سرمقاله محمد عسلی

یکی در بیابان سگی تشنه یافت

اخلاقمداری ،ابعاد گستردهای دارد و موضوعات مختلفی را شامل می    شود چنانکه گاه انسان در اعمال دو موضوع اخلاقی دچار تضاد میشود که کدام را بر دیگری ترجیح دهد آنچه در طبیعت معیار اخلاقمداری و کرامت و بزرگواری است که چه بسا در یک کودک زنده است و در پیری مرده … سعدی در بوستان یک باب را به احسان و نیکی اختصاص داده که نه فقط احساس همدلی را نسبت به انسانها در تمثیل  های مانا و دلچسب بیان میکند بلکه احسان نسبت به حیوانات را هم از نظر دور نمی    دارد پاداش آب دادن به سگی تشنه و ناتوان در بیابان را پاداشی در حد بخشش تمامی    گناهان توسط خدایی می    داند که از این عمل پسندیده کمال رضایت را دارد.
نمونه  های دیگری هم از این دست در بوستان و گلستان هست که همه با الهام از قرآن و سنت پیامبر صلی الله و ائمه علیه السلام به زیور شعر یا نثر مسجع آراسته شده اند از محتوای آیاتی که در این موضوع نازل شده اند چنین برمی    آید که خداوند ضمن این که نتیجه بخشش و کرامت انسان  ها را مد نظر داشته به تربیت و رفتار نهادینه شده انسانها در طول نیز زندگی توجه داشته است از این رو کرامت ، بخشش ، تعاون و دستگیری صرفا خاص ثروتمندان و اغنیا نیست چه بسا فقرایی که نان شب خود را با بیچارگان و همسایگان تقسیم میکنند .چه بسا انسان  هایی که در نهایت فقر و بیچارگی در اندیشه رفع فقر و نگرانی همسایه خود هستند و برعکس ثروتمندانی که پای ارادت به کمک و مساعدت بی چاره ای ندارند و اگر فقیری دست طلب بسویشان دراز کند با تکبر و تغیّر او را از خود می    دانند. (ادامه…)

سرمقاله اسماعیل عسلی ۱۸ اردیبهشت ۱۳۹۹

طبقه ی ظاهراً بی هویت

آدم  ها با انگیزه و امید نه تنها تشخص و هویت پیدا می    کنند و به برنامه ریزی روی خوش نشان می    دهند بلکه به دیگران نیز امنیت و آرامش می    بخشند اما کسانی که دورنمای امیدوارکننده ای از آینده ندارند وقتی با فرصت  های ناگهانی مواجه می    شوند ریسک پذیری بالایی از خود نشان می    دهند چرا که احتمال می    دهند دیگر چنین فرصتی دست ندهد به همین دلیل فارغ از هر گونه دور اندیشی به استقبال خطر می    روند .
تصور کنید شخصی را که مثلا در یک بازار به ولگردی و گدایی مشغول است و درآمدی نامشخص دارد ؛ این فرد در حالت طبیعی مطیع و بی آزار و منت پذیر و شاکر امکانات حداقلی است . چه بسا اسباب تفرج این و آن هم باشد به همین دلیل گاهی نیز مورد مهر و محبت و توجه ویژه افراد قرار می    گیرد . (ادامه…)

سرمقاله اسماعیل عسلی ۱۷ اردیبهشت ۱۳۹۹
تازیانه خورده ی خویش

در بحث تاریخ نویسی یا هر اثری که به دنبال رمز گشایی از زوایای پنهان رویدادهاست همواره این پرسش خودنمایی می    کند که ما در لابه لای رویدادها به دنبال چه هستیم . عموما پویش  های تاریخی که با هدف اثبات فرمولی از پیش نشان کرده دنبال می­ شود فرجام خوشی ندارد . نه این که بخواهیم بگوییم قانونی بر مناسبات اجتماعی حاکم نیست و یا رابطه ای منطقی بین آنچه رخ داده و رخ می    دهد وجود ندارد بلکه می    خواهم بگویم نگاه مبتنی بر فرضیه  های تابو شده به تاریخ نه تنها ما را به جایی نمی    رساند بلکه چه بسا ما را ناگزیر به ارائه ی تحلیلی غلط از برخی واقعیت  های غیرقابل انکار کند . لذا گاهی باید پیش از آن که بخواهی جانب کسی یا خط و ربط و جریانی را بگیری ، سعی در کشف رابطه ی علت و معلولی بین وقایع داشته باشی ؛ نظیر کاری که عبدالرحمن مجاهد نقی در کتاب ” تازیانه خورده ی خویش ” کرده است . نویسنده در این اثر قابل تامل بی آن که خود را در بازه ی زمانی خاصی محبوس کرده باشد با پیگیری مستندات مرتبط با رفتار برخی شخصیت  های فعال حزبی و سیاسی ضمن پرهیز از داوری  های جزم گرایانه. هدفی والاتر را دنبال کرده و خواننده را به پویش  های چند لایه برای رسیدن به انگیزه  های پنهان و کشف بستر رویدادها ترغیب می    کند و با این گونه قلمفرسایی تاکید می    ورزد که ما نباید با نگاهی گزینشی به برخی جریان  های تاریخی و اشاره به نتایج عینی عملکرد آنها به دنبال معرفی معیاری برای تعیین حق و باطل باشیم . (ادامه…)