سرمقاله محمد عسلی ۶ تیر ۱۴۰۰
ایران فقط تهران نیست

سر بزرگی که بودجه های کشور را می بلعد و نگاه های مسئولان و سرمایه گذاران را به خود می خواند پایتخت یا همین تهران است.
کلانشهری که قارچ گونه و بدون محاسبات واقع بینانه شهری آنچنان عریض و طویل شده که گویی همه کلانشهرهای ایران را به خود ضمیمه کرده است.
تهران در کنار دماوندی که آبستن آتش فشانی و زلزله های مهیب است به شدت آسیب پذیر می نماید.
شبکه های آبرسانی و فاضلاب تهران مخازن آبهای زیرزمینی را آلوده کرده و بیم آن می رود که شهر در فرونشست توان پایداری نداشته باشد.
برج های سر به فلک کشیده ای که با فروش تراکم ایجاد شده اند به ویژه در غرب تهران راه نفوذ بادها را بسته و باعث توقف آلاینده ها در آسمان شهر شده اند.
تراکم جمعیت، ترافیک و تراکم اتومبیل ها، آلودگی هوای تهران که ناشی از سرازیر کردن اتومبیل های وطنی به داخل شهر است و مراودات و تعاملات شهروندان برای دسترسی به درآمد بیشتری که تهران را شاخص تدارک بازارهای کشور نموده از یک سو و از دیگر سوی زندگی آپارتمان نشینی و روش زندگی ماشینی بیماری های جسمی و روانی را تشدید نموده انتظارات مردم از دولت را افزایش داده و عشق به زندگی را صوری و بوالهوسانه کرده است.
سهم شهر از بودجه های فرهنگی هم سهم قابل توجهی است و به قطعه یخی می ماند که وقتی مسافت طولانی را طی می کند تا به شمال یا جنوب و شرق و غرب ایران برسد دیگر وجود ندارد. فرهنگ تهرانی بودن تا آنجا به دل نشسته که شهرستانی هایی که به تهران کوچ کرده اند هم دیگر خود را شهرستانی نمی دانند.
ایجاد تمامی امکانات فیزیکی و دسترسی به وزارتخانه ها و ادارات تعیین کننده و تأمین کننده معیشت مردم در تهران توانمندی ها و خلاقیت های دیگر نقاط ایران را به سایه برده و همه نگاه ها را به تهران سوق داده است.
حتی درآمدهای اداراتی چون ثبت، دادگستری، گمرکات، پست و امثالهم به حساب خزانه واریز می شود و به صورت قطره چکانی برای رفع مایحتاج ادارات عودت داده می شود. رشد بی رویه و قارچ گونه تهران مسئولان شهر و شهرداری تهران را برای رفع نیازهای فوری در حالت تدافعی قرار داده است.
مدیران و کارگزاران و سرمایه دارانی که از خود همت و شجاعتی نشان داده اند و به اصطلاح مدیران موفقی بوده اند به تهران کوچ کرده تحقق آمال و آرزوهای خود را سکونت در تهران دانسته اند.
تهران محوری همانند معلم محوری در آموزش و پرورش ایران، نتایج مطلوب و مؤثری به جای نگذاشته مردم را با نگاه به مرکز و تقاضای کمک از آنجا بار آورده است به نحوی که مردم پیوسته دستشان به سوی مرکز دراز است.
تهران محوری و اصالت دادن به پایتخت، قدرت خلاقیت و استعداد شهروندان و روستائیان دیگر نقاط کشور را زیر سایه برده علیرغم اینکه اکثریت نخبگان کشور چه در تهران باشند و چه در دیگر شهرها و نقاط روستایی بعضا ناشناخته مانده و کمتر از توانمندی آنها استفاده می شود.
وقتی در تهران رونق کار و کاسبی و امکانات کاریابی و گره گشایی بیشتر باشد، گدایان تهران هم برای گدایی، حرفه ای کار می کنند و به گونه ای گدایی می کنند که به قول خودشان محتاج خلق نشوند.
جا دارد دولت جدید چنان برنامه ریزی و سازماندهی کند که توجه بیشتری به شهرستانها و روستاها بشود تا سیل مهاجرت به تهران و کلانشهرها کاهش یابد.
مصوبات جدید افزایش ۳۹ درصدی دستمزد کارگران هرچند به کارخانجات و ادارات و سازمانهای دولتی فشار چندی وارد نمی کند اما کارگاه های کوچک و ناتوان شهرستانها را به تعطیلی می کشاند و بیکاری بیشتر را دامن می زند.
اگر به استانها اجازه داده شود که براساس توانمندی های کارگاه های کوچک و میزان درآمد و تولیدات آنها و افزایش و کاهش نیازمندی ها دستمزد کارگران را تعیین نمایند نظام داد و ستدها آسیب نمی بینند و بازار به تعادل می رسد و گرانی زندگی در پایتخت به سایر شهرهای ایران تحمیل نمی شود. زیرا بسیاری از هزینه های گران زندگی در تهران با هزینه های زندگی در نقاط دیگر کشور تفاوت دارد.
نباید زندگی در تهران امتیازی محسوب شود که سیل مهاجران را پذیرا شود و در کنار برج های برآمده از دل پول و ثروت های بادآورده و کاخ نشین ها حلبی آبادها و کوخ نشینانی در گوشه و کنار پدید آیند.
عدالت اجتماعی و تبعیض و رتبه بندی، توجهات به شهرستانها را برنمی تابد. ایران سرزمینی است با مرزهای گسترده که اقوام و مردمان سخت کوش را در کنار هم به وحدت و یکدلی عادت داده و عشق به زندگی را در دل آنان رویانده است. این وحدت و همدلی در صورت توجه دولت به اختصاص بودجه های درخور برای رونق کار و اشتغال مانا می شود.
حتی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی هم آنقدر که در توزیع بودجه های مطبوعاتی به تهران توجه دارد به شهرستان ها عنایتی ندارد. هرچند تولید کالای فرهنگی به هر دلیل در شهرستانها گران تر است زیرا به علت محدودیت ها و فاصله های رفت و آمد و حضور نیروهای فنی در تهران برای تأمین نیازمندی های شهرستانی دستمزد بیشتری را طلب می کنند.
امید می رود دولت آقای رئیسی به این مهمات توجه کند و طرحی نو دراندازد تا شهرستانها و کلانشهرهای ایران از توسعه و رشد بیشتری برخوردار شوند.
والسلام