سرمقاله
اسماعیل عسلی
طعم تلخ روایت های تاریخی
با پایان یافتن فصل امتحانات اوقات فراغت دانش آموزان آغاز می‌شود و از جمله فعالیت‌های مثبتی که هر نوجوان و جوان می‌تواند داشته باشد مطالعه است اعم از این که مطالعه در منزل صورت گیرد، در کتابخانه باشد و یا این که در آزمایشگاه و محیط طبیعی، هر چه هست تابستان نباید موجب انقطاع ذهن و حافظه‌ی دانش‌آموزان از موضوع یادگیری شود. حتی یادگیری می‌تواند در مراکز صنعتی، زمین زراعتی یا کارگاه‌های صنایع دستی تحقق پیدا کند. یادگیری زمانی محقق می‌شود که ما شاهد ایجاد ارزش افزوده در ذهن و زبان و کسب تجارب عملی باشیم. شواهد و نشانه‌های زیادی وجود دارد که بیانگر فاصله‌ی غیرقابل توجیه عموم مردم خصوصاً نسل جوان از کتاب است. در واقع مطالعه در فهرست عادات خوب اکثریت مردم وجود ندارد! اگر مطالعه در جامعه‌ی ما نهادینه شده بود، گشت و گذار و پرسه‌های کم دستاورد در فضای مجازی نمی‌توانست به آن آسیب برساند کما این که سرانه مطالعه در کشورهای توسعه یافته علی‌رغم رواج فضای مجازی کاهش نیافته و کتاب‌ها و روزنامه‌ها همچنان با تیراژهای بالا منتشر می‌شوند؛ اما از آنجایی که انقلاب فرهنگی به معنای واقعی آن در ایران رخ نداده و تغییرات فرهنگی مثل بسیاری تغییرات دیگر بر روی امواج هیجانی و گذرا سوار بوده و عمقی نداشته طبیعتاً نباید انتظار داشته باشیم که پس از سال‌ها حاکمیت فرهنگ شفاهی بر این مرز و بوم، شاهد رواج کتابخوانی و درک ضرورت آن از سوی عموم مردم باشیم به نحوی که این عادت مقدس آنها را وادار سازد حتی در بدترین شرایط اقتصادی نیز دست از مطالعه بر ندارند و خود را از این نعمت بزرگ محروم نکنند. ناگفته پیداست که توفیق مطالعه صرفاً در گرو هزینه کردن پول نیست و گاهی همین که وقت و حواس خود را هزینه کنیم به راحتی می‌توانیم با مراجعه به کتابخانه‌های عمومی نیاز خود را در بسیاری از زمینه‌ها برطرف سازیم در حالی که هم اکنون بهترین نوع استفاده از کتابخانه‌های عمومی حضور جوانان در محیطی ساکت برای مرور دروس امتحانات نهایی و کنکور است و خیلی کم اتفاق می‌افتد که کتابخانه‌های عمومی به علت فراوانی تقاضای کتاب اعلام کمبود کنند مگر در مواردی که یک معلم یا استاد دانشگاه کتابی را برای مطالعه و کنفرانس اجباری به دانش‌آموزان یا دانشجویان معرفی کرده باشند و آنها بخواهند برای مطالعه و نت‌برداری بدون پرداخت هزینه از آن استفاده کنند. (ادامه…)