سرمقاله “محمد عسلی” ۱۴ دی ۱۴۰۰
نقش روحانیان در مبارزات ضد استعماری

از دیرباز تاکنون روحانیان یا در خدمت قدرت بوده اند و یا در خدمت مردم و با مردم.
اگر سواد به معنای خواندن و نوشتن و فهم مسائل دینی و فلسفی بوده روحانیان در مسیر تاریخ خط مقدم بوده اند اما اگر سواد به معنای کشف و اختراع و پژوهش های علمی از نوع علوم تجربی و ریاضیات بوده به ندرت می توان روحانیان را در این جایگاه قرار داد. روحانیان در طول تاریخ یا همراه شاهان بوده اند و یا در مقابل آنها قد علم کرده اند.
گاه می شده که روحانیان صاحب قدرت بوده و نبض مردم زمان خود را در دست داشته اند در زمانی که اعراب به ایران حمله کردند، مردم ایران از روحانیون زردشتی راضی نبودند و آنها را وسیله ای در دست شاه قلمداد می کردند.
نقش روحانیون شیعه در سه مقطع تاریخی، نقشی بی بدیل بوده است. یکم تحریم تنباکو توسط مجتهد به نام میرزای شیرازی نقطه عطف مبارزه با استعمار انگلیسی ها بود، وقتی حکم داد «الیوم استعمال تنباکو در حکم محاربه با امام زمان علیه السلام است» با این حکم تمامی مردم قلیان ها را شکستند و وقتی ناصرالدین شاه از همسرش تقاضای آماده سازی قلیان کرد همسر ناصرالدین شاه هم اعتراض کرد و گفت «قلیان حرام است.» و چون ناصرالدین شاه گفت: چه کسی گفته حرام است پاسخ داد: «همانکه تو را به من حلال کرده است…» نفوذ روحانیان در طول تاریخ و ذکر نمونه های آن در کوتاه نوشتار نمی گنجد. اما همین بس که انقلاب مشروطیت با اراده مردم گوش به فرمان روحانیون، مظفرالدین شاه را مجبور به امضای خواسته های مردم کرد.
نفوذ آیت ا… کاشانی در مردم به زمان نخست وزیری دکتر محمد مصدق، تاریخ تحولات سیاسی زمان محمدرضا شاه معزول را رقم زد و انقلاب اسلامی ایران با رهبری آیت ا… خمینی پیروز شد و روحانی ها مدیریت امور سیاسی و فرهنگی و اقتصادی ایران را به دست گرفتند و نهایتا انقلاب اسلامی علیرغم تصورات و تلاش های گروه ها و احزاب چپ و لائیک به ثمر نشست و بر روند سیاست جهانی تأثیر گذاشت تا به آنجا که نگاه مردم کشورهای آماده برای تحولات سیاسی متوجه نیروی مذهب نمود و حمایت های جمهوری اسلامی از مردم فلسطین و مقابله با نفوذ اسرائیل در منطقه همه حتی آمریکا و اروپا را هم متوجه تأثیرگذاری انقلاب اسلامی ایران نمود.
اگر از تاریخ تحولات سیاسی ۴۰ ساله اخیر تحلیلی کوتاه و مختصر داشته باشیم، استقلال طلبی و استعمارزدایی انقلاب اسلامی با سختی های بسیار کشورهای اسلامی را به شدت تحت تأثیر قرار داده تا آنجا که بعضی کشورهای اسلامی مانند عراق در زمان صدام و عربستان و متحدانش با جمهوری اسلامی به مقابله برخاستند اما نتیجه ای از آن همه تلاش و خرید اسلحه های گران جز هدر دادن پول و شکست خفت بار برای آنان حاصلی نداشته است.
هزینه هائی که آمریکایی ها برای شکست انقلاب اسلامی به لحاظ جنگ نظامی و جنگ رسانه ای کرده اند و جاسوس هایی که اسرائیلی ها، انگلیسی ها و آمریکائی ها برای مقابله با جمهوری اسلامی اعزام کرده اند و تهدیدها و تحریم های ۴۳ ساله آنان هیچ کدام نتوانسته روحانیان را از اریکه قدرت بیاندازد.
سازش ناپذیری، مبارزه طلبی، استقامت ورزی و مقابله با استکبار جهانی و نفی هرگونه وابستگی به امپریالیسم غرب از ویژگی های روحانیت شیعه پس از انقلاب اسلامی در ایران است که شیعه های کشورهای لبنان، عراق، افغانستان و یمن و سوریه را نیز تحت تأثیر قرار داده است.
این سخنان به معنای بی اشتباه بودن دولت های جمهوری اسلامی در طول ۴ دهه تاریخی نیست. آزمون و خطاهایی داشته اند به ویژه در ابعاد اقتصادی که ناشی از فشارهای سیاسی و اقتصادی غربی ها و ضعف بعضی مدیریت ها در امور اقتصادی بوده است. همین مسئله مردم را برای خواسته های اقتصادی خود به خیابان ها کشانده و از مسئولان خواسته اند با تورم و گرانی ها مقابله کنند و برای رفع مشکلات اقتصادی طرحی نو دراندازند.
به هر تقدیر علیرغم تمامی ضعف و قوت های روحانیون در اداره مملکت، نقش ضد استعماری آنان در مقابله با مخالفان جمهوری اسلامی به ویژه آمریکا و کشورهای اروپائی را نمی توان نادیده گرفت تا به آنجا که در برابر فشارهای سخت آمریکا و اروپا و کشورهای منطقه توانسته اند تمامیت ارضی کشور را حفظ کنند و دانش انرژی  هسته ای را بومی نمایند و غنی سازی اورانیوم را برای مصارف مورد نیاز کشور محقق سازند و مذاکرات هسته ای که در چند دوره به انجام رسانده اند و هم اینک ادامه دارد مبین تسلیم ناپذیری برای تحقق اهداف علمی به ویژه غنی سازی انرژی هسته ای است امید می رود با پیروزی ایران در این راه پرمخاطره و سخت به نتیجه برسد و روحانیون بدون فشارهای جهانی بتوانند مشکلات اقتصادی و معضلات اجتماعی مردم را حل نموده با مدیریت علمی اهداف ضداستعماری خود را پیش برند.
والسلام