یادداشت
محمد عسلی
اسکناس ای اسکناس ای اسکناس…
اسکناس در زبان فرانسه Assignas نامیده می‏شود که به معنای تضمین پرداخت وجه از طرف دولت است. روس‏ها نام آن را اَسنگیاف گذاشتند که در زمان حکومت فتحعلی‏شاه قاجار در ایران به صورت اسکناس درآمد.
قدیمی‏ترین اسکناس شناخته شده در ایران، اسکناس یک درهمی منقش به لا اله الا الله و محمد رسول‏الله می‏باشد که در زمان فرمانروایی کی‏تون مغول به سال ۶۹۳ هجری قمری در تبریز به چاپ رسیده و به نام چاومبارک موسوم بوده است.*
و اما بعد:
گفته شده پس از آنکه گوتنبرگ دستگاه چاپ را اختراع کرد اولین کشوری که به جای ضرب سکه طلا و نقره اسکناس چاپ کرد و به گردش اقتصاد و بازار کمک کرد آلمان‏ بود زیرا مشاهده می‏کردند که سکه‏های طلا توسط یهودیان به شمش تبدیل شده و به آمریکا ارسال می‏شود.
استدلال آلمان‏ها این بود که پشتوانه اسکناس یا پول کاغذی کار و صنعت است و دولت تضمین پرداخت وجه آن را تقبل کرده است. پس از آلمان سایر کشورهای آمریکایی و اروپایی هم مبادرت به چاپ اسکناس کردند و اسکناس در سایر کشورهای جهان متداول گردید.
قبل از رسمیت یافتن اسکناس معاملات یا کالا به کالا بود و یا با سکه‏های مفرغی، مسی، نقره‏ای و طلا داد و ستد می‏شد، شاهد آن سکه‏های کشف شده دوران باستان و قبل از آن است که نمونه‏های آنها در موزه‏ها جا خوش کرده‏اند.
آنچه مسلم است به دلیل محدودیت و در انحصار داشتن ضرب سکه توسط حکمرانان تقلب در ضرب سکه و یا تقلبات دیگری که امروز در چاپ تقلبی اسکناس و یا اختلاس‏های کلان صورت می‏گیرد در گذشته معمول نبوده و یا کشف نشده.
سید اشرف‏الدین حسینی مدیر روزنامه نسیم شمال در نقد اسکناس شعر معروفی دارد که مطلع آن این است: (ادامه…)