سرمقاله
محمد عسلی
علل افت سرانه مطالعه در ایران
برگزاری نمایشگاه کتاب در شیراز که هم اکنون در جریان است بهانه‌ای دست داد تا به علل و عوامل افت سرانه مطالعه در ایران بپردازیم.
عام‌ترین تعریف از سرانه مطالعه میانگین مدت زمان مطالعه یک نفر در یک شبانه روز است.
هر چند ممکن است همیشه این تعریف صادق نباشد. می‌توان به جای مدت زمان، از تعداد صفحات و یا کتاب‌های خوانده شده در طول روز نیز برای تعریف سرانه مطالعه استفاده کرد. «ویکی پدیا»
و اما بعد:
با توجه به اینکه پژوهش‌های آماری جدید مبین پایین بودن میزان مطالعه در ایران است اما اگر مطالعه را صرف خواندن صفحات کتاب ندانیم و صفحات و مطالبی که از طریق اینترنت و گوشی تلفن‌های همراه خوانده می‌شوند را به حساب مطالعه گذاریم نه تنها سرانه مطالعه در ایران کاهش پیدا نکرده بلکه افزایش هم داشته است زیرا گوشی تلفن همراه که امروزه در اختیار مردم ایران است و معمولاً همراه و همدل همگان شده در ۲۴ ساعت بخشی از اوقات و فرصت‌های کاربران را می‌گیرد و به جز مکالمه تلفنی و نامه‌نگاری‌های کوتاه که آنها را به حساب مطالعه نمی‌گذاریم کسب آگاهی‌ها و مطالعات اخبار، خواندن صفحاتی از کتاب‌ها و اطلاعاتی که همه وقت در گوشی‌های همراه ضبط و ثبت می‌شوند و مورد استفاده قرار می‌گیرند را نیز می‌توان مطالعه نامید.
هر چند تعداد کتاب‌های فروش رفته و میزان امانت گرفتن کتاب از کتابخانه‌ها، نیز شاخصی برای برآورد سرانه مطالعه است اما صرف خرید کتاب که معلوم نیست مورد استفاده قرار گرفته یا نه نمی‌توان به ضرس قاطع آن را دخیل در برآورد میزان مطالعه به حساب آورد. آمارهای روزانه سرانه مطالعه در ایران از ۲ تا ۷۹ دقیقه متغیر است.
این اختلاف عجیب و با فاصله حکایت از آن دارد که یا ارزیابی دقیقی از میزان مطالعه در ایران انجام نگرفته و یا اینکه بعضی‌ها تلاش دارند میزان مطالعه را به شدت کم جلوه دهند و بعضی‌ها افزون بر واقعیت بزرگنمایی کنند. (ادامه…)

سرمقاله
اسماعیل عسلی- سردبیر
پا در هوا زیستن
از بند برخی حرف‌ها به چاه رفتن هم خود حکایتی است. داستان اتوماسیون و دولت الکترونیک را می‌گویم که صد البته برای کاستن از بار فشار روانی روی کارمندان و تعدیل ترافیک و حذف برخی چانه زنی‌های غیرقانونی ارباب رجوع، نسخه‌ی شفابخشی است ولی گاهی همین افتادن کارها روی ریل سهولت و سرعت به کندی و بعضاً توقف کارها منجر می‌شود و جالب اینجاست که در این سرزمین گل و بلبل دور زدن هر چیزی امکانپذیر است. مگر بانک‌ها از رایانه‌هایی با حافظه‌ی قوی و قدرت اعمال سختگیرانه‌ی قوانین برخوردار نیستند ولی در عین حال نه تنها از میزان تخلفات مالی در بانک‌ها کاسته نشده بلکه به پیچیدگی‌های آن نیز افزوده است. بنده خدایی می‌گفت نزدیک به ۱۵ روز است برای دریافت مدرک تحصیلی فرزندم که خارج از کشور تحصیل می‌کند و نیاز مبرمی به ارائه کارنامه‌ی تحصیلی دارد اقدام نموده‌ام و تمامی مدارک مورد نیاز را هم ضمیمه کرده‌ام و از ابتدا هم قول انجام آن را ظرف مدت کوتاهی داده‌اند اما باز هم برای حصول اطمینان از درستی