سرمقاله اسماعیل عسلی ۵ شهریور ۱۳۹۹
نگاه نتیجه گرایانه

نگاه نتیجه گرایانه مردم به رفتار مسئولین در دراز مدت به نهادینه شدن مردم سالاری می انجامد . تردیدی نیست که مردم سالاری به دنبال انقلاب و جابجایی قدرت صورت نمی گیرد خصوصا در انقلاب های ایدئولوژیک که با افت و خیزها و جرح و تعدیل های فراوان و قبض و بسط هایی در خور تامل و ریزش ها و رویش های متعدد مواجه هستند ، مردم سالاری مانند زورقی که بر روی امواج قرار گرفته بالا و پایین می رود . مردم سالاری مولفه های گوناگونی دارد که نیازمند نهادینه شدن و همسویی با رفتارها و مناسبات اجتماعی و فعالیت های اقتصادی و جهت گیری های فرهنگی است و بسیار زمانبر است . شاید تعریف و تمجیدهایی که از پشت تریبون ها و نشست ها و کنفرانس ها و آیین ها و مناسبت ها از مردم سالاری و نتایج و پیامدهای آن صورت گرفته این توهم را به وجود آورده که چنین پدیده ای به صورت تام و تمام نمود پیدا کرده و تحقق یافته است در حالی که خواص بی خبر نیستند و اهل اطلاع نیز بارها گفته اند که مردم سالاری نیازمند طی شدن پروسه ای چند ده ساله بلکه بیشتر است . اصولا تصور این که جامعه ی ما جامعه ای مردمسالار است موجب ایجاد توقع می شود ! ما هنوز در پیچ و خم قوانین انتخاباتی که در معرض چالش های ناشی از اعمال سلیقه ها و مهمیز توصیه هاست ، دست و پنجه نرم می کنیم ! نزدیک به دو دهه می شود که بحث الزامات مردم سالاری دینی در اتاق های فکر کلید زده شده و باب آن را باز کرده اند آن هم در حالی که پیوست دینی برای مردم سالاری آن را از نمونه های دیگر متمایز می کند و طبیعتا نباید به دنبال الگویی خارجی برای آن بود . اصولا در میان طیف متشرع مناسبات پلکانی برقرار است یعنی این که هر فرد زیر مجموعه ی گروهی است که آن گروه خود زیر مجموعه ی بخشی دیگر است و این سلسله مراتب تا رسیدن به نوک هرم ادامه می یابد و این مسئله در کنار محاسنی که دارد ، با ویژگی هایی همراه می شود که از فراگیری چتر آن می کاهد و طیف هایی از مردم را پوشش نمی دهد . از همین رو به شکل گیری نحله های فکری و گروه های عمل کننده ای می انجامد که همسویی آنها در گرو نزدیکی شخصیت های بالا دستی به یکدیگر است و این ویژگی مهمترین شاخصه ی مردم سالاری که نظام شورایی باشد را تحت تاثیر قرار می دهد . (ادامه…)