و ارزیابی عملکرد کرونا را دشوار ساخته است .