سرمقاله
محمد عسلی
آمریکا از ایران چه میخواهد؟
برای ورود به نقش و دخالت آمریکا در شئونات سیاسی، اقتصادی و فرهنگی و نظامی ایران در گذشته لازم دیدم مختصری از سوابق رابطه آمریکا با ایران را یادآور شوم.
امیرکبیر صدراعظم ناصرالدین شاه برای پیشگیری از دخالتهای انگلیس و روسیه در ایران قصد داشت با آمریکا وارد مذاکره شود. در آن زمان آمریکا، نیروی دریایی نیرومندی داشت و امیرکبیر پیشبینی میکرد که این کشور یکی از قدرتهای جهان در آینده خواهد شد. وی در سال ۱۲۶۶ ق به کاردار ایران در استامبول «میرزا محمدخان» دستور داد تا با وزیرمختار آمریکا در آن شهر به منظور برقراری روابط گفتوگو کند.
وزیرمختار آمریکا از این پیشنهاد استقبال کرد و تیلور رئیس جمهور وقت آمریکا نیز آن را تأیید نمود و لذا قراردادی موسوم به «عهدنامه دوستی» و کشتیرانی در ۱۴ ذیالحجه ۱۲۶۷ (۹ اکتبر ۱۸۵۱) به امضای هر دو طرف رسید اما چون دولت ایران با مخالفت انگلیس روبهرو شد، امیرکبیر هم از صدارت عزل شده بود و میرزا آقاخان نوری طرفدار دولت انگلیس بر کرسی صدارت تکیه زده بود دولت وقت آن روز قرارداد را امضا نکرد.
وقتی روابط ایران و انگلیس بر سر مسأله افغانستان رو به تیرگی نهاد و انگلیسیها نیروهای خود را در سواحل خوزستان پیاده کردند ناصرالدین شاه از کرده پشیمان شد و دوباره درصدد ایجاد روابط سیاسی، با آمریکا بر آمد. (ادامه…)
- چهارشنبه ۳۰ مرداد ۱۳۹۸
- سرمقاله
سرمقاله
اسماعیل عسلی- سردبیر
دو اقدام همزمان و مؤثر
از قول یکی از مسئولین تراز اول کشور نقل شده بود که ۸۰ درصد اقتصاد ایران دولتی است. اگر چنین باشد که هست بنابراین در خیلی از موارد که ما با اختلاس و فساد و رانت و زد و بندهای سریالی مواجه هستیم در واقع باید پیرامون گرانفروشی، احتکار، کمفروشی، کیفیت پایین کالاهای تولیدی، خروج ارز از کشور و بسیاری از نابسامانیهای رایج در داد و ستدها از کسی شکایت کنیم که خودش مسئول رسیدگی به شکایات است. نه تنها در مقولهی اقتصاد بلکه در بسیاری از موضوعات دیگر نیز، درهم تنیدگی مسئولیتها و حضور افراد محدود در دایرهی بستهی قدرت، شرایطی را به وجود آورده که گاهی سررشتهی یک اقدام خلاف قانون در جریان پیگیریها گم میشود.
ممکن است کسانی تصور کنند که واگذاری تولیگری اقتصاد به بخش خصوصی مکانیزم چندان پیچیدهای نداشته باشد و خیلی راحت بتوان بر اساس اصل ۴۴ قانون اساسی با بخشنامههای گوناگون این مشکل را حل کرد و کارها را به مردم واگذار نمود اما داستان به این سادگیها هم نیست زیرا دولتها ظرف چند دههی گذشته و حتی پیش از انقلاب نیز از طریق چنبره زدن بر کارخانهها و مراکز تولیدی و معادن و منابع زیرزمینی توانستهاند دوام داشته باشند. در اقتصاد دولتی مردم به گروگان گرفته میشوند و تولید و کیفیت و نظارت و خرید و فروش مستقیم یا غیرمستقیم زیر نظر دولت صورت میگیرد و حتی نهادها نیز که ظاهراً مستقل از دولت عمل میکنند، مستقل از بدنهی نظام نیستند. (ادامه…)
- سه شنبه ۲۹ مرداد ۱۳۹۸
- سرمقاله
سرمقاله
محمد عسلی
غدیر و ماهیت حکومت امام علی(ع)
آبگیری که نام غدیر را در تاریخ اسلام ماندگار کرد نمی دانست که در آن صحرای برهوت وقتی در حجه الوداع بر سر راه پیامبر اسلام(ص) قرار می گیرد نقطه عطفی در تاریخ خواهد شد که هرگاه نامی و نشانی از عدالت و پرهیزکاری حاکمی به میان آید، آن جایگاه هم در اذهان مسلمانان تداعی خواهد شد و هر زمان اوراق تاریخ کینه ها، حسادت ها، مخالفت ها و جنگ های داخلی باز و بسته شوند با نام غدیر رقم می خورند.
عدالت و عدالت محوری در طول تاریخ پیوسته منشأ قیام ها، نهضت ها، انقلابات و اعتراضات بوده است زیرا سردمداران قدرت، هیچ وقت با عدالت و تقوی میانه خوبی نداشته اند، چون عدالت خواهی مهار قدرتمندان و مهمیز ستمگران بوده است.
ژان ژاک روسو در کتاب قراردادهای اجتماعی بر این باور است که: «قدرت فی نفسه فسادآور است، کسی که برای ولایتعهدی آماده می شود همه شرایط جمع است تا به فساد کشیده شود…»
راستی کدام قدرت فسادآور است؟ قدرتی که در یک فرد به نام شاه، یا رئیس جمهور و یا حاکم کشوری متمرکز است یا قدرتی که در آحاد مردم به نام قدرت ملی و مردمی نهادینه شده است؟
وقتی امام علی(ع) در رأس حکومت اسلامی قرار می گیرد و در پاسخ اصرار برادرش عقیل برای دریافت سهم بیشتری از بیت المال با سیخ داغ او را از آتش جهنم می ترساند تا دیگر اصرار نکند علی(ع) صاحب یک قدرت مادی نیست، بلکه او دارای قدرتی معنوی و عقلانیت اخلاقمداری است که حکومت را از عطسه بزی بی ارزش تر می داند و می گوید اگر خواست و اصرار مردم نبود که این بار سنگین بر دوش من باشد به آن تن نمی دادم. (ادامه…)
- یکشنبه ۲۷ مرداد ۱۳۹۸
- سرمقاله