یاداشت
محمد عسلی
سفر چین و دستاوردهای رسانه¬ای آن
بخش چهارم

رسانه  های چین
در میان کشورهایی که پیشقدم در صنعت چاپ و کاغذ و بهره  گیری از رسانه  ها هستند، چین یکی از کهن  ترین تمدن  های دنیا، تاریخی طولانی و غنی در استفاده از رسانه  ها برای ارتباط دارد که اختراع کاغذ و چاپ از جمله آنهاست.
چین زادگاه اولین نوع روزنامه به صورت برگ اخبار حکومتی به نام «تیپائو» (Tipao) است که در قرن دوم و سوم میلادی در دوران حکومت سلسله «هان» و سپس بار دیگر در قرن هشتم و نهم میلادی در دوران سلسله «تانگ» منتشر می  شد.
می  توان گفت روزنامه وقایع اتفاقیه که امیرکبیر صدراعظم ناصرالدین شاه قاجار منتشر کرد در واقع نشریه  ای شبیه «تیپائو» بوده است؛ حال قضاوت کنیم که کشور ما نسبت به چین چندین قرن در انتشار روزنامه عقب  تر است.
و اما بعد:
روزنامه  نگاری به شکل امروزی که اخبار را به مخاطبان گسترده  ای می  رساند در مقایسه با اروپا و جاهای دیگر نسبتاً دیر به چین راه یافت. در قرن نوزدهم مبلغ  های مذهبی اروپایی و خارجی  های دیگر روزنامه مدرن را به چند شهر بزرگ چین آوردند؛ نظیر «شن بائو» (Shen-bao) در شانگهای که به بریتانیا تعلق داشت. این موضوع اهمیت نقش خارجی  ها را در توسعه روزنامه  نگاری چین، نشان می  دهد. همین روند در قرن بیستم خصوصاً در دوران پرهیاهوی بعد از سلسله «چینگ» در دهه  های ۱۹۲۰ و ۱۹۳۰ نیز تکرار شد و با ظهور روزنامه  های تجاری مستقل و ایجاد مدرسه روزنامه  نگاری، نمود بیشتری داشت. (ادامه…)

سرمقاله
اسماعیل عسلی
دروغ مصلحت آمیز
در زمانه ی وانفسای ما جمعیت قابل توجهی از زندانیان جرایم غیرعمد را کسانی تشکیل می دهند که به دلیل عدم توانایی برای پرداخت مهریه تن به اسارت داده اند. وقتی از طریق نقب زدن به خاطرات پدربزرگ ها و مادربزرگ ها به گذشته های نه چندان دور برمی گردیم متوجه می شویم که در آن زمان ها کمتر کسی به دلیل ناتوانی در پرداخت مهریه راهی زندان می شد. وقتی علت را جویا می شویم می گویند در آن زمان مهریه زنان از دو حالت خارج نبوده یا سبک گرفته می شده به نحوی که پرداخت آن دشوار نباشد و یا این که زمین یا خانه و باغ و پول نقد را به عنوان مهریه تعیین می کردند و حتی اگر در مواردی هم کسی مهریه ی زیادی تعیین می کرده که توان پرداخت آن را نداشته، زن و خانواده ی او به پاس چنین عزت و احترام و نکوداشتی از تحت فشار قرار دادن او برای پرداخت آن خودداری می کردند. از همه ی این ها گذشته غلبه ی فضای معنوی بر دغدغه های مالی و مادی مانع طرح ادعای طلب بابت مهریه در دادگاه ها می شده و عرفاً عموم مردم اعتقادی به داد و ستد مهریه نداشته اند کما این که هنوز هم برخی از ریش سفید ها برای دل و جرأت بخشیدن به خواستگار بخت برگشته می گویند مهریه را کی داده و کی گرفته! ضمن این که در گذشته طلاق مگر در موارد اضطراری امری مذموم شمرده می شده است.
در شرایط کنونی مهریه دروغ بزرگی است که همه وانمود می کنند آن را باور کرده اند. ظریفی می گفت: کل و کف و سوت پس از بعله گفتن عروس خانم بیشتر به دلیل شگفتی از میزان مهریه تعیین شده است وگرنه پسری که برای تأمین مخارج عروسی اش نیاز به چندین سال کار و پس انداز دارد و خانه اش هم اجاره ای است و دست گدایی اش هم به طرف دولت برای وام چند میلیونی دراز است، چگونه می تواند معادل ۲۰۰۰ سکه را به صورت عندالمطالبه به عروس خانم بپردازد. خیلی از این بیچاره ها حتی معنی عندالمطالبه را هم نمی دانند و این هم یک جور بدبختی است که گره زننده و پیوند دهنده یعنی همان عاقد به زبان فارسی نمی گوید که این مهریه را بلادرنگ باید بپردازی! نکته ی تعجب برانگیز دیگر این که عروس خانم و آقا داماد در حالی دم از تفاهم و صداقت می زنند که اولین توافقشان لاپوشانی این دروغ بزرگ است. جالب اینجاست که تمامی مهمانان و میزبانان هم می دانند که چنین مهریه ای قابل پرداخت نیست. از طرفی گاهی خانواده ی عروس برای وحشت زدایی از داماد اینگونه وانمود می کنند که مهریه صرفاً برای ارج نهادن به عروس است نه چیز دیگر و عروس خانم هم با ناز و غمزه های آنچنانی به داماد تفهیم می کند که تو باید ثابت کنی که مرا دوست داری و البته تنها راه اثبات مهر و محبت هم همین دروغ بزرگ است. البته عروس خانم برای پی بردن به صداقت داماد می تواند بگوید اگر راست می گویی مهریه ات را بیمه کن تا معلوم شود کدام شرکت بیمه جرأت بیمه کردن مهریه را دارد! (ادامه…)