سرمقاله
اسماعیل عسلی- سردبیر
خود کرده را تدبیر نیست
اخلاق، وجه ممیزه‌ی جامعه‌ی انسانی است بر این اساس تشخیص رفتارهای اخلاقی از غریزی کار چندان دشواری نیست. وقتی شما وارد اجتماعی می‌شوید و می‌بینید اکثریت قریب به اتفاق مردم آزادانه رفتارهای مشترک و تعریف شده‌ای دارند که در مورد ضرورت پایبندی به آنها اتفاق نظر پیدا کرده‌اند و عملاً به وحدت رویه رسیده‌اند، در می‌یابید که با یک جامعه‌ی اخلاقی طرف هستید. درجه‌ی اخلاقمندی هر جامعه‌ای با شدت و غلظت درونی بودن رفتارها ارتباط مستقیم دارد که اصطلاحاً می‌گویند فلان رفتار در این جامعه نهادینه شده و یا هنوز جا نیفتاده است.
از این دیدگاه بسیاری از جوامع توسعه یافته که برخی به آنها انگ ضد اخلاقی بودن می‌زنند در ردیف جوامع پایبند به اصول اخلاقی قرار می‌گیرند، هر چند با مقیاس‌ها و واحدهای اندازه‌گیری رایج در قوانین و عرف ما همخوانی نداشته و قابل ارزیابی نباشند. آنچه مهم است برآیند پایبندی به اصولی است که نتیجه بخشی آن در عمل خود را نشان می‌دهد. هر چند در هر کجا ممکن است شاهد انحراف از معیارهای اخلاقی هم باشیم که با برخورد قانونی مواجه می‌شوند.
مشکل کجاست؟ مشکل این است که گاهی ما با شاخص کردن و برتر جلوه دادن رفتارهایی خاص، وجود یا عدم وجود چنین رفتارهایی را در سایر جوامع به عنوان معیاری برای تعیین جایگاه آنها قرار می‌دهیم و نهایتاً به تقسیم‌بندی اخلاقی جوامع می‌پردازیم که کار درستی نیست. (ادامه…)