سرمقاله
اسماعیل عسلی
انگار نه انگار
نام برخی از شهرها با عناوینی همراه است که ظاهراً به قصد متمایز کردن آنها از شهرهای دیگر کارسازی شده است. می گویند استهبان نجف کوچک یا شهر قرآنی است. شیراز سومین حرم اهل بیت یا پایتخت فرهنگی ایران است، دشت ارژن خاستگاه سلمان فارسی است هر چند شهرهای دیگری از جمله رامهرمز و جی اصفهان نیز از گذشته های دور به عنوان زادگاه سلمان سندیت و شهرت بیشتری داشته اند و دارند. می گویند شهر داراب شهر امام حسن مجتبی (ع) است و داستانش هم به صلحنامه ایشان با معاویه بر می گردد که در بند چهارم آن عواید حکومتی مربوط به دارابگرد به بازماندگان شهدای جنگ صفین و جمل تعلق می گیرد و امام حسن (ع) نیز وجوهات جمع آوری شده را بین بازماندگان شهدا تقسیم می کردند و از این جهت که مردم برای طرح درخواست خود در این مورد ابتدا به عباس ابن علی (ع) مراجعه می کردند تا ایشان نامشان را ثبت کند و برای تقسیم وجوهات برنامه ریزی نماید به ایشان باب الحوایج می گفتند! بگذریم. کازرون شهر سبز، اوز شهر آب انبارها و… به همین ترتیب پا به هر شهرستان از فارس که می گذاریم می بینیم بر ورودی هر شهر تابلو و یا نمادی نصب کرده اند و لقب و عنوانی برای آن تدارک دیده اند که در واقع بیشتر بار معنوی و فرهنگی دارد و از طرفی وجود آثار باستانی و تاریخی لقب مهد تمدن را برای بسیاری از شهرستان های فارس به ارمغان آورده است که به آن می بالند و افتخار می کنند.
اگر چه همگان انتظار دارند که چنین عناوینی دارای دستاوردهای عینی معنوی و فرهنگی و اقتصادی باشد اما آمارهای مربوط به کاستی های فرهنگی و اجتماعی و اخلاقی و اقتصادی حکایت از آن دارد که این گونه نیست. در این صورت این پرسش مطرح می شود که آیا این عناوین را صرفاً برای متمایز کردن شهرها از یکدیگر مطرح می کنند و دستاورد دیگری ندارد؟ اساساً این که عنوان مطرح شده برای یک شهر فاقد بازخوردهای عینی باشد سؤال برانگیز است و نشان می دهد که عناوینی از این دست یا برای ظرفیت سازی و بسترآفرینی است که هنوز تحقق نیافته و یا موج و مسابقه ای است که بین شهرها راه افتاده و موجب خوشایندی و دلخوشی شهروندانش می شود وگرنه در بسیاری از شاخص ها نیز تفاوت معناداری بین شهرهای عنوان دار و بی عنوان به چشم نمی خورد در حالی که ما منطقاً انتظار داریم که بین عناوینی که برای هر شهر و دیاری در نظر می گیرند و رفتار شهروندان رابطه ای معقول و منطقی برقرار باشد (ادامه…)