سرمقاله
محمد عسلی
ایران و عهدنامه¬های تحمیلی
عهدنامه¬های تحمیلی و اجباری که ایران در دو دوره سلطنت فتحعلی¬شاه قاجار با امپراطور روس و فرانسه امضاء کرد از جمله عهدنامه¬های معروف تاریخند مانند عهدنامه گلستان، عهدنامه ترکمن¬چای که ایالات و ولایات عدیده¬ای از مناطق شمالی ایران را به روس¬ها واگذار نمود و برای خلاصی از تجاوزات بیشتر روس¬ها و برگرداندن گرجستان به خاک ایران فتحعلی¬شاه قاجار ابتدا دست به دامان انگلیسی¬ها شد که رقیب روسیه به حساب می¬آمدند و وقتی انگلیسی¬ها به فتحعلی¬شاه قاجار پاسخ رد دادند تن به قراردادی دفاعی با ناپلئون امپراطور فرانسه داد که منجر به عهدنامه فین¬کن¬اشتاین گردید.
در این عهدنامه فرانسه متعهد شد که در برگرداندن گرجستان به ایران و وا داشتن روسیه به واگذاری آنجا تلاش نماید و برای اصلاح و تقویت ارتش ایران، اسلحه، توپ، مهندس و معلم به ایران بفرستد.
از سوی دیگر فتحعلی¬شاه نیز متعهد شد تا به انگلستان اعلام جنگ کند و تمام اتباع بریتانیا را از ایران بیرون کند…
متأسفانه فرانسه در پی شکست در نبرد با روس¬ها عهدشکنی کرد و با امضای قرارداد تیلسیت با الکساندر اول امپراطور روسیه به هیچکدام از تعهدات قبلی خود در قبال ایران و عثمانی عمل نکرد.
بعد از آن انگلستان در ۱۲ مارس ۱۸۰۹ با امضای عهدنامه مجمل و پس از آن در ۱۴ مارس ۱۸۱۲ با امضای عهدنامه مفصل ایران را وادار به اخراج فرانسوی¬ها از خاک خود کرد. (ادامه…)