سرمقاله
محمد عسلی
آزادی و تولید فرهنگی
در مراسم تجلیل از استاد سید عبدالعلی دستغیب نویسنده مترجم و منتقد شهیر شیرازی تنی چند از فرهنگوران، نویسندگان و مسئولین پیرامون شخصیت و آثار قلمی وی سخنان بحقی ایراد نمودند و در پایان استاد دستغیب مطالبی خطاب به وزیر ارشاد آقای صالحی امیری ایراد کرد که فراز آن این سخن بود. «تولیدات فرهنگی در سایه آزادی به دست میآید، آزادی بیان، آزادی اندیشه و…»
و اما بعد:
در مقوله آزادی سخن بسیار رفته است اما آنچه مهم است فضای آزاد برای تنفس کلماتی است که بتواند بیان درد کند و واقعیتهای جامعه را تحلیل و بیان نماید تا خلاقیتها بروز نماید و مردم از آنچه در جامعه و اندیشهها میگذرد آگاه گردند و حاکمیت برای اصلاح امور برنامهریزی واقعبینانه داشته باشد.
آزادی میدان ظهور و بروز خلاقیتها و توانمندیهای هنری است. محدودیتهایی که بعضاً شاهد آنیم مجال ظهور اراده خلاق را تهدید میکند.
اسلام دینی است که صراحتاً در قرآن آورده: «فبشر عبادی الذین یستمعون القول فیتبِّعون احسنه» [بشارت ده بندگان مرا آنها که گفتهها را گوش میکنند و بهترین آن را انتخاب مینمایند.]
این آیه شریفه آزادی بیان را در اسلام تضمین کرده است و اصل ۲۴ قانون اساسی جمهوری اسلامی ایران هم اشعار میدارد: «نشریات و مطبوعات در بیان مطالب آزادند مگر آنکه مخل به مبانی اسلام یا حقوق عمومی باشد. تفصیل آن را قانون معین میکند.»
در مورد آزادی عقیده و اندیشه هم در اصل ۲۳ قانون اساسی آمده است: «تفتیش عقاید ممنوع است و هیچکس را نمیتوان به صرف داشتن عقیدهای مورد تعرض و مؤاخذه قرار داد.»
پس اگر اعتراض یا شکوهای از جانب نویسندگان، هنرمندان و یا خطبا هست به علت عدم قوانین صریح نیست، بلکه جو حاکم و روحیهی انتقادناپذیری مسئولان هست و بعضی عملکردها و حرکاتی که اصالت نظام و قانون اساسی را زیر سؤال میبرد و یا اسلام را به گونهای در عمل معرفی میکند که در واقع ناقص یا ابتر است.
و اما بعدتر: (ادامه…)
- شنبه ۲۵ دی ۱۳۹۵
- سرمقاله
