یادداشت
محمد عسلی
سعدی از نگاه دوم
در ادبیات فارسی کهن کمتر شاعری می توان یافت که جهان و انسان را در  نگاه های متفاوت دیده باشد. سعدی را که استاد سخن گفته اند و چنین توصیف و تمجیدی به واقع حق اوست، نه فقط شاعری است که با نگاه های واقع بینانه انسان، حیوان، نبات و حتی جماد را توصیف کرده است، بلکه همانگونه که خود گفته است:
«در اقصای عالم بگشتم بسی
به سر بردم ایام با هر کسی…»
هم جهاندیده است و هم آدم دیده، دیده ای حکمت بین داشته و اندیشه ای متعالی که هم رابطه انسان را با پیرامون خود مطالعه کرده و هم اندیشه های والای انسانی را محک زده است.
به این شعر مانا و مفهوم آن توجه کنیم:
کوه و دریا و درختان همه در تسبیحند
نه همه مستمعی فهم کند این اسرار
آفرینش همه تنبیه خداوند دل است
دل ندارد که ندارد به خداوند اقرار…»
فهم سعدی از قرآن و معانی و مفاهیم آن به او کمک کرده تا بتواند از آیه شریفه: «یسبّح لله ما فی السموات و ما فی الارض» یعنی: [تسبیح می گویند خدا را آنچه در آسمان ها و زمین است] چنین شعر تعلیم دهنده ای را بسراید.
نگاه سعدی به اصلاح امور از قناعت گرفته تا تواضع و از دفاع از سرمایه داران تا مقابله با فقر و تکریم بیچارگان، حکایت نگاه چند سویه او به واقعیت زندگی است. به عنوان مثال وقتی می سراید: (ادامه…)

یادداشت سردبیر
اسماعیل عسلی
تنها صداست که می ماند
چهارم اردیبهشت سالروز تأسیس رادیو در ایران است. امروزه که انواع وسایل ارتباط جمعی گوی سبقت را از یکدیگر ربوده اند و برای جذب مخاطب با یکدیگر رقابت شانه به شانه ای دارند، تصور جایگاه رادیو به عنوان تنها رسانه ی یکه تاز که از سال ۱۳۱۹ هجری شمسی فعالیت خود را آغاز کرد، برای جامعه کنونی خصوصاً قشر جوان دشوار است. رسانه ای که بیش از ۲۰ سال پس از تأسیس نیز بدون رقیب، مخاطبان پرشماری در جامعه داشت و تأثیر آن را نمی توان بر روی تنظیم مناسبات اجتماعی، همگرایی در زمینه های مختلف، تعدیل گویش ها و همچنین ایجاد ارتباط بین طبقات گوناگون و خرده فرهنگ ها نادیده گرفت.
زمانی که رادیو پا به عرصه وجود گذاشت روزنامه ها به عنوان پرمخاطب ترین رسانه فعالیت می کردند و سایر وسایل ارتباط جمعی با شعاع تأثیرگذاری محدود بر مرکب فرهنگ شفاهی سوار بودند. اغلب مردم یا در مناسبت های مذهبی نظیر اعیاد و عزاداری ها یکدیگر را می دیدند و یا در قهوه خانه ها، تکیه ها و میدان هایی که در فصولی خاص به محل تجمع تبدیل می شد به نقالی، پرده خوانی، شاهنامه خوانی، تعزیه و نمایش پهلوانی ها دل مشغول می شدند و طیف هایی خاص نیز این امکان را داشتند که در خانه های شخصی و محافل خصوصی که به همت افراد صاحب ذوق و برخوردارشکل می گرفت، شاهد نمایش های روحوضی، شعرخوانی، مناظره های ادبی و هنرنمایی موسیقیدان ها باشند.
بی اطلاعی از اوضاع و احوال کشور، شناخت محدود اقوام و طوایف ساکن در ایران از یکدیگر، رواج منازعات حیدری نعمتی، بیگانگی با جهان پیرامون، پررنگ بودن نگاه های قبیله ای و طایفه ای، بی تناسبی در توزیع امکانات فرهنگی، آمادگی مردم برای پذیرش خرافات و باورهایی که نتیجه ی آن عقب ماندگی فرهنگی بود به دلیل بی سوادی آنها و تداوم یکه تازی کسانی که سالها با بهره گیری از چنین فضایی سطح انتظارات مردم را از زندگی پایین نگه داشته بودند و… در واقع دورنمایی از جامعه منهای رسانه ی عمومی بود. (ادامه…)

یادداشت سردبیر
اسماعیل عسلی
سعدی در نقش یک رسانه مردمی
گاهی این سئوال پیش می آید که با وجود نیاز مبرم حکومت ها در هر زمان به رسانه هایی که مشروعیت و محبوبیت آنها را القاء نموده و مصادیق بارز آن را با اغراق و اصرار به سمع و نظر مردم برسانند‏‏‏،‏ رسانه ها در زمانی که سعدی می زیسته شامل چه مواردی می شده و با چه مشاغل و فعالیت هایی همخوانی داشته و نزدیکتر بوده اند و چگونه عملکردی داشته اند و نقش سعدی در این میانه چه بوده است؟
نیاز به بازگویی ندارد که در آن زمان برای انتخاب نوع حکومت و فرومانروایان هر خطه انتخاباتی برگزار نمی شده و تنوع حکومت ها نیز به معنای گوناگونی حاکمان بوده که مطابق سلیقه ی خود رفتار می کرده اند و برای رأی و نظر مردم ارزشی قایل نبوده اند لذا هر کسی که شمشیری برنده تر و پول و طلای بیشتری داشته و جرات و جسارت ریسک کردن و جنگیدن هم پیدا می کرده افسار حکومت را به دست می گرفته و برای خالی نبودن عریضه عرض ارادتی هم به پیشگاه خلفای عباسی می نموده و برای خود توقیعی و مجوز حکومتی دست و پا می کرده و به القاب و صفاتی متصف می گشته و به سلیقه ی خودش حکومت می کرده است‏‏‏.‏ البته در بین فرمانروایان‏‏‏،‏ آنهایی که عقل و شعور درستی داشته اند تلاش می کردند که از بین حکما و دانشمندان و صاحبان خرد برای خود مشاورینی دست و پا کنند تا ناگزیر نباشند با عقل ناقص خود که فقط به درد شمشیر تیز کردن و جنگیدن و خشونت ورزیدن می خورده‏‏‏،‏ کشور را اداره کنند! (ادامه…)