روند پیگیری‌های اداری ناگزیر به مراجعه‌ی حضوری هستم. متصدی صدور و ارائه‌ی کارنامه می‌گوید درخواست شما هنوز از دفتر پیشخوان دولت تحویل نشده و متصدی دفتر پیشخوان دولت می‌گوید ایشان اشتباه می‌کند و ما فرستاده‌ایم. در حالی که فاصله بین اداره‌ی مربوطه و دفتر پیشخوان دولت به یک کیلومتر هم نمی‌رسد. البته راه‌اندازی این گونه دفاتر با هدف کارآفرینی و حذف تشریفات زاید که منجر به خلوتی راهرو و اتاق‌های ادارات از سیل ارباب رجوع می‌شود با توجه به وجود امکانات متکی بر تکنولوژی کار بسیار خوبی است و حق‌الزحمه‌ای که ارباب رجوع بابت سهولت و روانی کارها می‌پردازند نیز در حدی نیست که قابل مقایسه با هزینه‌ی حضور چند باره در اداره باشد اما انصاف هم در این میان چیز خوبی است. خصوصاً این که در مورد برخی درخواست‌ها نظیر درخواست ارائه‌ی کارنامه‌ی تحصیلی به کسانی که کیلومترها از کشور فاصله دارند به دلیل حساسیت آن باید با نگاه و نظارت متفاوتی رفتار شود. مردم انتظار ندارند که اتوبوس‌های درون شهری سر ساعت معین در ایستگاه حاضر باشند چرا که با ترافیک موجود و نبودن مسیرهای ویژه در برخی از مناطق امکانپذیر نیست اما پاسخگویی به درخواست‌های ساده اداری که امور پستی آن توسط موتورسیکلت‌سوارها صورت می‌گیرد و کارها نیز متناسب با موضوع و رشته و نوع درخواست بین کارمندان تقسیم شده قاعدتاً نباید به درازا بکشد. (ادامه…)

سرمقاله
محمد عسلی
فارس و استاندارانش
فارس را استاندارانی بوده از سر لاعلاجی که چون فلان بن فلان در فلان نقطه فعلاً به کار نیاید همان بهتر که به دیار فارس آید و چون دیگر مدیران به فاصله‌ای دور صدایش به مرکز نرسد و مزاحمتی ایجاد نکند.
چنانکه هنرهای دستی استان همسایه در حافظیه عرضه می‌شود و قطعات کارخانجات خوابیده برای راه‌اندازی دیگر کارخانه‌ها هدیه شود.
آری فارس را استانداری باید از ناکجاآباد که چون به فارس آید زبانش فهم نشود و او را شناختی از این دیار بزرگ نباشد و چون بعد از چند سال نیمه شناختی پیدا کند به استان‌های دیگر کوچ کند با تیمی نه برازنده و اندازه پس از آزمون و خطایی چند تا هر آنچه نتوانسته‌اند از آن تجربه در فارس به دست آرند در دیگر استان‌ها به کار آورند.
و اما بعد:
هر آنچه گفتیم و نوشتیم که فارس این سرزمین تمدن‌خیز کهن را دریابید که خود گنجی عظیم در نهان دارد کس را گوش شنوا نبود حتی نمایندگان گذشته و حال که قسم یاد کرده‌اند برای حوزه انتخابیه خود تلاش کنند و در شناسایی مدیرانی همت گمارند که فارس و مردم و نیازهای آنان را فهم کنند.
دریغا که هر کدام دستی از هم برآرند فرقی با هم ندارند و تاکنون در این مهم همت نکرده‌اند متأسفانه یک ارزیابی دقیق و منطقی از عملکرد استانداران در طول و عرض این سال‌ها و آثاری که از عملیات عمرانی، فرهنگی، اقتصادی، کشاورزی و خدماتی به جای گذاشته‌اند. هنوز نسخه‌ای از چنته صاحبنظران و پژوهشگران بیرون نیامده جز آنکه خبرهایی از آمدن و رفتن و نه عشق ورزیدن از آنان در رسانه‌ها خبری شده‌اند بدون آنکه تحلیلی بر آن آمدن و رفتن‌ها باشد. (ادامه…)