یادداشت
الف – بیدار
طرح تفصیلی
این که شما احساس کنید برای انجام چه کاری در خانه، مدرسه، محیط کار و اجتماع راحت تر هستید، بیانگر گستردگی بسترهای ایجاد شده و تمهیدات اندیشیده شده برای نهادینه شدن انجام آن کار است که در واقع به منزله ایجاد راه های دسترسی به اهدافی است که نهایتاً به عنوان نتیجه برای یک رفتار تعریف می شود. مثال ملموس بسترهای ایجاد شده را می توان در طرح تفصیلی کلانشهرها جستجو کرد. چنین طرحی اگرچه ظاهراً معنایی جز جانمایی مراکز خدماتی، تفریحی، فضای سبز و تأسیسات شهری ندارد اما شهروندان بر اساس آن برای خرید خانه، رفتن به محل کار، انتخاب بازار و همچنین گذران اوقات فراغت برنامه ریزی می کنند.
وقتی ما می دانیم که برای رفتن به خانه از محل کار ناگزیر به طی مسافتی طولانی و پرتردد هستیم اما در کنار این مسیر شلوغ و طولانی یک خط ویژه اتوبوس در نظر گرفته شده که با هزینه کمتر و سرعت بیشتر طی می شود تصمیم می گیریم که از خودرو شخصی جز برای عبور و مرور در ساعات خلوت و روزهای تعطیل استفاده نکنیم. همان روشی که در تهران پیاده شده و جواب گرفته و حتی بسیاری از شهروندان متمول و برخوردار از امکانات فراوان نیز ترجیح می دهند که از وسایط نقلیه عمومی استفاده کنند.
عبور از بولوارها و خیابان های عریض که خودروها با سرعت زیاد در آن حرکت می کنند برای عابرین پیاده خطرناک است. مهندسین شهری با در نظر گرفتن راهکارهایی که جنبه ی تشویقی و تنبیهی دارد تلاش می کنند از یک سو با احداث گذرگاه عابر پیاده و برقی کردن پله های آن که تشویق کننده و برانگیزاننده است و از سوی دیگر با نرده کشی و ایجاد مانع در وسط خیابان که تنبیه کننده و بازدارنده است در راستای هنجارمندسازی رفتار شهروندان گام بردارند. (ادامه…)