سرمقاله سردبیر “اسماعیل عسلی” ۲۱ مهر ۱۴۰۰
نشانه ای خوب

زمانی که اعتدال نه در پوشش یک جناح سیاسی بلکه در قامت رویکردی واقع گرایانه در دستور کار دولتمردان قرار می گیرد امیدواری ها برای رسیدن به توازن در راستای تلاش برای توسعه ی همه جانبه جوانه می زند . هم اکنون نشانه های بهره گیری از تجارب تلخ خودنمایی می کند شاید تلاش برای به کار گیری نیروهای جوان با چنین هدفی دنبال می شودچرا که نیروهای جوان بدهکار دیدگاه های نخ نما شده ی گذشته نیستند و بهره گیری از نیروهای جوان تحصیلکرده گونه ای استقبال از نیروهای تکنوکرات و در عین حال پای بند به ارزش ها نیز تلقی می شود که با هدف پیشگیری از سیاسی کاری های بازاری دنبال می گردد . ظرف چند دهه ی گذشته شاهد جابجایی آرمانگرایان و مجریان واقع بین شده ای بودیم که به شکلی ناگزیر به سمت درک منافع ملی سوق داده شدند اما تعریف قابل دفاعی از منافع ملی نداشتند . مسلما کسانی که با توجه به معیارهای اخلاقی و ارزشی ، عملکردهای اقتصادی و سیاسی را مورد ارزیابی قرار می  دهند در برزخ تکلیف مندی و نتیجه گرایی متوقف می مانند . عمل به تکلیف صرف نظر از نتیجه ی آن رفتاری متشرعانه و مبتنی بر نگاهی سنتی و محافظه کارانه است اما کسانی که با چنین نگاهی به میدان سیاست قدم می گذارند ناگهان در برابر مطالبات عمومی که چشمداشتی نتیجه گرایانه از مواضع سیاسی و عملکردها در حوزه اجرایی و اقتصادی دارند مواجه می شوند  در چنین شرایطی، احساس می کنند که عمل به تکلیف بدون توجه به نتایج و دستاوردهای آن مجریان را به گوشه ی رینگ می برد و منتقدان نتیجه گرا با نوازش های پی در پی از آن ها می خواهند که پاسخگوی مطالبات عمومی باشند . اینجاست که دولت های آرمانگرا نیز تدریجا به سمت نتیجه گرایی سوق داده می شوند و شاهد ایجاد شکافی بین آرمانگرایان و نتیجه گرایان هستیم تا جایی که حتی محافظه کارترین گروه های اجرایی هم از انتقادات تند نتیجه گرایان در امان نیستند .
نتایج کمی انتخابات ۱۴۰۰ چربش کفه ی حق به جانب بودن طرفداران نتیجه بخشی تلاش ها در حوزه های اجرایی را نشان داد و دولتمردان مصمم شدند به سمت و سوی نگاه افکار عمومی  توجه بیشتری داشته باشند . نگاه نتیجه گرایانه به عملکرد دولت ها پس از تنگ تر شدن دایره ی تحریم ها عمدتا متوجه مواضع منطقه ای و جهانی است به این معنا که منتقدان در مقام یک ارزیاب ، الگوهای بیرونی را مطمح نظر قرار می دهند و انتظار دارند ایران نیز مانند اغلب کشورها ، به دنبال اهداف اقتصادی در موضع گیری های منطقه ای و جهانی خود باشد . متقابلا تحلیلگرانی هم هستند که نگاهی دراز مدت به نتایج موضع گیری های منطقه ای و جهانی ایران دارند . تاکنون شاهد ارائه ی مدارکی که نشان دهنده ی میزان هزینه های صرف شده در موضع گیری های منطقه ای ایران باشد نبوده ایم . در واقع بده و بستان هایی که در چارچوب مناسبات سیاسی با دوستان منطقه ای صورت می گیرد ترکیبی از کمک های مادی و معنوی با انگیزه ی صدور انقلاب و نهادینه کردن فرهنگ مقاومت است و از آنجایی که یارگیری در میان کشورهای مبتلا با مشکلات سیاسی و اقتصادی صورت می گیرد ، بازخورد کلان آن چندان قابل توجه نیست !
ناگفته نماند که دست دولتمردان برای ترمیم فرهنگ گفت و گو با مردم و خواص جامعه در داخل کشور باز است ؛ ضمن این که پالس های ارسالی از طریق تربیون های رسمی نیز بر تجدید نظر در سیاست های داخلی در حوزه ی فرهنگ و اقتصاد تاکید دارد . گفته می شود که از دیدگاه های نو و راهگشا استقبال خواهد شد و رسانه ها می توانند در نقش سوت زن به کمک نهاد قضایی برای مبارزه با فساد بیایند .
همه ی اینها نشانه ی تعدیل است چرا که نه از تسامح و نه از تندروی نتیجه ای حاصل نشده و با توجه به ارتقای سطح دانش شهروندان ، مطالبات و نیازهای آنها نیز متعالی تر شده و از طرفی فضای مجازی هم به شکل گیری تشکل های مجازی مردم نهاد کمک شایانی کرده و این گونه نیست که مردم مانند گذشته تریبونی نداشته باشند و نتوانند به ابراز نظر پیرامون موضوعات مختلف بپردازند . شاید بتوان گفت که فضای مجازی به مطالبات مردم عمق و جهت داده و رسانه های رسمی که اخبارشان از چند لایه ی دیدبانی عبور می کند در برابر فضای مجازی تقریباحرفی برای گفتن ندارند هر چند نمی توان بر تمامی کنشگری های فکری و فعالیت های فرهنگی جاافتاده در فضای مجازی نیز مهر تایید زد ولی باید بپذیریم که ما در شرایطی که تشکل های مردم نهاد از تنوع و فعالیت گسترده برخوردار نبودند نیازمند پدیده ای اجتماعی نظیر فضای مجازی بودیم تا شاهد عینیت یافتن اعتدال در نظریه پردازی ها باشیم . در حال حاضر فضای مجازی در عین این که نیازمند اصلاح و ترمیم اساسی است روند اصلاح را به خوبی پیش می برد و آنچه حاصل می شود در واقع برآیند تلاقی کنشگری های جاری در فضای مجازی و فضای بیرونی است . از جمله نتایج میدان داری فضای مجازی این است که هم اکنون نه تنها مردم بلکه مسئولین هم نتیجه گرا شده اند و این نشانه ی خوبی است .